
IKONATA NE E SLIKA
Накратко
Во епизодата гостинот, реставратор и иконограф од Пехчево, разговара со домаќините за иконата, нејзината историја и значење во православието. Низ разговорот се допираат иконоборството, седмиот вселенски собор и приказната за неракотворниот образ. Гостинот го раскажува и својот пат од медицината до реставрацијата, како и работата на мозаици и фрески, вклучувајќи го и мозаикот во Пехчево. На крајот зборуваат за тоа како да се гледа икона и зошто иконата е Евангелие за неписмените.
Клучни моменти
Цитати
„Иконата најкратко што може да се опише е прозорец кон небесата.“
Дејан Кратевски е зограф, иконограф, фрескописец, мозаичар, реставратор, уметник, верник и горд Македонец. Ја имавме честа и задоволството да разговараме со него за религијата и верата, за македонската икона, културното наследство, историја на уметност и многу други убави и важни теми...
Транскрипт (автоматски, можни се грешки)
0:00 Види каменчиња се човече. Види зеница. Ова е од црквата Константин Елена на Скопје до мајка Тереза црквата. Вака пожутен го наоѓаш за сенката на го наоѓаш. Мора да да нема фарбање на камен. Природен камен си е природен. Каков е таков е. Сеа со природен камен има малку пооскудност. Еден лик е само од целата серија на мозаици. Таму е огромна квадрат. Собрани ентузијасти. Направивме работа којашто сепак мислиме дека во Македонија наше дело е. мислам не бев само јас од Битола, Димитрија Солаковски
0:30 и Буба Солаковска работеа, Ленче огромна екипа бевме, но мислам дека успеавме да оставиме печат во Македонија на на таква црква, на такво место, пошто тоа е практички создавање историја така како не тоа ќе те прашам. Го држи ли тестот на времето сега ова за 500 години некој ова да го гледа? Така. А ова се работи со коишто ние докажуваме дека и каков творечки потенцијал имаме во Македонија. Врвно мајсторството и тоа народот цел свет го
1:00 препознава нели кај пак враќаме на културното наследство на неодговорноста наша. Инаку а инаку имав тема за тоа треба малце ние да да се да се вратиме на она дека ние сме сериозно талентиран народ. Црква се подразбира црква со мало ц она институција они е камен оние тули она а црква со големо буква се мисли за црква народот народот е црквата а глава на таа црква е христос
1:30 како да гледам една икона [музика] Шаре, ти стандард? Ајде да бе. Ај јас сум стандард. Јас сум стандард. Чварките се не знам шо да ти кажам. Ајде може. Како беше? А епа чварки сум стандард и овие врат печеница нешто димени бе. Ти
2:00 се мези толку? Па види после да остане. Не е страшно. Ќе си ги дојадеме. Чекај чварките ги стаив. Младен може ќе сака да лапнеме. Сланинче да ставам и шо рече сакаш вратче? Печеница. Печеница. Печеницата денес ете така. Оке. Чекај само да завршам на рачката. Голема. Ај бе ти ќе земеш има вешто ќе видиш ќе ги пробаш после. Ајде ајде. Оке. Заш бе има вака
2:30 некоја неопислива блискост кога двајца од истокот ќе седнат како источњаците со источњаци е такви сме ние по Скопје одма го гледаш кај го наоѓаш одма сместај дали ја и по лик и да не ми кажеше некој ќе имав чувство овој чоек не негде од таму Малешевец малешевец да не не такви сме сите од источна Македонија не знаеш колку колку живот имам јас таму и луѓе луѓе и тури и авантури и познанства и искуства.
3:00 Перово, Пехчево, Владимирово, Плачковица, Огражден, Мале, значи не немам крај. Немам крај, а го немам истото на други краеви као тоа е. Па не, работата дека ние од Источно, Пехчево, Берово, Струмица, тие краишта сме понепосредни. Така не како да кажам ги нема ги нема тие слоеви од непотребна култура или слично има директно чисто сија викаш тоа е Да да да да така е да зборам не во лоша
3:31 смисла да е па тоа е ги нема вишок слоевитечно ама и директноста е позитив некако во во лајт Да да да по лесно е сеа ќе ти кажам ш сакам да ти кажам ама У лесен шмек ќе ти го кажа. Да, да. Е само има една една работа дека ние сите од Источна Македонија прво кога збориме збори зборуваме гласно. Ајде и тоа многу гласно.
4:02 Еј стварно ти се контролираш сега. Не, јас сега се контролирам општо ама сега да дојде уште еден Малешевец или од Пехчево толку готово. Епа јас мене често сеа не ме критикуваат ама една од опзервациите е дека јас сум многу гласен. Да. Да. Тоа е кај сите кај сите ама не знаев дека е тоа источњачка работа. Па прееска зборам зборам на телефон надвор со еден другар и Тања вика шо со кој се караш зашто [смеа]
4:32 излегов со кој се караше? Абе викам никој уживај викам Гоце ми се јави тамане викам не се не се расправам. Немаш појма колку вакви случки имам у живот. Една леле еднаш ќе не избркаа од пошта. [смеа] Бевме на одмор у будва и ова е од времето кога за да се јавиш на пример у Македонија идеш у пошта и онакво на со паричка телефон и ние идеме у пошта у будва за мајка ми
5:04 да и се јави на баба ми на мајка и најнормален муабет. Како си Арно ли си додека компото со [смеа] тета ја вели ти се се тресеа прозорите луѓе дојдоа вработени добри ли се [смеа] може ли малце потивко и ти викам мамо зашто се дерешми не знам дали ме слуша [смеа] боже господ значи источњачкото е тоа у мене затоа ја
5:34 не можам да се воздржам чоек не не тоа не е прашање на воздржување тоа е прашање на стил Тоа ми е у природа. Ја не знаеш со кој труд морам да се потсетувам да не се делам. И мене и мене ми требаат да вложам енергија да видам. Затоа не се Да, да. [смеа] Пример, ние имавме една интересна ситуација а со братучетка ми таа во Амстердам живее долги години и сеа шетаме по по Амстердам и сеа ние двајцата и двајцата сме малешевци, таа од во Виница има израснато и пример сеа
6:05 седнат и луѓето ка и разговараат вака знаеш тивко нормално и јас си ајде Мијано ајде да одиме чат тука да влагаме [смеа] сега вика леле леле вика полека оти и вика ако сретнеш некој вака или слушнеш кај шо кај шо разговара вика Да знаеш. Ами акцентот ви додава. Да, да, да. Во поголем случај дека е од А а и со бодиџот си таков. Дали сме такви? Да, да, да, да, да. Знаеш што ми има напраено жена ми? Седиме у ресторан у Турција и сеа она ме
6:35 знае нормално и јас сум раскажувал нешто и она стаила онакво камерче од оние идиотчињата и ме снима ама без звук. Зашто и текнало тоа да го праи? Затоа што го приметила келнерот дека ја погледнал неколку пати као дали треба да дојдам да ургирам, дали си океј, дали си у опасност со чоеков на маса и ова [смеа] као уживај заедно све и завршувам јас што и да сум објаснувал. Онакој тренинг ебате вика чисто да видиш како
7:06 изгледаш додека објаснуваш. Без звук. Без звук. себеси се гледам и си викам ај стварно личам ко да ќе те задавам личам ко да те фатам преку маса сега вака и глава у маса дека ќе не ненормално нешто треба ова треба да се треба да го збориме епизода [смеа] да се оправдаме треба и еве го зборите има и друг феномен а струмица перово пехчево ние се разбираме
7:38 да во дијалектите ааа Ааа различни сме нели Берово и Струмица сме различни. Има малце да не има разлика у дијалектите ама се разбира. Многу има но ние се разбираме природно се разбираме. Да. Но другите дијалекти на ти у Куманово нема шанси. Странс Да. А другите дијалекти ние ги разбираме. Викаш да кумановец ќе ќе разбере. Не не не ние го разбируваме кумановецот. Да. Кумановецот те не ама нас не.
8:08 Стварно да. Да, да, да. Тоа е докажан феномен. Јас го имам забележано дека дека другите дијалекти генерално се вашиот е најтежок се разбирање. [смеа] Најтежок, најчуден во изговор. Битолски вака таа ќе разбереш. Кумановски накај српски вози ќе го разбереш. Вашиов е да ние ги разбираме. Ни бугарски не е. А мене ми е нај најприроден. Струмички ми е као како може да не раз не нема попоетско, помеко повесело, по
8:39 стендап комедија е секој муабет. Да тоа да нека е смешно. Имавме, извини, имавме една интересна случка. Сопругата прв пат ко ја однесов Пехчево, а она не е од таму не не од Скопје таа. Ау и да се запознае [смеа] со моите. Кај ја носиме? Прво се погоди на слава кај чичко ми осми 8ми ноември собрани сите. А таа од Малешевски М нема слушнато малку приближи само да и навали.
9:10 Седиме ние сите збориме таа ништо не разбира и само се смее. Само се смее и слуша и се дек и после викат а снајата многу арна нич не дума смее се доже [смеа] па ти како си однел кај волкот уста да да што ти кажа жена ти после као ништо не разбирала ништо нели ништо 90% не разбра ништо ваљда фина и само сега веќе да сега веќе она си е скопјанка скопјанка да скопјанка леле
9:40 сега веќе разбира нема проблем ама тогаш првично Не разбираш има ненормално многу комплексно како ја би дал некаков опис и позадина и контекст за твоето гостување денес. Ама ќе пробам малце различен пристап наместо да ја должам така. Имам едно конкретно, многу конкретно и многу директно прашање
10:11 со коешто се надевам после ќе отвориме скроз темата. Прашањето е научи ме како да гледам една икона. Директно од таму да почнеме веднаш. Реков малце поинаку ќе почнам денес. Тоа е многу комплициран муабет, но како да почнам прво и основно. Иконата најкратко што може да се опише, така да се каже, е чисто и јасно, недвосмислено е прозорец кон
10:42 небесата. Прво од таму треба да се почне дека иконата на некој начин го претставува небесниот свет. Прво кога ние сите гледаме икона, мораме да знаеме дека не гледаме светител којшто како нели починат е пример светителите, после тоа им се цртаат икони иконата го претставува веќе светителот во царството небесно. Веќе обожен
11:12 светителот. Прво и основно тоа е основна работа. Е сега позади тоа има многу голем, премногу голем муабет. Од каде произлегува самата историја, иконографијата нели низ историјата како се развивала, зошто ние можеме да сликаме и што значи иконата кај нас во православниот свет. Зборам не само во целиот православен свет, па и во општо во светот. што значи туку би спомнал дека еден од мислам еден
11:42 последниот вселенски собор, нели има седум вселенски собори, последниот вселенски собор, седмиот вселенски собор, а единствено прашање му е тоа што се занимава само со иконата. Поточно дали смееме ние да го претставуваме Бог на икона. Значи до толку е тоа важно прашање што цел проблемот станал толку огромен што седмиот вселенски собор е посветен на тоа прашање. Тој период се вика иконоборство.
12:12 Скоро два века траел и толку биле жестоки гонењата кон тие што сликале икони, кон тие што обожувале икони. Поточно не обожувале, не е убав баш точно зборот обожувале. Да. Но мораме така некако да се изразиме. Коишто почитувале ете поубаво кажано тие биле голени, палени, убивани и така натаму. Е сеа победата ја добиле иконофилите, поточно
12:43 иконопочита почитувачите и од тоа е последниот фактички вселенски собор во православната црква. Кога е тој? 727ма. Значи од тогаш. Така. Значи тоа е толку големо прашање за нас православните ш никако не смееме да го да прескокнеме преку тоа. И не само тоа. Многу е важно да знаеме дека кај нас иконата има а многу различна смисла од онаа во западната уметност. Во правословието иконата е суштински
13:14 неразорен елемент од од самата литургија. Значи има литургијата така има длабока литургиска смисла. Значи не е во западната ренесанса иконата, уметноста има декоративен елемент, има елемент да дополни, да украси и не ја нема онаа функција којашто има кај нас, кај нас самата литургија е на некој начин а и во самиото во самиот чин
13:44 на литургија свештениците се вртат кон иконата. Значи огромна смисла има кај нас иконата. Е сега многу тука е важно да се објасни зошто е толку важна иконата. Почетоците на иконата многу често пати се грешат од каде сте. Пример некои велат дека е торинското платно. Тоа не е вистина. Некои мислат дека еве низ историјата почнале да се слика нели Христос по нечија замисла на некого на
14:16 некој сликар, но тоа не е точно. има една икона, мислам претстава на една икона се вика Неракотворен образ. Тоа се смета за првата икона во историјата на христијанството. Тоа не е она не е она платно коешто Вероника го има избришано Христос кога Христос го носи крстот оти нели во дури Христос го носат на Голгота. Да. И кога се брише така има еден момент кај што света Вероника
14:47 нели сакајќи да му помогне оди со него со крпа и тој се брише и неговиот лик останува на крпат. Да. Да. И Лука после тоа се инспирирал од тоа на црто. Но тоа не е реко и тоа е неракотворен образ. Ама тоа не е првиот нерекотворен образ. Првиот нерекотворен образ е една случка. Значи тоа е поте мислам потекнува има еден крал цар во тоа време крал авгар се вика од тедеското царство баш во времето на животот на Исус тоа
15:19 време кажуваш дури буквално да дури дури за време на животот на Христос значи Едеското царство тоа е остроенско царство така се нарекува тоа е сегашна Турција тука долу на границата Мхм со Сирија градот како беше не сегашен Урфа Така Шау Урфа, така е сега градот и царот боледувал од некоја болест на лицето, најверојатно лепра и имал некои рани и се му се едноставно му се
15:49 распаѓало лицето. Но тој слушајќи за чудата на Христос и чудата коишто ги прави Христос, напишал едно писмо со молба кон Христос да го исцели, да дојде кај него. Сеа содржината нели точно не ја знам. Дојди кај кај нас посетите ни за да ме исцелиш. Верувам нели дека можеш да го она што го слушам. Му го дал писмото на на негов сликар, уметник најдобриот. Му рекол иди и пак дај му го писмото и ако
16:22 можеш насликај го неговиот лик. Уметникот се, дури името му се знае, ананиј се викал. Уметникот тргнува, оди и го наоѓа Христос во негова беседа. Но помеѓу народот не може да стигне да му го даде писмото нели. Христос гужви. Да, да, гужви. Така и го вади платното и пробува да почне да го наслика. Но колку и да се трудел, не можел да му го долови ликот. Сеа има некои податоцим сретна дека самиот тој има запишано или
16:53 кажано некои сеа тоа е пак во некој не е како буквален податок некаде дека тој запишал дека едноставно не можел да ја да ја опфати или да ја опише како и да кажеме светлината од неговото лице. Знам на шо мисли. Така и Христос нормално знаејќи го видел тоа. Мислам тој и знаел секако го видел, го извикал кај него уметникот го зел платното, го положил на лицето свое, му го дал и без да го чита писмото му рекол: "Кажи му на твојот цар
17:25 дека јас нема да дојдам, но ќе пратам друг човек да дојде најскоро." И тоа царство е едно од првите царства, ако не и првото царство коешто го примува, прима христијанството без задршка, што се вика. И свети апостол Тадеј веднаш после распнување Христово оди таму, се исцелува царот. Постојат икони како цар Авгар ја прима, го прима неракотворниот образ. Има многу икони на постојат тие икони сеуште се
17:58 исцелува од тоа и тој го зема неракотворниот образ и го става над вратата, над вратата од градот. Тој неракотворен образ веќе се знае во првите векови на христијанството. Многу автори пишуваат за него. Факт е дека постоел тој образ. Записи има, имал многу. Дури има некои да речеме коишто уште од тогаш имале луѓе коишто коишто биле така иконоборски расположени во самото претставување на на Христос
18:30 и но спомнувајќи го историски тие не го одбегнуваат фактот дека постоел тој неракотворен образ. Тој стоел до 944 година на портите на на градот. Но во текот на војните тој е покриен, мислам дека некаде шести век е покриен, заѕзан за да не биде изваден. Мм и покриен е со керамида, една поголема керамида илитула како и да го наречеме и
19:01 кандило помеѓу него оставено да гори. После неколку века знаат дека тој образ постои. Мислам дека беше сеа не знам кој византиски император. Самиот тој лично го вади кандилото уште горело, го зема на рекотворниот образ и херамидата на којашто се има отпечатено Христос. Ова ликот на Христос после тоа се носи во Цариград и од таму не и се знае трагата, не му се знае трагата ниту на Керамидионот. Така се вика керамидион и мандалион.
19:32 Не му се знае трагата, не се знае. Има преданија некои дека крстоносците го однеле некаде по западно, но буквално му се губи трагата, но дека постоел, постоел и тоа е неоспорен факт. историски тоа е првата икона којашто нас ни е дадена и со тоа самиот Бог Христос благословил ние да го претставуваме на во таква вистинска во несимболична форма.
20:02 Точно. Тоа е таа поента ја сфаќам јас дека Да. Точно. Не симболична форма е. Сега покасно, покасно, зошто овие се бореле на седмата, како се викаше? Е така. Значи иконоборството како како појава како појава е има и политичка позадина, има и секаква позадина. Аа истокот си направил свето. Зборам истокот од од византиското царство. Ааа како да кажам, комплицирана е самата
20:33 појава, но почнува многу едноставно. Значи царот решава дека е идолопоклонство да се цртаат икони. Донесува еден декрет и вели од утре нема икони. Владетел дека идилопоклонство дека сите ние се се поклонуваме на дрвото, дека се поклонуваме на материјата создаваме идол. Тоа вика кршење на на заповедта нели на 10те божи. Значи он се заснова
21:05 на заповедта која вели да не си праиме вештачки идоли. дека не прави идол или било каква претстава на на Бога во значи аргументот нивни е тоа и заради тоа не може икони да арно ама на собиров не не собирот е покасно веќе долги години има прв лав и се да ова е зародишт на да тоа грубо кажано целиот период е некои два века да а сеа мислам дека само прееска 727ма не
21:35 беше декретот на на ова на аха А соборот Селенски беше покасно. Добро сеа до така да сеа со дативе а и на тој собор иконоте победуваат. Победуваат теолошки победуваат секако има таму дебати огромни во но повторно не е баш толку не таа победа е на теолошко ниво е на на високо ниво нели но во пракса пак не била толку применувана. трае уште некое
22:05 време за на крај повторно Свети Теодор Студит заедно со монастирот, студискиот манастир да речат ова доволно вече мора да се заврши тоа. Хм. Ајде да седнеме нели доста се колевме, доста вакво да седнеме и да и да да ставиме крај на тоа прашање. И интересно е што имаме ние светител Свети Теофил Струмички којшто има одиграно сериозна голема улога во во борбата со киноборците. бил на не да не е случајно
22:38 на некој не која година е овој исто па значи осми век значи во тоа време струмица е роден има живеено во струмица после точно житието не знам како беше но тој има активна улога во иконоборство да е сеа тука и многу е важно да се напомене дека а разговараме за друго време ама ние мораме да малку малку малку колку да се потрудиме во кое време тоа е настанато.
23:08 Да. Да. Про значи тоа било толку важно прашање. Замислете сега некој да каже да се занимава со тоа прашање нели во државниците. Па селенски собир сите да се соберат. Така. Значи тоа е прашање. Не можам да кажам од која важност во православието и тогаш колку било важно сето тоа за да за да се поткренеме воопшто такво прашање и таков спор. Сеа нормално имало и тогаш претерувања нели
23:39 зборам на во најразличнини ни работи не дека не дека тој немал до некаде а некој вид на аргументи Мхм. придонесување на декретет, но сепак не е така. Значи позицијата на иконофилите била точна и јасна. Ние не го не ја обожуваме даската, не ги обожуваме боите, не го обожуваме грундот. Ние го обожуваме образот којшто е насликан на иконата.
24:09 Кога се поклонуваме или ја почитуваме, не го почитуваме дрвото, го почитуваме оној којшто е на на дрво. ниту по артистот он е кога се молиме кога се молиме не се молиме на на даската да се молиме на цртаните и нормално тоа се се како што кажав иконоте се повикуваат на сеа таа дебата е многу теолошка и и широка нели но и тие си победуваат чесно и таа дебата е
24:42 завршена од тогаш кој од овие собири се рачунаше како одговорен за праење на тие факции, нели, одделување, католичка, римска, православна. Не, на соборите не е разгледувано тоа прашање. Не, не е разгледувано ама е воочено дека има некои суштински разлики за едните да си фатат свој правец и да почне да се формира римско-католичка а религија, па да се формира
25:13 православна. као јас така го имав разбрано. На севселенските собири се дебатираат одредени точки коишто се во изворот исто, ама ете едниве вака го сфаќаат, другиве вака го сфаќаат и не можеме да се разбереме и полека полека тоа е тоа што ги креира сега различните у наводници религии. Да имаш ти православна, да имаш римска, католичка, протестантска.
25:43 Што од тие севселенските собири има воочено како се креираат тие раси? Сега поред до некаде си во право, ама пак значи седумте вселенски собори освен седмиот се занимаваат со природата на Христос, Христовата личност. сите тие проблем по проблем или ерес по ерес или како да кажам тие секој еден се занимава со одредена теолошка расправија во во времето коешто е водено. Пример
26:15 денес е Свети Атанасија Александриски којшто присуствувал на првиот вселенски собор, никејски собор, така се вика патеми. Тој е се смета дека симболот на верата којшто за православните за нас е најважно е така да кажам во самото крштение кога се крштева човек го чита симболот на верата. Значи, а на првиот вселенски собор е разгледувано има една секта, прво да кажам секта или
26:46 да тоа е ерес во секој случај еден Ари, свештеник тој бил, не бил ни епископ Ари, а така и се вика аријанството, борбата против аријанството и аријаните Ари едноставно тврди дека Христос е створен од од отецот. Синот е створен од отецот. Со тоа го спушта Христос на второто ниво и вели дека Христос е створен во времето. А не е во она светото тројство е. Не не.
27:20 Тој го пари вика да во ред е светото тројство. Сето тоа во ред нос е роден добро од отецот. на тоа нормално тој и тоа се и таму има сериозни расправи носети Атанасија Александриски одигрува сериозна улога во во победата против Аријаните. Тука онаа познатата случка којашто Патеми не е баш потврдена, не дека
27:51 легендарна е така да кажам дека Свети Никола му удира амар на Шари на на Ари. Свети Никола којшто е образ на кротоста, на на собраноста во една пожестока расправија станува и му удира шамар на Ари. После тоа тој е тргнат од соборот. Вечерта му се јавува а цар Константин сонува сон и кај што Ангел мислам дека беше да се врати Никола на соборот. Никола се враќа на соборот. Тука се Сити
28:22 Спиридон, Чудотворец, многу од тие првители коишто активно се се бореле против Аријаните. Свети Атанаси Велики има одиграно можеби најголемата улога. Тој и уште како млад детално го има проучено светото писмо и се и а како да кажам Свети Атанасиј Александрски може да се каже како најправославен меѓу православните. Кратко и јасно. Тој категорично говори дека Христос не е роден во времето,
28:54 дека Христос е рамно лице на на а трите лица се рамни од Света Троица сите друг и аријаните губат на тој на тој собор. Вториот, третиот веќе се сите. Петтиот беше за монофизите и монотелистите. Едноставно тие расправи се многу. Потоа има расправи за природата. Дали Христос има две природи, дали една природа. дали има две волји, дали има една волја, тоа се сериозни тешки теолошки расправии коишто
29:24 да треба да е сега за да за да скратиме и да стигнеме а големиот раскол за она кое што кажа ти дека се дели тоа не е направено на собор таа поделба не е напраена на собор таа поделба е повторно како да кажам има и политичка позадина и секаква позадина но како главна главна на теолошка или духовна линија се нарекува филиокве. Тоа се вика филиок. Значи во симболот на верата, во
29:55 оној нашиот православниот симбол, никејски симбол којшто ден денеска е истиот од прв вселенски говор. А значи во симболот на верата точно стои нашето православно верување. Значи отецот, синот и светиот дух. Можеме и да го прочитаме сега тука. Значи точно ја дефинира нашата вера, односно во што ние веруваме и исповедаме. Што да
30:25 симболот на верата, да ако сакаш да го да го исчиш или она што се вика христијанското веруј. Верувам во единиот Бог, отец творец, седржител. Верувам во едниот Бог, отец, седржител, творец на небото и земјата и на се видливо и невидливо. Да, ова ми е познато. Да. Точка. Да. Симболот на верата. Мислам има и малце повеќе. И во едниот Господ Исус Христос, син Божји,
30:55 единороден, кој е роден од отца пред сите векови, светлина од светлина, Бог вистинит од Бога, вистинит, роден, неворен, едносуштен на отца, преку кого се бидна и има уште повеќе. Ама инаку да у право така и за светиот дух има дел и за светиот дух има подоле да така тоа е тоа значи кој заради нас луѓето и заради нашето спасение слезе од небесата и се восплати од духот свети и Марија Дева и се вочовечи така ова е важно слезе од небесата и се
31:26 вочовечи така и неворен неворен дака пишеше така аријаните се борат против практички против тоа дека е створен во време дека е створен Така е. Сега, а католичката црква тогаш целата црква била католичка. Католичка значи собир на цела црква. Римската црква може да кажеме да. А римска има и политички причини и секакви причини. Буквално може да се каже и борба за власт. 1054та
31:57 беше исто така си фрла фрлана тема Мхм. на источната црква заради филиоквита, односно филиокви е она третиот дел од симболот на верата кај што вели и светиот дух сега и во духот свети господ животтворец кој од отца исходи кој со отца и сина е сопоклонуван и сославуван кој говорел преку пророците така ама пишува исходи од отца
32:27 и кој се вознесе на небесата и седи оддесно на отца. Така да е сега римо-католичката црква почнува да самата таа нивните теолози вели дека не исходи само од отецот туку и од светиот дух. Тоа беше да така значи тоа се суштински они во суштина не го пака интерпретираат симболот на верата. Различен симбол на верата. Е тоа е многу важно да знаеме ние дека тие не веруваат
32:57 грубо кажано во исто ние што Да. Тоа се тие некои нијанси кај што покасно пак во самата католичка црква тие фракции секоја посебно си вади некој вид на да нивни интерпретации. Аа но тој момент е толку важен во целото човештво, тој раскол што последиците ден денес ги гледаме. 1000 години она што се случува посебно на тлото на Европа.
33:29 Огромно влијание има тоа. Тоа неспоредливи вселенски размери има тој спор. Да. И не дека сакам да да ја прекинам таа насока на муабетот, туку знам дека ќе се навратиме секако на некои од овие прашања кога ќе збориме понатака за некои теми, ама сакам да те вратам кај што почна, а тоа е со иконата.Шо најдов една убава реченица. со којашто ќе се вратам на на тој муабет. Ти делумно и ги кажа овие
34:00 работи. Иконата е слика што не води кон свет на Бога угоден човек или не издигнува кон небото или буди чувство на покајание и молитва. Чувство дека треба да се поклониш пред таа слика. Вредноста на иконата е токму во тоа што кога и приоѓаме чувствуваме потреба со почит да се помолиме пред неа. Ако сликата го разбуди тоа чувство, тогаш тоа е икона.
34:30 И кога те прашав јас помогни ми да научи ме да гледам икона, изгледа малку на повеќе на ова мислев. Јас се осеќам како како интелектуално рационално од читање литература као површно да знам одредени работи во врска со симболизмот на иконата. Не знам дека затоа се цртаат вака, затоа е ваква перспективата, затоа те гледа, затоа овие биле у црвено
35:02 облечени. Еве тоа значело зла, значи некако на интелектуално ниво као ја некако сум го прочитал и знам ама јас кога доаѓам осеќам знам дека не ја гледам како што треба да ја гледам и како да ми фали некој да ми подосо да ми подочи малку подлабоко за да ми го пробуди ова. Ја можам да го пробудам ова чувство.
35:34 со доволно некако навраќање во себе длабоко и наоѓање на некоја скромност во своето постоење и почит и благодарност кон креатор. ја можам да си го побудам ова чувство на покајание, ама имам чувство дека повеќето луѓе ко ќе дојдат и ќе застанат пред икона не им доаѓа баш поентава што ја кажува реченицата и у таа смисла некако мислев дали можеш да
36:06 ми помогнеш да не научиш како да гледаме како да приоѓаме на една икона можеби за да си го олесниме начинот на којшто можеме да дојдеме до ова, до чувството што треба да го имаме. Па да, ајде да пробаме. Значи нели реков дека иконата е некој вид на прозорец кон светот, но исто така таа и уште на уште од првите векови а била, а покасно уште повеќе била некој вид на евангелие за
36:36 неписмените и од таа страна мора да се фати. Значи иконата мора да биде да соодветува со евангелиската реалност. Значи она коешто дури има многу светители коишто велат она коешто е евангелието за писмените е иконата и фреско сликарството или како иконографијата за неписмените. Значи ако некој не можел да чита евангелија така неписмени ама кога ќе влезе во црква кога ќе ги види сцените
37:07 кога ќе види целиот циклус на страдањата Христови затоа се секогаш сцените приказна ко преку слики да ги разберем така да преку слики не се само слики сцени се цели може и да и во порано и низ историјата имало огромна огромна огромна важност е сеа ние повторно тука треба да малце да си претставиме ааа тогашно време, не тогашно да речеме дури до пред до појавата на фотографијата
37:38 така до појавата на фотографијата цртежи биле само единствен како да кажам визуелна вим пред единствена прилика да видиш такво нешто е тоа е нешто на насликано да значи ние денеска сме преоптеретени со здраво готово го зимаме дека сме ние сме преоптеретени со висот лни сензации, возиш, гледаш реклами, така преоптеретени сме. Да. А не си свесен. Така. А во тогашно време фактички фреско сликарството е и Фејсбук и и се е
38:10 Да бе. А пази тогашно кога велиме не велиме тогашно пред 2000 до пред 560 врати се посебно на овие простори се. Еве 100 нека се пак некак се 100 ама на овие простори и 60 можеш да се вратиш. Да. на овие простори и татко ми телевизор нема видено до факултет. Така. Абе стварно кај е ова скролал инстаграм од Баница ќе идеш у црква и таму ќе видиш првпат нешто да те запрепасти оти
38:41 тоа е по тип на приказна да нацртана тоа е дел од поентата е тоа да те да те стопира малку да те замисли чекај ова е невообичаено ова ова е страшна величина има сега во ова не е твоето секојдневие нивата и полето така е така е затоа и нели ааа уметноста низ целата историја човечка имала огромна огромна незамислива улога. Затоа е важна толку ние денеска сме преоптеретени со визуелни образи. Значи имаме денеска
39:12 имаме сеа тоа е повторно има многу современи естетски теории тоа посебна тема. Ние денеска имаме инфлација на образот имаме пролиферација на премногу. Не сме свесни што значи тоа. Зборам не само икона зборам општо нели. А а замислете денес некој од среден век со временска машина да дојде пет минути да пет минути да поживее во наше време ќе збудали ќе се збудали баш
39:43 од стварно никад вака не сум го размислил. Да, да. Значи затоа уствари толкава важност имале сликарите. Така така. Затоа затоа и црквата знаела што значи што значи уметност. А папите знаеле што значи он кога го вика Микеландџело да слика. Дури Јули му вика на Микеландџело, ти ќе ме прославиш и себеси и мене. Знаеш што значи во тоа време уметноста? Уметноста е единствениот јазик,
40:13 зборам непосреден. Нормално има литература, книжевност, литургијата тоа јасно. Но а сликарството е како да кажам првото она коешто човек влегувајќи во црква било каква од тоа време го гледа. Ние денеска таа позиција ја немаме. Ние имаме нели размазени у тој поглед буквално површински испечатени. Затоа малку ние немаме почит кон образ како образопшто. А па и со тоа и со
40:43 икони иконата. Денеска ние икони можеме да сретнеме насекаде. Да не речам ја има во весник, го земаш весникот во ѓубре коешто на тоа време би било повод за иконоборство. Кратко да кажам. Лелено. Тоа е многу важно. Елементот тој едниот елемент што го спомна дека тоа е еден вид значи икона или фреска или било каква уметност којашто отсликува сцена од Библија или сцена од
41:13 настаните, од сведоштвата, од евангелијата. Ти така рече дека ова е евангелие за неписмените. Тоа значи дека како при реквизит бара одредено познавање на евангелието за да ти за да те допре сцената што ја гледаш или ако не го ако не го знаеш веќе евангелието и прв пат кога ти се соочуваш со сцената
41:44 и таа и ја гледаш на пример на икона како некој кне Не, не, не гледам ни како е можно сега на лице место ти првпат гледаш икона и сеа некој треба да ти прераскаже тебе иконава на што се однесува. Дека е тоа не знам од евангелие според Марко, сцената кога седеле на масата, бла бла бла. Значи ако ти го немаш тоа предзнаење и ако тоа предзнаење веќе не допрело до тебе било кое пасосче од било кое
42:16 евангелие, тогаш пак како иконата да губи од потенцијалната вредност што може да те афектира. Сфаќаш што ти кажувам? Ако некој не знае ништо за евангелието, абе глеа обично па му е некако џабе иконата. Џабе му е. Не, не ја сфаќа, не знае. Он ќе види дека раскажува сцена, ама не знае сценава што е. Не знае што зна не знае дека е ова ко не знае за тајната вечера. Не знае шо
42:46 гледа таму. На пример тоа сакаш да кажам? Да. И не знае дека е тоа вистински настан. Ти само сведоштвото го гледаш. Да. Не. Ова е некомислена приказна. Така. Ка тоа сфаќаш што ти кажувам. За некој што не го знае тоа иконата му е празна слика. Па добро сеа и тоа е може да се гледа од двете страни. Во крајна линија да речеме ти спомна иконата треба да те поттикне кон молитва. Така нели така секоја икона треба да како да кажам да
43:18 буди молитвени а молитвен импулс кај човекот. Тоа е исто така една од основните работи, но нормално и во тоа време тука биле свештениците. Е тоа на тоа на тоа и алудирав дека некој мора да го помогне процесот. Така е. Така е. Но сепак а сепак и човекот сам од себе мора на некој начин да биде отворен кон тоа. Нели не може човек да биде затворен да си стави пред себеси ааа
43:48 ѕид. ѕид и да рече нели мора и тој да биде отворен оти а исто е многу важно дека на иконите се претставени личности личности коишто да речеме по по православната во православието пак ќе речам тие се веќе обожени личности коишто коишто така да кажам од не гледаат од другиот свет затоа има еден интересен момент којшто велат
44:18 на иконата кај да се свртиш очите гледаат во тебе. Тоа е една од идеите на иконата кај што треба таа да прикаже сеприсутноста на светителот. Значи сеа повторно тоа е многу интимно доживување. Не може човек а нели нели да до толку во самата длабока интима на човек да пристане. Оти некој пат како велат нели во неправда па човек нели сака да се моли. Така некој тоа го гледа само како општа слика, но во првите
44:49 векови мислам до расколот кај нас, а и сега сеуште тоа не е само обична слика. Тоа ни е на некој начин медиум којшто ние имајќи готителот пред себе, знаејќи дека е веќе тој обожен во царството небесно, знаејќи дека не слуша, дирек директно му се одвраќаме на него за нели општо на Бог, на Преста Боровица. Моето лично искуство
45:19 пробам да го доловам е откако го прочитав и тоа намерно ќе кажам прво го прво ја читав Библијата после тоа ја ги препрочитав го препрочитав новиот завет третиот пат кога ја читав не беше читање беше конечно чувствување и соочување со вистини нитоста на настаните и тоа ме ме
45:50 трогна као како третиот пат ми се случи преминувањето од океј интелектуално го процесираш сега ова ама третиот пат веќе премина кон духовно го воспримам евангелието као не знам како да го опишам ме допре е фактот што ова се случувало као некако така го
46:20 доживеав и после и потоа ми стана и како пракса ве не не дека бројам еј сеа девет пати еј сеа 10ти не пос после ти станува пракса до кај сум до 15 дека на пример три три-четири пати сум ја фатил така од почеток и од крај и после тоа само ми стана пра не бројам значи нормално глупости ама ќе отворам ќе осетам потреба. Така ми беше дел од дневниот ритуал, дали молитва или да отворам Нов завет било каде, да си
46:50 прочитам некое од пасосите, оти осеќам потреба како откако го доживеав јас тоа духовно, секојдневието на животот по дифолт те оддалечува од да ја имаш, да го имаш тоа во себе и си се потсеќам И кога ќе влезев во црква, откако го имав поминато процесов со запознавање на
47:22 евангелието, со искусвање на евангелието, тогаш иконите ми беа еден таков вид на потсетник како а да ова е таа сцена и во тој момент сеа можам јас да си се навратам на евангелието што веќе детално го познавам и да си го одиграм во себе уште еднаш и тоа ќе ме во која и да е духовна состојба да сум бил у моментот ќе ме насочи кај што треба молитвата,
47:52 интроспекцијата, што и да е. Страв ми е дека премногу луѓе што дури и велат дека се христијани не ја прочитале така Библијата или или не им ја кажал некој или не ја доживеале или не знам како да го кажам тоа, како да доаѓаат недоволно запознаени
48:22 со настаните. и величината и значението на евангелијата за да дојдат и иконата да ги потсети на тоа. Нема на што да ги потсети, не знаат. Така е. Но тоа е пак личен избор, нели, кој колку чита евангелие, кој колку го има прочитано, колку пати. А денеска во денешно време сите сме скоро писмени, сите скоро го имаме светото писмо, ја имаме Библијата. пак е
48:53 тоа личен избор, нели? А нормално тука се и свештениците секој пат да помогнат, да објаснат, но секој христијанин треба не да го прочита или да го пет пати 10, но едноставно тоа треба на да го чита за време на цел живот. Е така. Тоа е тоа. Тоа е самото свето писмо е не рок на непресушен извор на на се. Има доста примери на многу луѓе. Да
49:23 речеме Достоевски кај да одел не носел ништо со себеси освен само светото писмо. Дури мислам дека има починато само со светото писмо до себеси. Значи за многу луѓе тоа е непресушен извор на знаење, на мудрост, па дури и на како да кажам на на дебати, на дилеми, на на огромни од морални до теолошки до до секакви, до етички прашања до до секакви. Тоа е апсолутна перфекција е секој збор.
49:55 Да. И пак е тоа самото читање е личен избор, нели? Нормално. Дури и во самото евангелие Христос вика одете проповедајте да нека значи да на сите да и вика кај што ќе бидете примени нели ааа кажувајте кај што не истресете ги одежите свои продолжете тоа исто така една интересна парабола нели сеа да не влегуваме толку евангелски сакам да кажам која е твојата лична приказна таму сакам
50:26 сеа да се како како ти Како од образование, од едукација, од твоето лич како ти лично дојде до ова да ти стане твојот живот. Па ти си хронолошки? Па хронолошки роден во Пехчево, израснат во Пехчево, во едно од најубавите места во светот. Се согласувам. Основно таму имам завршено. Средно имам медицина завршено. Средно медицинско
50:58 тука во Скопје. Да. А и како што се вели кај нас, како те крстил кумот, има една изрека, а кога ме крштавале мене на крештение, а кај нас во тоа време сега не знам имало некоја традиција свештеникот да каже ајде детето да биде не знам стварно нешто и кумата кога ме крштевала уствари некомот попот кога ме зел в раце рекол ајде детето да биде учен да доктор нека биде и кумова рекла не не доктор
51:29 Не, не, не доктор, уметник ија да и јас така спонтано медицина пони медицина прво се запишав после се запишав во Бугарија на реставрација е е тоа како не ми го рипај тој чекор ка како се случува тоа не е мал чекор седи друга држава реставрација и од тоа од медицина на на уметни ваша сигурно на прсти се броите у у цел регион колку ми кажа триче пет сега не знам ние во бугарија тогаш завршивме пет комплетно сеа така во тој период
52:01 Македонци да македонци да македонци и Бугарија само затоа што таму има таму е најблиското нешто вакво за учење тогаш беше да само во Бугарија најблискуто што конкретно запиша реставрација и конзервација така се викаше смерот катедра посебно бугарите имаа на кој факултет факултет за ликовни уметности а така има посебна катедра реставрација да посебната катедра со така поуважувана да не речам катедра реставрација тие имаат реставрација за за религио или општо
52:34 реставрација општо општо за се реставрација значи професијата рестаратор нема врска не нема сеа нормално е директно поврзана но целата идеја е реставрација на културно наследство ама тој уметнички талент од каде е тоа типа како мал си да да си имав да да уште одев на секции епа тоа е тоа професорот по ликовно ме ме насочуваше нормално нели на тоа време и така но медицина се запишав посебно лаборант ми
53:04 беше викам интересно забавно и црташе у слободно време да цртањето да така тоа да но нели сепак на на тие возрасти човек малце не е не знае шо сака не знае точно шо сака и за шо е така средно не дека не уживав јас и во медицината добар бев и со цените супер но сфаќаш дека не се пронаоѓаш тука дома. Моите занаетчии од кој тип? Па каменооделци.
53:35 А ете така дедо ми ете Да да да дедо ми музичар. Он има им дедо ми има и некое школо во Загреб, керамика нешто има една фирма во Пехчево Црвена ѕвезда. Он има таму бил еден од поглавните за печки тие има едни печки стари интересни многу убави тие ќерамичките ќерамичките тие се практички се иновација на дедо ми што збори цели како ќерамички плочки ѕидано тоа
54:05 како Да да да како па така на тоа време то ама тие и подалеку и многу пошироко во регионот ги имам гледано во бивша Југославија тие биле ден дене денеска се скапи уште тешки тоа не се крева тоа не може да го од кога ќе ја внесеш еднаш дома треба после да ја рушиш да ја изнесеш ко и дури и умет и уметност можеше малце да као самите ќерами плочките вака тоа беше башкатула ние го викаме над врата во различни бои можеш па шаренило неко
54:37 да дедо дедо и баба тука кај ш стојат кај ш се топлат имаше праено еленчиња имаше имаше многу такви не беше тоа иди купи си го од продавница по нарачка некој огромна огромна огромна фирма и после и за плочки правеше и за таа фирма во Пекичево. Сеа нормално тоа одамна е затворено. Леле. Да да. Како тогаш јас у Австрија у планарски домови имам гледано такви дечки виделе украле идејата можеби стигнало до таму. Оти
55:07 иначе не се заебавам стварно у планинарски дом сега пред некоја недела бев нешто се шетавме низ Австрија у планинарски дом. Печка кон зошто ми падна во очи? Затоа ш седиме со жена ми и ја глеаме како да седиме кај баба ми. Леле, види бе како нашиве печки види ги. И тоа функционира. Го греат домот и едни зелени ќерамики беа. Па така некој мотив нацртан. Огромна чоче метар на метар вака огромно беше. И вака
55:38 седиме со Абе види го ко у Струмица кај ба има малечки олкави па големи покалеми. Има едни во ѕидови ги ставаа, ќе ги вне во ѕид, ќе ја заѕида и грее пример и да да тие е сеа сеа јас колку што знам колку што ми имаат кажувано во бивша Југославија имало две такви фабрики во цела бивша Југославија во Пехчево и во Кикинда. Уау да и пример стали некои плочки од бившиот режим ш се значи 50% се или од Кикинда или од Пехчево.
56:08 Уау! Коќе тие сините некои такви и дедо ти ова го праел. дедо ми и па татко ми после и мислам јас не сум верувал ама барав точно да по да ми потврдат информации тоа е точно да така тие се одмаш историја на уметност во целата фамилија не е туку така тоа да има сеа тие не се школувани нели на времето не се школувале но да ти нема вр ја не поистоветувам уметност со школување тоа ми е некако тален го имаш у себе или го немаш
56:38 е сеа интересното е што пехчево има многу земја глина многу убава. Најверојатно на времето си праеле питувања кај има огромни извори на глина за таа работа. Не само тоа има и уште од уште од римско време од античко време има едни има стари рудници над Пехчево не таму ти кај што си бил. На другата страна се гледаат и Скопите. Тие ш ги сеа ти ш ги збориш не ги знам ама знам за каквана има збориш имам на
57:10 велико зацапувано со маунтен бајк горе накај граница знам знам многу специфична земја е така дури и самото име Пехчево има некои легенди дека од таму произлегува Пех Пехчево пешти печки можно е да има нешто така да има некои легенди мислам она што грубо вака дека знам и шо имам читано многу ја така да за тоа пехчево да е така и веројатно решиле таму да напраат
57:40 плочкарска кираменчерска фабрика и тоа огромна огромна за тоа време огромна и веројатно Југославија како што била нели на времето да продавала насекаде океј како и да се вратам како се изра за откако нели откако ме пуштила кумата да ме крстила да бидам уметник Ко завршив јас со медицина, викам шо да правам јас сеа? Не дека не сакав, сакав да ама сакав да учам нормално факултет
58:12 и имав некои не знам мислења секакви нели на тоа време драмски вака така едно друго, трето пето и Гоце другар ми од Пехчево ааа тој веќе се имаше запишано на керамика во Бугарија. Пак керамичар. Да. Така и мислам така ваљда знаеш за факултетов научуваш дека Да да да а плус и керамика нема и во Македонија тоа е плус интересно е сега тука во средно уметничко предава керамика
58:42 и плус друга и керамичари нема во Македонијачари нема во Македонија мислам дека тие двајца се само завршени керамичари даде сите двајца сите двајца така и плус другар и плус другар и кај е бе таму ќе живееме заедно Не, како викат сите занаетчии тука ајде одма ти на ликовна академија. Јас викам скулптура, мерак ми е мислам каменот уште го сакам нормално нели со музициве излезе ни вака навечер во Пехчево нели
59:12 ти младост и ми доаѓа ми вика утре во после вика во 4:00 да си готов каде бе вика одиме за Бугарија вика за факултет да се викам после во 4 сабајле збориме ние излезени 121 викам абе каков [смеа] а чекај малку не ме интересира вика доаѓаш вика ама ајде не знам врска немам и и си спијам. Јас памтам си спијам и ме буди некој во 3 и полчетири ајде станувај. Викам чекај да ви зима вие идете да се пријавите на факултет со
59:42 документи. Да. Он нешто и требало да завршува документи нешто и ти паралелно да се пријавиш. Да. Да. И вика не не вика не разговараме толку готово реши толку готово. Он исто со татко ми многу близок многу се Аха. Да. И готово готово. Ајде собирај си. Јас уште успан земам пасошот земам. Одиме одиме на академијата таму. Небрано те фатил он така. Да одиме на академијата. Ајде вика да видиме шо има тука. Јас читам скулптура нешто скулптура и вика ај не не секретарката да да прашаме да ти каже да ти објасни. Таа ми кажува
1:00:13 секретарката и читам читам јас читам реставрација мислам не да не знаев знаев што е реставрација нели изненади. Зашо постои смер Да. А ти се виде интересно да мислам до некаде ми кликна. Да ми кликнаа и плус нормално познавање од уметност просечни нормално онака колку што знае човек ама имав некои познавања знам имавме едно книжуле малечко а од Делаа има едни
1:00:43 изданија Делакра е сликар. Мхм. Со школскиот владо го гледавме постојано онака се фасцинираш нели од сликарството. Уау. Ја прашувам секретарката, мислам сакам да кажам уште од порано нели уметност те влече, гледаш, сфаќаш некои работи и од таму ја прашувам секретарката викам а каков е овој смер вика па реставрација. Добро викам објасни и ми објаснува таа и јас викам тоа сакам и има три да да наведеш три смера во
1:01:13 коишто сакаш да се запишеш. Јас пишам еден реставрација, два реставрација, три реставрација [смеа] и таа ми вика ама ако не те примат имаш опција за втор нејќам. Не викам толку готово втор обид за реставрација. Да. [смеа] И ми вика ама не вика ти треба хемија за таму. Хемија најдобар сум хему викам се знам јас од средно медицина хемијата многу ми како се поклапате бе стварно и пишам реставрација реставрација реставрација и Гоце вика толку готово ајде одиме имаш три месеца да се спремаш
1:01:46 и и за што да се спремаш за приемент за приемент да и што е приемниот приемниот сега колку што се сеќавам не не ти кажуваат да покрај тие во министерство шо полагаш јазик бугарски нели таму што Точно тоа знам. Испитите беа прв ден. Прв ден беше портрет молив. Добро. Мм. Втор ден мртва природа. Добро. Трет ден беше историја општа. Општа не историја на уметност.
1:02:17 Да. Општа или беше во еден ден? Не се сеќавам баш сеа да не х ама знам дека не можам да се сетам точно. Дали беше историја или историја на Балканот па или беше во едно не можам да се сетам. Не е битно и знам дека еден ден имавме хемија и таа оти реставрацијата е многу сеа таа е егзотична наука ама има и многу хемиски процеси има многу хемиски процеси еден реставратор мора да е мора да е има добро добра ориентација низ историјата
1:02:47 низ историја на уметност мора да е сериозно поткован во во тие работи па треба да знаеш што реставрираш да да знаеш што реша тоа нема мислам Ти си уметник треба да има и креативен процес у тебе. Ама кога станува збори за реставрација точно се знае шо треба да е делото. Нема тука е ова мој печат да оставам. Да. Моја интерпретација е ова. Ти твое црта на тетратка. Тука реставрираш нешто што точно се знае што е. Дру не сериозна професија. И тогаш
1:03:19 самите професори онака за ние бевме двајца кандидати таму. Интересното беше што примаат само еден странец. Аха. А вие двајца странски кандидати. Двајца. Двајца странски кандидати од Тито од Македонија. М не примија и двајцата после не финтат. Немаше начин да не одбијат. А тие три месеци се спремаше крвнички. Значи ш крвнички не крвнички гризеш, црташ, праиш нешто. А знаеш дека прв ден нема, втор ден
1:03:49 нема, трет нема, четврти. Не, не, не. Да знаеш и програма си земаш шо ќе те прашаат горво кажано добро хемија не се спремав бев доволно спремен добро тоа да хемија немав гаље имав јас повеќе гаљја со ти портрети знаеш ли што да црташ тоа ти беше погајле цртањето апсолутно да оти сеа ти во тетртка си црташ колку што сакаш ама академско цртање е друго кога треба да нацрташ ака аа треба од почеток до Така да со помош на Гоце на професорот А
1:04:21 аа од татко ми братучен, слободан исто еден професор имам роднина по поликовно го зеде Данте вака ми го донесе Данте онаа гипсената има еден гипсен Данти којшто е онака за за почеток за црње еве ти го Данте како се поставува линк Данте на маса црта и Данте и колку пати го нацртал при Данте го црташ го црташ Данте го црташ Данте да секи именки и Така спремање
1:04:51 јако интересно мислам посветено историја мислам историја исто учеше она баш се зама да да мораш мораш историја да знаеш ааа и историја на уметност без историја на уметност исто така пошто ти праша а бе запознаено меѓувреме или све од нула овие па не сеа не баш нула ама сеа тука е многу важно да кажам дека ние во Македонија имаме имаме привилегија тие работи да ги имаме на пред очи Па на пример зборувам за црквите и манастирите.
1:05:22 Е тоа да сепак и образованието и се и културата те на некој начин насочува кон нив. Те нели те посочува те добиваш некое знаење нормално. А за разлика пример на некои други земји кај што сеа тие и го имаат своето, ние го имаме ова нормално. Така да имав некои знаења, ама мора да се спремиш пак. Пак се тие некои основни. Не е мора мора мора мора. и пример по на самиот испит, а зборам оние теоретските може да ти им текне да ти постават
1:05:53 секакви прашања. Памтам јас, мене и плус и бугарски си требал тие да ги учиш важно ова па и на бугарски јазик. Мораше да да леле тоа го занемаруеме ама не е играчка не е заебанција. Мораше добро малку близок ти е поблизок ми беше малку ми е близок. Да поблизок ми беше. Нема проблеми јас мора само да се навикнеш мони различно е да немав проблеми јас за разлика од колегата од Охрид он имаше малку проблеми на почетокот да од Охрид он беше да малку имаше мака со на
1:06:24 почетокот а јас немам прини јас можев да си на малешески да си зборам таму и а од кај си ти од Кюстендил од Петрич од Да на крај [смеа] и роднина ќе си најдеш со некој од Благоевград ти викам не не од тука понава ама ама добро се разбиравме то па добро тоа олеснително оти пример да си има баш дијалете во бугарија овој тука на долниот дијалект е го познаваат во Бугарија да да ја имам луѓево у Владимирово
1:06:57 спроти Берово тоа селото шо го знаеш Владимирово како не го знам мајка ми од таму е ја нив кога ги слушам како да ми залива на сеа лошо ќе звучи не ми заличува на бугарски. Ама кога слушам бугарски на Владимирово ти изрече можам да сфатам како овие од Владимирово многу полесно ќе се разберат. Не знам зашто ама изгледа не ти само тој некој крај пограничен
1:07:30 проти сеа Пехчево и Делчево да речеме и контра кој ќе му дојде таму Кюстендил у Бугарија што ќе му дојде печети точно е Кресна добро Кюстендил кај доаѓа малце погоре погоре значи кај Делчево погоре така некако не знам зашто ама полесно за разбирање појма немам и нема везе идеш на испити бе не Се спремам нели, јас се спремам одам на испит и така еве вака цртањето бев доста слаб. Нормално тоа ти беше најслаба алка? А
1:08:00 најслаба алка а но пак и професорите таму гледаат, оценуваат талент и можност нели не во буквална смисла. Е сега имаше проблем што на реставрација таму примаа веќе созреани цртачи. Со зреани цртачи. Тоа е многу важно за еден реставратор. Мора да е за цртање да е. Да таму, да и таа тема да ја има завршено. Пример и во самото студирање две години ни имаш цртање и сликање. После тоа завршува. Мхм. После технолошка и хемија.
1:08:30 Мм барем тогаш ние ко студиравме тоа значи во смисла дека тебе не ти треба повеќе тоа ти треба веќе да си Абе те рачунам знае да црта солами да го учиме. Совладај до одреден. Да. Така да ми требаше доста да си го совладам тоа, но со колку црташ а па не знам. Знам дека посебно првото ко се запишав првата година сериозно клинкав. Дури професорот по цртање ми викаше вака ми вика ти вика го земаш местото на некој студент талентиран ш
1:09:01 сака да работи. Јасм така ли? Така ли? Ќе видиш викам ти сега втора година и седнување, цртање цел ден. Цел ден комплет анатомија се земам анатомијата и по ред. Гледаш интересно не би си помислил дека таква некоја работа е вештина што може да се гради и научи. Знаеш, обично уметниците ние си ги сфаќаме кога овој
1:09:31 седнува и раката му црта сама и искачаат. Заш би постоела техника на цртање? Ама еве можеш ти си доказ дека ако седнеш и црташ Не не не не. Значи се развива ова мускулче тука. Не не не. Тоа е факт. Факт е. Ти Да. Тоа е на во со тек на времето излегува дека си седнуваш и си црташ. Мхм. Види, факт е дека како деца некои поубаво цртаат од другите. Ја цртав најлошо на свет.
1:10:01 Имаше некои деца што цртаат преубаво. Прво, второ, трето одделение праиме муабет. Факт е дека некој момент има на дарба тука ама и сигурно не си бил како мене у цртање. Сигурно си имал некоја дарба што си ја надградил понатаму, не си ја знаел технички како некој на уметничко што учел рецимо. Да, да, да дар работа си постои, ама секој талент без работа и то работа. зборам во уметноста во па и во спортот исто го сметам дека добро спортот друга димензија да не е човек не стегне
1:10:33 активноста си ја имал волјата знаењето све и сеа овој момент на морам школското цртање претпоставувам не знам и школското цртање и после тоа она техника позиционирање оние шо како и да беше тоа со делењето на трите дела симетрија чуда добро значи кратко и јасно еден музичар Ако не посети пет-шест часа на инструментот. Така. Така. Ете така. Исто истото и тоа значи зборам пак за да стигне до некое ниво. Така да талент
1:11:03 аплако тренинг. Алако тренинг. Мускулот треба да тренира. Бе ти колку се роден си за што сакаш биди роден. Тие пет саата на ден ако не се изработат џабе ти е. Да. Џабе ти е. Тој месец дена не свири гитара. Ќе каже у сум зарѓал малце. Да. Ајде да се вратиме. Што викаш? Не сум цртал ко мал. Еве сестра ми се роди уметник се роди. Ја ја гледав од сабајле до вечер. Цело основно, цело средно, од сабајле до
1:11:34 вечер. Цртај прај, цртај прај, цртај прај. Абе тука е саатите треба да се изработат бе тие. Нема збор. Мора мора историја на уметност. првите години на факултетот или кога кога се изучува онака посветено оти сите години го постои како предмет сите години. сите години да од праисторија до Охра е сега тука нормално зависи ама генерално сите години
1:12:05 знаеш зашто ми е многу фасцинантна оваа тема татко ми е архитект дипломиран инженерхитект има дипломирано на архитектура во таму 70-тите кога било и дури и на тој факултет и покрај сите архитектонски познавања бла бла бла пак едно од Дај многу внимание, посветување. Самиот факултет, самиот, самите кадри таму било на историја на уметност.
1:12:36 и татко ми ден денес библиотеката ако треба нешто да си ја покаже има една книга историја на уметност на вака однсон претпоставувам небитно со сликовите е многу сум на мислам дека таа му е најгорте на таа архитект е чоекот не би си го асоцирал толку блиску као добро е нешто ќе ве подучат како да доловиме сакам малце и
1:13:08 како се вика тоа да да да оддадеме да да оддадеме почит и и величина на значењето на тоа за зашто е толку многу тоа историја на уметност кој да прашаш еве идејќи навака не за историја на уметност мора да зборите да да а кај да пробаме да ја доловиме таа величина проблем е па самото тоа што пример на рестарација ти посетуваат неколку професори седат и те прашуваат нели колку ти имаш а клик за за историја
1:13:41 на уметност. Јас памтам ме прашаа шо ме прашаа и демек ајде сеа едно блиц прашање да видиме и вика што е специфично и ретко за Марков манастир во фреските и очекуваат нели тие мислам тие нормално знаат образовани историчари и викам плачот на Рахила готово завршивме со со испитот пример а таа фреска ја има само во Марков манастир во светот во светот да
1:14:11 и ако тоа не го знаеш ов автоматски ти знаеш ти става клик прашање така и да зошто е битна историјата на уметност зошто е ова толку значајно зошто заради тоа што па за мене лично и за многу други историјата на уметност не е историја општа на битките на договорите на ова или на ова туку тоа е буквално историја на развој на човечкиот дух во цивилизација човечкиот дух на би нарекол човечките дострели
1:14:42 оти до појавата на технологијата тоа е развојот на човечкиот дух тоа оти кога човек ќе каже култура зборам култура не само на однесување тоа е дел од културатам за која култура ама кога каже човек култура во цивилизациска смисла или поширока смисла на зборот се разбира филозофија наука и уметност затоа ние можеме ставиме во старите култури кажеш старата култура древна култура може да кажеш и старата цивилизација
1:15:12 Така да историјата на уметност е а е историја на културата на човештвото. Така да се ка затоа е многу многу важно ако земе човек почетоци од пештерските цртежи до ден денеска. Тоа е тоа тоа е развојот на човечкиот дух. Значи во праисторијата некој веројатно веројатно не знам што му било седнал земал јаглен и нешто по ѕидот таму цртал.
1:15:44 Што му дошло? Пробал да отслика. Да. И сеа ние можеме се што е тоа што му дошло? Веројатно што е, кој е тој творечки импулс? Да. Значи уште во тогашните општества човекот имал импулс за за креативност, за за цртање, за освен да трча по животните и да и да бара круши и сливи, нели. Ја ја на тоа гледам како тоа е покрај срвајвалот,
1:16:14 ама тоа е тоа што не разликува од животни. Тоа тоа е трансценденсот. Како се преведува трансценденс, метафизика? Не е ни да излеземе вон животинското животинсково физичко што што сме ние оти се во врска со нашето постоење можеш да го сведеш на на животно пробува да преживее во природата и да се размжи.
1:16:44 Освен кога ќе кажеш ама бај the way животново и некад црта. Е така тоа е тоа. Е ка е сеа више не збориме за животни. Буквално тоа е некој вид на а огледало на човечката свест или продукт на некој творечки импулс. Сеа тој творечки импулс од каде е сосема друго прашање нели. Дури и во старите во праисториските цртежи во Ласко или во Алтамира тие се фасцинантни се. ден
1:17:14 денеска ни е точната на нив улога и примена уште баш не се тие пештерите пештерските да дури и во во има во испитувањата на користените пигменти и слично има разлика во користењето на самите пигменти уште од тогаш тие праеле некоја разлика и во нив нека сеа некои толкувачи велат дека сакралните имаат друг карактер. Овие битовите ш се битка едно друго вика има друг карактер. Значи уште од тогаш имало некој аспект. Да, да
1:17:46 не не било туку така историски запис е ако е на пример битка колку толку вака и вака изгледало горе-доле ти текну не е да да јас се зафр мислам се зафркавам кога би дошле друга цивилизација нормално сефркавам шо би отвориле прво мислам дека прво би овориле историја на уметност епа тоа е така и види од пештерска срце види шо направиле да да ле тоа останувам дека тоа е развиот на човечкиот дух во
1:18:17 цивилизација. Нормално покрај тука има и литературата и книжевноста нели неоспорно зборам за целото. Да е. Сеа па во покасните векови целата уметност се надоврзува една врз друга, една врз друго различно периоди. Тоа е веќе сосема внатре друго прашање. Тоа е посебна тема самата. Дали е таа тема кога веќе навлагаме во тој ренесанса период Леонардо, Давинчи Микеланджело кога не кога може ја ова ќе
1:18:50 го лупнам и нема да има врска ама почнува да се меша уметност со наука би рекол затоа што они преку уметноста пробуваат да да откријат и некои подла длабоки вистини во врска со човекот. Леонардо на пример црта праи ама го интересира зошто сега човекот тоа он праел. Дали е тоа негде поврзано? Дали се влева
1:19:20 едно со друго да почнува да се меша? Да. Но прво мораме да се вратиме на многу битен момент. Прееска не го дообјаснивме расколот. 1054та. Значи нели рековме во 1054 фактички црквата се дели така римокатоличка и источно православна. Оттука натаму работите не се исти. Тоа е многу важно прашање. Па дури и во
1:19:50 уметноста. Значи во источно православната црква иконографијата останува тој истиот неразделен суштински дел од животот на секој православен христијанин. Функцијата нејзина е литургиска и таа е неодвоен дел како да кажам од и од секојдневниот живот и од литургијата и од црковниот живот на на комплетно си останува во истата империја
1:20:23 непроменета. Дури напротив се надоврзува на сето тоа. Е сега во западната црква ти уште уште со расколот тоа покасно има улога и во во самата уметност. Значи тие по малку по малку помалку тргаат во еден друг пат. Полека полека полека се одделуваат. Значи кај нив уметноста а спомнав прескако добива еден вид на пропратен елемент.
1:20:53 Мхм. Да. Фасцинантен, да. Декоративен. Да. Јасно. ама е пропратен. А затоа покасно стварно знаеш дека затоа катедраливе католичките многу фасцинантно изгледаат ама како уметност како уметничко дело нема не те внатре не те допира ај да се докажеме колку јако не само ај да се докажеме пример во севиља катедралата тоа е невидена убавина ама е штура унатре влагаш и друго цел
1:21:26 црква до аеродромот ќе си влезат М па друго ми е а ништо историско не е неко модерна црква сега напраена не тие се фасцинантни никој не може да осворинатниот како уметничко дело и тоа не е осво тоа не е разне ама во истото време во истото време кај што се праел а сериозни потфати уметнички кај нас ка како да кажам еј сихасти нема душа некако ејсихастичкиот спор кај што некој во пештера ќе насликалкаво тука е затворено
1:21:56 скромно Леле да и тоа е кај нас имаме пештерска уметност. Да. Од тоа време не се многу тоа духовна ре религиска значи како да кажам а ќе скокаме малце нели што се разбираме. Јас мислам да јас мислам дека а а пропагандата секој пат ќе води западот. Подо таа причина никој пат никој пат
1:22:27 никој пат нема западот шо и да подразбираме денеска потоа нели грубо кажано да рече да Михаил Јевтих и нашите зографи се се фасцинантни се добри а тие се ако само ако направиме извини а една споредба и ден денеска па дури и ние Имаш цел период еден од Византија буквално еден милениум пресечен вака цел милениум.
1:22:59 Добро од а 300 13та што се вика да до 1453та цел милениум во академиите грубо кажано денеска во времето се знам дека ние учевме три прашања за тој еден милениум три прашања. за Кина немаше прашање и ние соме викаме добро што се дешавало во Кина во тоа време што се дешавало во во другите места
1:23:31 затоа запад ние сме акцентирано западна култура арно ама за период од хуманизмот и ренесансата шо е ајде колку и да е нејбитно два три века милијарда прашања ама за ова нема зошто оти пропагандата си води запад да кажам си го акцентира своето на сметка на другото. Така. Јас лично сметам дека западното општество никој пат нема да го признае Достоевски за светски присетел. Да. Јасно. Да. Океј.
1:24:02 Ама добро сеа се разбираме. Не ми јасно. Никој пат нема да му даде културолошки неговото битие. Да е сеа пошто тие на некој начин ја губат суштината во уметноста од расколот наваму. полека полека полека полека тие се обидуваат тоа да го надокнадат со со што друго ако не со форма не со суштина декорација декорација
1:24:33 декорација декорација декорација декорација декорација врз декорација убаво за човечкото око и толку така фасцинантно убав значи и фасада е на некој начин се нема душ да кажам не Ете нема да речам нема душа, но тука останат ќе влезеш нема душа. Туку дури има дури еден интересен момент а за време на нивниот раскол протестантски а да и он да и они по па
1:25:03 така така таму кај што се судени за премногу раскош, премногу ова вака. Да. Така протестантите се делат. Да. Така се делат тие нели после а и сеа тие имаат шо да праиме? Велат дали да се повлечеме од сето тоа или дабл даун и тие викаат кој да се повлече ние сме католичката црква дупло повеќе да се знае кои сме. Затоа парите ш ги давале
1:25:33 папите за уметност во тоа време тоа е во денешни бројки е трилиони огромни пари. Микеландџула има починато во тоа време со џеб или на сметка како сакаш кажи го со бил побогат од не знам колку принцви шо се вика игралите огромно богатство е тоа стварно пр слушам ова огромно богатство огромно тоа и бил од што му нарачувале
1:26:04 да не општо општо оно он бил човекот огромно е сега тоа начинот и неговиот стил на живот е Друго тој бил живеел да не речеш како не просек но он самиот вика јас хранам колку од шо морам како вика од шо морам вика јадам него се што го дели од работата од скулптурата посебно а он го смета за дистракции така бе така да он не го интересира ништо палати имал
1:26:34 се имал не не само само да работи тоа е кај него храна телесни задоволства на меѓуња за за него било онака пари пари да он и нив ги користел за да подобри материјали да речеме буквално да си купува мермери и слично и нормално да ги помага неговите имал многу проблеми со тоа со неговите има во некои писма има една а тоа е рома романизиран негов дневник составен од така од неговите писма со блиски со преписки
1:27:05 имал многу проблеми со татко му пример на тоа време на тоа време ти а старателството не било како денеска 18 години завршува така ние денеска законот тоа ни го дозволува тогаш било дури татко ти не умре ти си под него толку ау да да да пример него милаџул кога го викале нели уште како дете вакво татко му морал да потпише дека е жив а татко не не не татко му морал татко му да потпише дека не правата не правата дека
1:27:37 го дава веќе тоа дете на обука сеа и ма логика и тоа нели ама а пак бил под негово старателство дури покасно во животот Микеландџело самиот издејствува од папата некој вид на со врски со врски му рекол аман не можам повеќе од овие до тука ми се му рекол моите тргни ми ги да аман вика ми трошат сите пари се ми земаат немам замерно вика те оти можел само папата да те ослободи од старателство на родител
1:28:10 Како ги знаеш овие приказни? Па одличните биографии ти имаат биографии имаат биографии имаат. Да. Така. Така. Така. Самите имаат оставено белешки и писма. Папата му дал, зел од папата декретот и му го треснал за мене. Еве сеа толку завршивте. Сеа јас ќе ви давам колку јас сакам. Јас ќе ви давам да јас ќе ви дадам пари колку ш ќе ви речам. Не вика вие да си трошите сакате. Јас рамтам по цел ден работам тука во прафот пошто он бил таков цел во прав
1:28:40 бил. Па даде кога работиш не пиел не јадел. Да. Да. Неговиот живот е нешто сосема друго од Давинче. Ете така кажано обратното од Давинче е неговиот живот. А на Давинче на кој начин? На секаков начин. На секаков начин. Давинчи исто е богат само баха троши и прави. Давинчи зема многу пари. Зема троши на некој начин си го ра Он е ѕвезда уште. Да. Да. Он е ѕвезда буквално да не се замара. Ама ама и работи. Добро се тие дела нереалните. Работи ама друго он е малце не малце
1:29:11 многу подруг од Микеланджело. Микеланджело е работа ренесасов ѕвер. Гениј ѕвер. Он А да винчи Давинчи е шо е неговата приказна у кратки црти. Кратки црти не може кратки ама ај накратко се разбирам. Да. Значи Микеланджело е он уште на мали години кога го стаиле кога го зеле а медичите Лоренцо да за мецена
1:29:41 уште таму учел сликарство и Давинче не Микеланджа не сеа за Микеланджа уште таму а учел скулптура има еден интересен момент од кај него тој учел на гипс учел учел на гипс цело време на гипс и не му давале да чепне мермер. Аха. воопшто не му давале да чепнеме ервер и самиот тој самиот тој некоја вечер не пробил знаел кај се клучот оди и почнува самиот да си работи самиот да работи
1:30:12 да оти нормално тогаш учителите било многу важно и утредента доаѓајќи а учителот него му вика кој го праеше ова и вика јас вика па добро колку време да те чекаме ние ова да го напраиш нели [смеа] и му реко уште малку ако не го напраише ќе те избркав [смеа] Боже и вика тоа е импулсот шо треба ти да го пројавиш ван авторитетот многу бил послушен [смеа] и му рекол тоа е колку време уш малку му
1:30:42 рекол ние се сомневавме леле [смеа] колку да да нели значи сеа нормално нивни принцип сеа тоа го пишува таму во некое писмо нели некое негово сеќавање дека не не остај ти сеа на гипс на гипс на гипс прво и на него му пукнало нели е сеа тоа Е, тоа е оној импулс на Микелаџело. Он он гризе камен. Кратко јасно. Он он не го ваја вака, он го гризе, го јаде и дури бил толку добар и на тоа време шо шо од завис некој постар таму во тоа
1:31:14 атеље му го има удрено бокс, му го има скршено носот и му бил крив носот. Ајде. Да, да. И цел живот одел тако скршен нос, со крив нос и криво зараснал. Да. И вел дека бил многу грд. [смеа] многу се нервирал дека бил грд и затоа демек морал да твори убави работи. Леле, да е. Сеа шо сакам да кажам за него, он е непресушна машина за за
1:31:44 творештво. Него не го интересира ништо друго освен творештво, освен уметност. За разлика од Давинче, после ќе го кажеме тоа. Значи не само што не го интересира ништо друго, он има една позната негова анегдота, самиот пак си го пишува тоа. Пиетата што е врвно уметничко дело ја има праено на 23 години. На 23 години тоа дело да го направиш стварно грубо кажано е нереално. Што е тоа дело?
1:32:14 Пиетата на Микелаџел сега е во Свети Петар во Ватикан во црквата. Пиета е дело кај што Преспа Богородица го држи или го оплакува Христос. Тоа мислам познато е. Да, да, да. Тоа е едно од најпознатите дела. Како овој допирот на Давинчи? Тоа е на Микеланджело од ѕидот. До допирот е Микеланджело и тоа на Микеландџело. Да. Тоа и тоа е интересна приказна. Да, да. Еве ја плетата. Значи ова го има праено Чоеков на 23 години. Го има праено.
1:32:45 Сеа он го опишува како две зими, нешто како две ипол години. Ама еле шо нер ама максимално посветен. Толку бил посветен шо едната зима последната била екстремно ладна. А он работел пошто таква работа не можеш да работиш во СОП во некои поголеми хали нормално од студ од се пошто бил и малку и по карактер таков не можеле сите со него го стаиле сите само имало еден
1:33:15 некој од ученик шо шо му парел супа шо праел значи нешто не се избањал чизмите не ги има слечено некаде он пишува околу три месеца не ги има чизмите извадено шо праел скулптурата ова го правел спиел јадел Јадел и спиел. Да. У истото па му доаѓале другари. Тука има архитекти сега да не опишувам го ваделе вака го ваделе од ателието. Ќе му идат атељјето вика му седат му бијат он. Ако вие се деци он така како објаснуваш ваква обземеност и зошто
1:33:47 нема вакви примери денес творечки импулс. Тоа уште како да кажам затоа те историјата сто. Има ли примери други по посовремени, поденш во денешница вакви примери? А верувам дека има. Не велам дека нема, но проблемот е што пак ќе речам, а тие се останати запишани, ги глеаме нивните дела уште за нивните животи има биографии коишто ги опишуваат. Они се тие што ги знаеме. Може има
1:34:17 небројни што не ги знаеме. Има сигурно има. Не ваљда се импресивни. Тоа има небројни што не ги знаеме. У право си. Да, да, да. Има има ама да Микелаџело неговата творечка енергија е непресушна до крај на животот. Едноставно значи он изгрбавен и секаков и каков нема. Он не запирал стварно не запирал до смртта. Сигстинска капела го викнал Јули. Му рекол сеа ќе сликаш. Му реко ама јас
1:34:49 не сум сликар. Не сликам ама не сакам да му ќе сликаш. Кога ќе кажам јас му рекол папата ќе сликаш. Добро почнал така со едни 12те апостоли и тоа не на сводот вака одстрана ги почнал и почнал да ги работи ама не му идел работа. Не му се не допаѓало. Не му се допаѓало решението. Учениците не му помагале баш како треба. скелето не му било добро. Едно, друго, трето, петто. А бил капарисан веќе. Да. И
1:35:20 зема ги, крши и бега. Шо крши? Ги крши тоа нацртаното ова. Да, да, да. Има као некоја претходна везија на ова. А ова е после ова е после тоа после. Значи он прво друго нацртал. Не прво е барано од него. Папата му рекол 12 посто. Сега да не објаснуваме посебно за сикстинската капела што значи. Не тоа нели како да се каже лична капела на папите бил затоа требало да биде нај така и Ај12те постоили ама на него тоа решение не му се допаѓало
1:35:50 ги црта и ги крши после сеа не ги нели не ги уништува ама бателил и си заминува со се капар земено се и си оди го нема го нема долго време дури папата праќаа лична војска по него да го бараат да и па капар има земано овој [смеа] божеко при Да, да, да. И и за тоа време најверојатно он бил во кај што кај што вадел мермер таму се
1:36:20 криел на некој начин, ама се криел. Он цртал за тоа време го цртал решението на за ова за систската пела. Сеа тоа тој период не знам колку точно траело. Како и да е го наоѓа папата и он му се појавува и му вик Микеланджело му вика бам на маса скиците што се вика ова е тоа што сакам да биде ова ќе го правам. капата вика и овај ко гледа вика колку кошта капарот плус да и се караат и тука и на лице место пак се расправаат за за сума
1:36:52 и на крај си прифаќаат пуштаат рака и овој вика сеа сам јас и три години сам сам си напраил скеле сам си цртал сам вака нагоре пишува во писмата се подгрбавив не можам да одам ама сам тоа сето сам го правел и тоа го праел мокро фреско Тоа е исто многу битно. Затоа можеме да збориме за мокрото фреско. Ајде објасни шо си више тука Епа мокро фреско е па можеби најтака користената до тоа време техника за
1:37:23 сликање. Какви други техники има? Зошто го потенцирај го ова? Зошто за време на Микеландџело почнале веќе други да има ама до Микеландџло за ѕидно сликарство главна и водечка била Мокро фреско. Тоа ден денеска е јас еве кажувам дека е најцврсто и што значи тоа тоа значи дека е сликано на мокор мокор влажен малтер. Аа да. А не е сув ѕид и јас си цртам сега. Да. То зошто? Добро зошто морале така да го
1:37:54 праат? Па сфатиле уште од антиката дека на мокро влаже малтер ќе исуши или по ќе трае поише. Трае многу повеќе. Значи тие Дани влага внатре. Тешко е нанесувањето и вероватно цртањето. Самото да бара виртуозност, сигурност. Немаш тука имаш шест до осум часа за работа и толку. Завршена е приказната [смеа] и аха. У да да немаш време. Тоа значи треба да си готов. Едноставно готов, виртуозен и толку. Истото е и во источното
1:38:25 православно фреско. Техниката е подруга ама е истото. Пак велам западното друго. Микеландџело слика пример на мокор малтер, ама не користи многу органски супстанции и слика со пигменти вода и не користи бела. Исто така е многу битно во сиксинска капела не користи бела. Тоа е ѕидот. Тоа остава околу него. Тоа не е обоено. А тоа не е обоено. Тоа нема бело. Еј јако. Е така. Значи он е на некој начин
1:38:56 акварелно работи. Да. А и пример сеа во систенска капела има ставано златни спојки. Не ги имаме гледано тие на академија. Златни спојки има ставано за малтерот да го држи. Знамти златото е чекај какви што значи златна спојка? Има златни спојки. Пример речеме а става сеа слика до тука завршува Мхм. цената па става претходно една златна спојка вака стапче така па
1:39:28 продолжува да слика утредната другата а како гранични не гранич не не а граничниот не става вакви граници туку внатре во малтерот он ги остава да го држи пошто знаел дека златото не мрда знаеле нормално не мрда не се нема корозија нема ништо и рекол злато ќе биде и толку готово и мора значи можело и друго ама Да, да, да можел, ама рекол злато, да нема со него муабет. А после он користел пигменти и знаел оти низ историјата во
1:39:59 мокрото фреско се знаеле кои се за мокро пигменти, се знаело кои се за суво пигменти. Тие не знаеле хемија тие старите мајстори ама знаеле дека ако ис ако стави од таа сина боја нема да има гајле. Така да знам ама од таа ако ставам со текот на времето ќе ќе потемни и така он си користел строго ултрамарин којшто на тоа време бил многу поскап од златото по грам да и на тоа време сега не е пошто денеска нели ептен е ама сега е мислам дека
1:40:30 кило околу 27,000 евра е ултрамарин вистински кило ли за што материјал е тоа бе тоа е се прави од еден камен камен од Авганистан, од и тие земји а од Лапис Лазури се вика камерот. Тоа има методи се толч се голема процедура е ама ама е тој тон од ултрамаринот тоа време кога се праеле овие дела
1:41:02 секогаш било он он го додека го праи го праи знаејќи како ова да да трае 500 години. као во решението го решава тој проблем на крај без притисок ама ја ќе го нацртам не ми е проблемот сакам да го нацртам на начин на којш ќе биде 500 години и тоа е тотално друг пристап кон работата да ама за таа сметка Давинчи бил експериментатор до немајкаде
1:41:34 тоа е контрата значи таму беше тоа е контрата дури тие работат во еден момент ѕид спроти ѕид во Фиренца И да, ѕид проти ѕид. И сеа Микеланджело мокро фреско он цел живот не мрда. Дури се расправат овој вика абе Миклаџо му вика абе остај тоа од тие глупостите таму масла глупости восоци он вика ти заостанат ваков таков. Такви муабети си праеле тие мака ш двете сцени ги нема. Од други причини веќе ги нема ама
1:42:05 сериозни расправија имале. Та винчи приме тајната вечерва затоа е толку оштетена. Таа е масло во со комбинации. Сега ќе кажеш гениј ама гени ама има направено технолошки грешки ко да го мрзело малце. А не пример онтирал да винчи бил и по така по по да помисли контемплативен да чекај малце. Затоа и маслото му одговарало примерно него тоа побавно суши подруга ама масло за на ѕид не стои.
1:42:36 Микела Анџело цел живот дури има една исто анегдота веќе он кога слика страшниот суд во Систинската капела, значи грубо кажано скоро не знам 30 и колку години после тоа пак во систинска капела го прави страшниот суд ама веќе во тогаш после тоа маслото веќе влезено максимално у оптика да и му идат зошто не работиш со масло и он им одговорено маслото сликарството за масло е за мали деца и за баби им рекол
1:43:09 [смеа] А кога почнува па он да чепка нели? Многу мултидисциплинарен е Леонардо. Леонардо после. Ајде цел живот е мултири дури дури дури вака многу познавачи на неговата биографија велат дека уметноста негова е на втор план. Е така. Да. Да. И дури тоа го смате и Фројд. Фројд има напишано интересна работа што тој Фројд како театар има напишано три дела
1:43:40 за уметност или за уметници за Давинче, за Мојсеј на Микеланд скулптурата и за Достоевски. Он велел дека тие трите личности за разгледување му се нели за психоанализа. Да. За психоанализа. Па од секоја. Дали се различни? Од секоја. Од секоја. Сеа тоа е многу посебно широк муабет и дури Фројд вика неговиот творечки импулс бил потиснат од неговиот истражувачки импулс односно значи Давинчи сака да истражува.
1:44:10 А да. Аа да. Дури интересна работа е ш да речеме Микеландџело пак повторно тоа од наш аспект нели Микелаџело на 19 години 19 години дете се договара со таму а еден игумен кај што имало мртовечница се договорен никој да не знае да му направи едно дрвено распетие тоа распетие мислам дека уште стои а за таа сметка без никое знаење ничие
1:44:41 знаење и гуменот да му дозволи навечер да влегува да сече тела на 19 години. Сеа на Леонардо на на Микеланджело. На Микеландџело. Ова Леонардо покасно почнува да се учи. Да ја учат анатомијата како беше да учи анатомија. Микелаџело не го интересира физиологија. Да. Он нема ништо со визиологија. Он не го интересира крвта како одела тука нешто. Додека Давинчик го интересира. Има многу дела за тоа. А Давинчи го интересира
1:45:13 комплетно човекот како како апарат, како функција, како се Микелаџел го интересира само мускули и форма за он скулптурата, за размерот на скулптурите. Да. Он зема мускулот, го вади нама си вика аха добро ова е битно за да знае како да постави. Е тоа е тоа. А овој пак го интересира целиот прова и го скицира нервниот систем. Крв изле се се има он напраено. се, се, се и тоа дури некои работи Давинчи не ги знаел, ама во цртежите ги гледа дека физиолошки
1:45:45 ги разбирал работите. Сеа тоа е повторно интересен муабет. Е колку е шпекулација кога дебатираат верски личности и и атеисти да речеме да го упростам сеа муабетов и едниве ќе посочат на Леонардо као во оние обиди да се да се издвојат како спротивни наука и вера. Наука наспроти религија. у тие муабети што многу ме
1:46:16 нервираат ко кога ги кога ги претставуваат тие две работи као спротиставени као или или е нема едно не може ти да си научник а да немаш вера глупи муабети колку е шпекулација дека Леонардо да Винчи неговите научнички пориви ги правел баш заради бесконечната фасцинација
1:46:46 со креаторот него он бил возен не наспроти верата да докажува контра, него наспроти он научнички се посветувал за да ја докаже божествената креација. Точно. Да. Тој имиџ дека религијата и науката се во контрадикција е како да кажам утка тотално. современа веќе современ концепт.
1:47:18 Знаеш мене како ми е ја имаш утнато смислата џабе збориме. Не, не, тоа е во вака од човечки гледано во низ историјата е современ концепт. Да, тоа е нова работа. Порано не размислувале така. Не, не. Дури и Давинчи сега он за разлика од Микеланджело и двајцата се образовани тоа јас Давинчи многу повеќе навлегува во тоа. Он он е малку идеист. Он до некаде он и природата и давал така божествено
1:47:48 значење. Значи тука имам затоа после малку бил нели во сукоп со со Ватикан ли со кој беше? Не, он има во сукопот во Ватикан пошто има земено капари и има избегано. Тоа ли ви? [смеа] Не е ради Не, не, не. Тоа е тоа има земено. Да, да. И плус не само интересно и со папата и со Фиренца за она што спомнав заедно кога сликале победата е на Микеландџило гледано од зборам двете двете слики пак ќе речам не
1:48:19 се останати ама записи се останати има и покасни цртежи ааа самиот договор со Давинчи го потпишува Николо Макијавели аха да му вика пошто он имал имиџ на човек којшто не завршува и така било имал имиџ којшто чоек му текнува нешто и заминува праи друго нешто и го потпишал. Рекол овој пат нема ти јас нема да ме изневериш. Нико Маќавели е творецот нели на на владетелот. И повторно Давинчи не ја завршил
1:48:50 работата и заминал. Ајде. Океј. Муабетот беше за тој порив на вештачкиот современ концепт дека има сукоп меѓу наука и вера, дека порано тоа не постоело и дека дури и Леонардо да Винчи иако ете можеби бил малку повеќе деист или како своја таа под насока, не ми е битно ама нешто што мене резонира со мене тој порив
1:49:21 дека и и сум Сум среќен што многу современи научници се согла го имаат тој порив дека они се посветуваат на наука токму поради духовниот верски концепт или идеја дека се е ова креација од Бог и ние се посветуваме на наука не заради контра тоа да го докажеме дека не постои туку да го откриеме неговото
1:49:52 творение Ова е нашиот обид да се приближиме уште повеќе до него. Точно. Да. Тоа е тоа е дефиницијата. Тоа е тоа е поривот. Тоа е точната дефиниција и многу не знам имам имам потреба да го да го да го кажам тоа како осеќам дека не е доволно објаснето дека премногу просто и често гледам дека се прифаќа дека има сукоп меѓу двете или атеистиве
1:50:22 се не не не наука ти има тока а не сфаќа која е историјата позади самата наука којашто сака да ја брани дека најголемите научници во историјата се занимаваат со наука заради Бог. Точно. Тоа они не се уметници, не се тркачи, не се не не се свештеници, не се се пронашле во таа едната нивна жичка у мозокот што ги тера да копаат,
1:50:52 да копаат, да мерат, да да чепкаат, да со единствената цел да се приближи до бесконечната комплексност на Бог и креацијата негова. Многу добро го објасни. Точно тоа е. Дури не Давинчи Микеландџело уште од времето на Византија позната е магнаурската школа кај што учел Свети Свети Кирил. Свети Кирил Солунски учел во магнаурската школа. Магнаурска така се вика. Да. Таму таму учеле
1:51:24 најобразованите умови на тој век во Цариград. Е сеа тие не учеле таму само теологија. Се учеле. Апсолутно. Апсолутно се. Значи во име на наука. Значи пак ќе речам, тој концепт кај што науката и религијата се спротивни еден на друг е е релативно нов, особено па зошто? Заради тоа што со текот на времето полека полека ајде да кажеме
1:51:56 религијата ги добива своите удари на сметка на науката, ама пак и тоа не е така. Буквално пример, ааа во одреден момент науката вели, аха добро земјата не е рамна плоча. А да, така после се појавува просветителството кај што тие се тешкира мислам рационалисти се попре, макар што и претходните рационалисти барук спиноза има одбрана на Бога.
1:52:27 Да. Значи тие не биле немале како да кажам немале атистичка позиција. Да. А покасно веќе има со Дарвин веќе ситуацијата е тука малку се мени. Мхм. Веќе со Дарвиновата теорија а па за денеска нели сосема друг муабет со Дарвината теорија и то како сериозен шамар добива нели а така да кажам религијата. Но во тоа време таа теоријала со тоа разол на просветителството веќе почнува да се
1:52:58 гледа кон и претходните векови, претходната наука како заостаната. Сеа и тоа има свои причини. И тоа има свои причини, но а тука веќе после тоа и работите се менат. Сеа пак ќе речам од сегашен аспект и дрвиновата теорија е уште теорија. Да. Да. Нема муабет тука. Не, не, не тоа и многу читам за овие работи. Така ама шамарот од таа теорија останува е многу убаво кажано.
1:53:29 Точно. Така да и ден денеска нивото на она што науката и сеа науката па денеска на учениците веќе стигаат до до некои ѕидови кај што велат до тука бевме ние натаму не знаеме и не можеме. Да. Да. Не само тоа, во во многу моменти самата наука си противречи едната на една на друга. Не знам сеа тоа е премногу голема тема дана отворена ама факт дека си противречат и тоа многу
1:54:00 дебело си противречат. Да. Да. За да во денешно време се стигне грубо кажано до ако гледаме од моментот на религија или на наука се стига до она еволуционизам или креационизам. Тоа се двете струи во науката. Мхм. Кај што тоа ни останува тој избор. Има и трет избор гледано филозофски дека земјата, вселената или како е од секој пат постоел. Да. Вечниот. Да. Тоа е едниот избор ама и тој избор е во
1:54:32 форма на е пак е тука некаде со еволуционизмот. Логички гледано останува тоа или еволуција или креација. Нели е сега многу научници, многу научници од некои атестички позиции стигаат веќе до некои теистички позиции, да знам знам на што мислиш. Кај што гледаат и викаат а тука ова е премногу вака вложено за да е случајно. Пошто под форма на еволуцијата тоа означува дека аха добро од таа аме
1:55:04 имаме стигнато до до сихстинска капела. случајно кратко јасно ало морген така нели сеа сеа и атеистите си имаат свои позиции но пак ќе речам никој пат а науката не била во контрадикција со со религијата тоа беше поентата напротив одела рака рака под рака значи во магноурската школа астрономија се се изучувало се се изучувало дури и порано а и дури оној момент со со дали
1:55:38 земјата е плоча Мхм. Теоријата дека е сфера го има и порано. Да, да, да. Знам, знам. Го има и порано. Дури во крајна линија имаме имаме сцени, сцени од младеците кај што Христос стои врз сфера. Да. И сцената се вика космократор. Не стои врз рамна плоча. Од каде им на нив претставата дека стои врз сфера? Да, да, да. Таа идеја е многу постара. Идеја е стара. Едноставно таша читаме у учебници, е само ривизит на идејата. Така е. Сеа нормално тука
1:56:10 а тука малку си има одиграно и улога самиот имиџ на црквата, ама ние сега кога кажеме црква во тој аспект мораме да правиме разлика од православната и од католичката црква. Католичката црква со инквизицијата сеа таа најмногу била во Шпанија ама знаеме шо праела. Така додека во источното православие науката никој пат не била инхибирана или слично. Мм тоа се нема случено. Се нема случено било која наука да е
1:56:40 инхибирана, потиснувана или заставена. За разлика од католиците, кај нив инквизицијата си го има направено своето и сеа имиџот е врз целата црква, шо е исто така проблем, нели од имиџот врз целата црква оди врз целата религија. Така да. Тоа е малку проблем. Да, да. Тоа е голем проблем. Тоа е целиот проблем. Не е малку имиџот. Имиџот трпи и после под таа капа ставаме се. Чекај малце miss the point.
1:57:10 Да. Е сега исто во денешно време може некој да направи статистика, мислам дека е и праена дека поголем број од нобеловците научници и добитници еве вака грубо се Да. Да. Да, луѓе коишто веруваат или во крајна линија велат е добро има некој креатор. Скоро сите веќе. Добро дај сеа скоро не знам како ќе за некои скоро значи 99% за мене скоро значи 60 [смеа] ама повеќето
1:57:40 се скоро се предаваат како како морам да признаам колку и да нешто ме тера да се противам ако сум вистински научник мора да признаам дека веројатно јаностите тежнеат повеќе кон креација. Таа е ставот на на повеќето научници. Да. Дури а некои од нив се конкретно религиозни
1:58:12 религиозни луѓе и тоа математичари, физичари, неурохирурзи, си апла христијанин што си се моли. За сите нив, мене тоа ми беше важно да се каже дека не патат од таа современа вештачки поставена контрапозиција или едно или друго оти штетата ја трпи у наводници обичниот човек. Тие се доволно и човештвото. Тие индивидуи, неколку
1:58:45 научници оваона, тие се доволно независни мислители за да може сам да си резонира на свој начин и да си дојде до тој заклучок. Ама додека од неговите мисли тоа дојде прежвакано 19 пати по весници, вести и трач муабети, дур да дојде доа до обичниот чоек, обичниот човек ќе чуе, а не не ја морам да бирам наука или христијанство. Не и дур да дојде до обичниот човек е
1:59:18 изгубена поентата. Изгубена е поентата. Да. Тоа ми е штетата. Има има многу има и да речеме дури некои христијански мислители што ја признаваат еволуцијата и до таму е сети ти велат да добро така е ама еволуција постои до некаков степен затоа не е толку се црно-бело како што изгледа уопште не е како што кажа многу политички игри се у прашање па ти гледај со ватиканство многу е општо општо не е не е така таа демек
1:59:48 корелација е добро религија или црква не е едноставно не е природна никој пат Не ни била. Така да може ли малку пак на твојата лична приказна да се врати? Слободно. Да. А да од факултет да излеземе. Да. Да се вратиме на факултет или излегуваме од факултет. Па ќе видиме каде ќе те однесе следнава тема. Ќе тргне патот. Ама наредниот интерес ми е кога религиозниот аспект на твоево патешествие влага во слика. Значи едно е
2:00:19 уметничкиот порив што си го имал. си отишол на реставрација што рековме нема врска со религија ама кога во твојата приказна влегува оти очигледно е дека си многу религијата е голем дел од твојот живот и кога влага тоа во сликата твоја лична јас не би рекол дека е толку голем дел од мојот живот не мислам од сите ние треба да се трудиме нели но сепак о така на тоа мислиш
2:00:50 на тоа основно мислам мислам. А самото тоа прашање кога јас почнав е не знам можеби природно со самото запишување на факултет кај што дури и таму човек кога студира или било не само таму си наоѓа свој сензибилитет, нешто што го интересира, што не го интересира. Дури уште од таму се сеќавам некои професори велеа од вие генерација дури и тогаш беа по шест, седум души, не беше некоја огроменна генерација курс. Ла
2:01:21 еден ќе биде еден од вас сигурно еден до двајца сигурно ќе бидат зоографи пресколикари иконописци нема да се занимаваат со реставрација еден двајца со реставрација еден нема да се занимава со ништо тоа така кажати друг бизнис ќе да ќе речат а еден ќе има сигурно во црниот бизнис [смеа] така да и во самото тоа образование а човек сфаќа нели што сака а И така проучувајќи ги иконите,
2:01:51 историјата на иконите, сфаќаш колку е потребно знаење за сето тоа. Епа што те натера да да проучуваш во таа насока? Па не знам. Мојата лична желба, мојот личен импулс, знаејќи дека си имаше и ти некои неодговорени прашања. Аутно да се соочуваш со прашања на коишто ти мора да си одговориш. Не само тоа, духовни прашања и духовни и иконографски. Пошто сликајќи ти таква работа ти си одговорен. пред народот. Тоа исто како напишан збор, нели
2:02:23 да знаеш што сликаш, да имаш претстава што сликаш, кој сликаш, зошто сликаш. Не само да земеш ко нели копија од рана фреска и да и копи пејст и копи пест. Значи има пове има нешто плус. Да. Значи не е само тоа. Пример, ааа сега од сегашен аспект јас многу гледам догматски грешки во фреско сликарството. Зборам од поновото кај што не треба да ги има. Не треба да ги има. Едноставно
2:02:54 некои работи треба да се тргаат оти и во самата историја на црквата тоа веќе си има разрешено прашање. Зборам не кај нас општо насекаде. Ти текнуваат некои примери за колку ми примери милијарда примери. Ти дури во еве ќе кажам во Русија има еден стоглав собор, така се вика тоа мислам дека 18ти век беше. Зографите, уметниците толку почнале секој да си прави шо сака шо рекле чекајте малце мораме да напраиме
2:03:24 некој редослед. Ре некој редослед. Многу многу се тоа се многу големи прашања. мислам големи има многу случаеви ааа пример сликањето нешто што е највака директно сликањето на сите тројца сите на нас ни е позната онаа слика отецот синот и светиот дух гулаб стар дедо и и христос така мм
2:03:54 да речеме таа е фактички е може да се каже дури дека е ерес точно заради тоа што а ние Света Троица ја неме видено низ историјата на човештвото никој пат како таква. Значи Светиот Дух се правил како гулаб само за време на крштевање и само на таа сцена ние имаме историска реалност и право да да го сликаме како гулаб. На вакво нешто мислиш?
2:04:26 Да. Да. Ова е еден витерес. Еден витерес. Да. заради гулабот. Не само заради гулабот и заради отецот, па и заради Христос. Затоа што заради тоа што Света Троица никој пат се нема појавено заедно. Вака ова е некој вид на антро. Нас како луѓе поише ни одговара таа поантропоморфна нели почисто јасно. Аха добро Христос дедото
2:04:58 гулабот. Ама тоа никој пат се нема десено во реалноста и во историската реалност. Во историската реалност се има десено посетата на трите ангели кај Авраам. Јасно. Јасно. Тоа е превувањето на Света Троица во историската реалност. Затоа Света Троица на рубљов таа икона е најпозната и после неа тоа е и светител рубљов. После неа а има доста сеа не како да кажам разрешено тоа прашање како се претставува сите
2:05:28 тројца како три рамни ангели тоа можам да го најдам пока веднаш пише Света Троица рубљов еве го тоа е ова да тоа е тоа сеа во Третиков таа икона има претрпено многу реставрации многу чистења но за среќа има стигнато кај нас Трите ангели. Три ангели како што се по мислам дека на Википедија има со многу убава резолуција. Добро ќе се гледа. Ова е точното
2:05:58 ова е грубо кажано точното и ова е затоа што претставува сцена што вистински постои опишана во Библијата. Да, точно. Да. Ова е посетата на Аврам. А некоја замисла или Да, да, да. оти а ова е човечка интерпретација и затоа е еден вид е човечка интерпретација. Точно. Значи Света Троица никој пат заедно се нема појавено вака. Затоа што и светото тројство како концепт
2:06:29 по дефиниција е нешто што ние како човечко битие не сме способни да го Точно. Затоа најблиску вака мислам најблиску најточна претстава на Света Троица е точно рубљовата Света Троица и само во самата таа во самата таа икона има огромна огромна теологија. Значи дури не може ни да се каже кој е Христос. Сеа ние можеме нели ама самата догма на Света Троица самата догма на
2:07:00 Света Троица и во Библијата Авраам го посетиле три исти ангели. три исти ангели. Да. И сите сеа тоа е затоа велам многу е длабоко и суштествено теолошко прашање. Види исти се става. Сака има литература на таа тема може да се читаат дела и дела се напишани за таа икона има премногу премногу стварно икона. Значи
2:07:32 кратко јасно отецот, синот и светиот дух, она со гулабот и таа е неправилна претстава. Ете која е твојата прва икона? Како изгледаш? Што ти значи на тебе? Мислам дека е дома првата моја икона од кога праевме копија на факултет. Х значи од студентски години. Да. Да. Тоа е тоа е време на учење. Така да не знам дека прво и добро не некоја шо би можел да кажеш
2:08:02 дека е права не знам не можам да се што прави икона да ја сметаме дека е права да е негде да не а не знам не можам да се сетам вака не знам не можеби на некого ја имам подарено не знам добро има ли тогаш прва реставрација не тоа е тоа е валидно прашање Сакам друго нешто да пробам да уловам. Некоја што ти отскокнува да ти значи
2:08:32 нешто. Дали во процесот те променила тебе или ти има посебно место у душата во твоја? Секоја икона ме променува мене. Секое цртање ме променува мене. Секое некој вид на натпревар, не натпревар, надминување на или развој на самиот себеси. Секоја нормално секој пат бара нешто плус, плус и плус. Да. Плус и плус и
2:09:03 сфаќаш дека уште ти е рано и дека е можеби си го почнал патот. Уште ти е рано. За што? За можеби да станеш сликар уметник. Тоа го имам најдено кај многу и после 20 плус години ти уште го имаш тоа чувство. У уште истото со стотици имам најдено да кај сите да дела Кораво личниот свој дневник вели после не знам добро они има и порано починато вика па добро вика јас можеби не сум некој талентиран сликар но се трудам се
2:09:34 надевам дека еден ден ќе можам да направам некое дело и сеа ти илјадници имаш на поминато стотици ја мислам не јас јас ти па и дури и па може за тоа стотици илјадници ка колку вака грубо не знам не не знам не знам кој број не знам И ти се осеќаш како како уште некако имам време надежен сум се осеќам така потенцијал да имате многу слуша на на спортиста ова да тоа тргнав да ти кажам ваљда за тоа
2:10:05 ова е ненормално слично на на чоек шо би го рекле у наводници болен по спорт ко шо сме ајџре тука [смеа] можеби така е значи стално има простор за работа стално може пак не не се чувствувам како нешто специјално во тој миланџ Ло вили вели среќен е тој уметник шо му се допаѓаат неговите дела. вика за разлика од мене вика јас чекај повтори го ова уште еднаш да има таква мисла да не не има ли таков уметник па веројатно дали те [смеа] ама дали е дали е тоа
2:10:36 добро прашање дали уметник треба да го има тоа чувство дали е добро тоа за него мислам дека е добро да е задоволен со своите тела не не да не е задоволен па така тоа мислам оти кога не е задоволен он граба пошто копа копа Па уште се ако се задоволи значи себеси да што задоволи си достигнал некој штонот ќе го стигне стигаш и аха добро тука застануваш и
2:11:06 толку не гледаш веќе друг тунел да влезеш да не иде напред зборам еве јас од мој аспект ќе речам ако он си имало случаи кога ќе застанеш вака тука затворен ти е ѕидот ти вика аха добро сеа ова оваа комбинација на боја знам ова е ја знам ова ја знам ова е шо правам и веќе ќе викаш дури не е ни уба ни чувството не ти е убаво ама малце да видиш некаде тунелче одма фуп и продолжуваш така барем јас го доживувам и повторно нови комбинации повторно нов друг степен
2:11:37 па чекај сега ова да го правам ова да правам и така да од страна на еве да го тргнеме религиозниот момент да го тргнеме сите ако го разговараме само за креативност лично сметам дека уметноста еве зборам мозаик и и фреско сликарство е непресушен непресушно море, езеро, океант од од креативни можности коишто допрва треба да бидат откриени
2:12:07 како што е и самата Библија. Да. Да. Бес конечен бесконечен материјал за за мудрост. Да. То пак ќе речам еве ќе го спомнам Микела Анџело вика јас кога ќе видам бел мермер а вика се тресам вака не му тоа вика пошто од бесконечните можности шо можам да иседам од него да потенци имаше еден специфичен англиски збор потенш нема везе ама у суштина е тоа од од бесконечниот потенцијал
2:12:38 исто па дело краево пишува вика јас кога стојам пред бел ѕид ми ми чука срцето во празен лист Да, тоа ако направиш паралела со себе ти тебе што ти предизвикува така? Знам дека нешто ќе треба ново да сликам. Знам дека ќе се соочам со некој нов сликарски проблем. Знам дека ќе имам некој предуз којшто ќе треба да го решам. Знам дека кога ќе го погледнам претходното дело треба да речам добро ова е за стапка подобро. Малце си имам
2:13:09 надминато себеси. Ако рековме дека иконата е прозор кон небесата, за нас како некој што ја гледа, за тебе како некој што треба да ја нацрта, како ти се осеќаш во тој процес? Ти си во тој прозор? Не. А јас се трудам тој прозор да го
2:13:41 отворам најмногу колку што можам. А он го креира прозорот. Да. Тоа исто така не е само за иконата. Има примери многу од современите веќе уметници ако влеземе на таа тема исто интересно има Пол Клеј е современ сликар. Модерен не така да кажам. Полклеј има една избор вика уметниците се само вика медиум медиум да вика тие само праат даулоуд на на она што е некаде
2:14:12 значи еве тој нема врска со иконографија тој го кажува тоа и ти вистински се осеќаш така реално да е сега нормално ти ти ти кога рече јас пробам да го отворам само прозорот тоа е на друг начин кажано ти себеси само пробуваш да се отвориш и да помине што треба да помине. На тој начин си ти медиум. Да. Ако гледаме од таа страна средновековниот уметник категорично а пресколикарството тоа е и многу
2:14:42 интересно да се знае има една ерминија се вика Ерминијата се вика таа е најпозната барем Ерминија на Диониси од фурна. Ова е некоја фреска не Ерминија е книга збирка. Ахаха за како треба да се слика. Технолошки дел, есетски дел, иконографски дел. А океј така. Ермината е се вика Ерминија на Диониси од фурна. Фурна е местото а Диониси бил монах на Света Гора. Тој ги има запишувано техниките се има запишувано. Ерминијата почнува со
2:15:12 молитва. Сеа он вика мислам они општо средновековниот уметник или зограф или фреско живописц како или иконописец он се смета само како а а не инструмент на на раката божја затоа потписите честопати отсуствуваат или не се наметливи аа така некаде се потскриени скриени за
2:15:42 малку така за разлика од веќе во ренесансата кај што а он вика јас го праев ова нели кредитот да се во крајна линија Микела Анџело и овие имаат и кредит да рече да јас го праев јас сум тој нели ама карактерот на источното православно преско не е таков барем во тоа време сеа и денешно време нормално други времиња се но тоа е прашање на личен нели личен избор и можеш ли да да не приближиш до твојот
2:16:12 процес од од идеја реализација, кој ти е пристапот, како еве рече се почнува со молитва и онака изодине заедно со тебе низ едно низ една за за за икона стално збориме за една икона специјално или општо икона една конкретна. Па нема мислам сеа луѓето честопати имаат имаат впечаток дека аха добро сеа икона кога ќе почнеш нели треба да се спремаш и слично. Тоа баш и не е така.
2:16:43 Тоа е значи еден зограф или уметник или живописа е повикан на она коешто и секој човек е повикан. Чистота нели, чисто срце, али не сме ние нешто поразлични. Така да и самиот живот треба да е како да кажам човек да се труди да живее по по Христови заповеди. кратко јасно нормално се труди е сега тоа внатре кој
2:17:16 кој колку ќе даде личен подвиг нели кој колку ќе така да кажам терминот во правосливието се вика подвиг нели кој колку ќе направи подвизи за за стекнување на благото тоа е личен избор но нема некои специјални еднаш нема врска на едно место ме праша кои ритуали ги праиш пред да почнеш да сликаш. Ништо облекувам Работнички и земам четките и цртам. Тоа е другото. Еќ да да тоа е
2:17:47 ништо. Океј. Добро чекор назад некој некој ти се јавува, некој те бара, некој некој негде му треба сега фреска и доаѓа до тебе тоа барање и сеа амин. Бог да благослови. Нека биде за здравје, за пени на сите. Тоа е. Јас мора да претходно ама рачката е со конкретна оваа сцена мора да се нацрта или поопшто е па ти решаваш која сцена. Прем Не. Тоа е премногу премногу премногу огромен а широк разговор. Некои
2:18:19 сла пример зборам некои сеа лични народ нема многу време за дома за за сликање. Некој сака мислев на такви на за црквите е тоа позна. Имаш на пример дали е добра прилика сега некои од сликите да ги покажеме? Може ама претходно една пауза да направиме. Готово. Ајде мала пауза и се враќаме со твоите слики. Добро. Застанавме кај некои кај некои од фотките што ти ми ги имаш пратено. Па можеби со муабет за конкретен за
2:18:51 некое од овие. Ти шо ќе кажеш да фатиме? Не знам. Ај да видиме некој од првите. Ај витраш. Ова е исто витраш. Не. Ај врти јас ќе ти кажамш. Оди оди оди оди оди оди. Овие се мозаици. Ова мене ми личи прејако. Оди, оди, оди. Еден мозаик потен треба да најдеш. Не овој, не овој. Овој исти. Еј, не овој е овој.
2:19:22 Добро. Што е специјално со ова? Па ова ми е еден од првите мозаици, ако не и прв мозаик. Аха. Еден од првите. Да. Па мислам дека и првиот. Буквално првиот. Океј. Ова не е реставрација. Не, ова е ова. Ова ти го праиш од нула. Да. Каде е ова? Ова е во Пехчево. Во Кехчево во крстилницата. Да. Сеа во тоа време мислам дека беше единствен таков вака поново време.
2:19:53 Ајде објаснија сценава. Гледам лав ли е ова? Лав, паун, Елен и Фонтана. Добро, што е, што е сцената? Што сакал да каже писател? Сакал да каже сакал да каже, не тоа е просторијата е крстилница и сакавме да направиме нешто така поубаво за во неа и да нешто да оставам во Пехчево така повредно. Мхм.
2:20:24 и со свештеникот таму и со еден другар заедно решивме да направиме имаше имаше донатор да направиме ваков рано христијански мозаик. Зошто, извини ќе те прекинам многу, многу убаво ми звучи. Зошто е ова рано христијански мозаик? Заради тоа што во раното христијанство мозаиците како традиција биле многу корона секаде ќе има и затоа и ова е од како мотиви се земени од Стоби и од Хераклеа.
2:20:56 Аха. Каде што имаме непри непроценливо вредни мозаици. Не не може тоа да се направи проценка на на нашите мозаици таму. Тоа е огромна огромна вредност и плус самата квадратура е фасцинантна, зачуваноста е исто така фасцинантна. Така да кратко јасно што се однесува до Стоби Хораклеа не знаеме што имаме. Буквално се надевам допрва дека тоа ќе се
2:21:27 ај пробај доловини. Еве и јас сеа се осеќам ко да не знам шо имаме. Па прво самата квадратура, скромна квадратура којашто доправи, се истражува и се се вади, се откопува, се реставрира. Уште се вади. А да да има уште таму. Па крај нема. Нема, не го знаеме колкаво е. Непрекната површина што е све мозаик. Не знаеме колку има. Не се знае. Хераклеа особено е па многу малку истражена и ископана. Добро, на што било тоа подлога?
2:21:59 Па не, тоа се ранохристијански базилики генерално. А така. Така е. Сеа претставете си рано христијанска базилика, црква којашто во тогашно време во првите векови нема фрески, има само иконостас во еден ред. Така било, ама на подот имаш богатство од ум. Сеа нормално традицијата во во тогашно време уште од антиката римските мозаици ги знаеме. Така да од римско време
2:22:29 наваму со доаѓањето на христијанството а почнува мозаикот како техника да се користи и во и во базиликите. Така да нивото на изработка во во Стобихи реклеа е еве ќе се дрзам да кажам па можеби вака во овој дел на Европа од ова време е непроценливо ко Микеланджело да го праел
2:23:01 као толку е квалитетно, добро, прецизно. Да. Да. Не само изведбата, колоритот. Знае ли кој ги праел тие? Да. Не тие се не не нема шанси. Не се знае. Не се знае. Да не зна не се знае. Стоби е малку да речеме како како изведба уште по уште нема точно расчистено со античката традиција. Таму се уште по а посе здржани по серани линеарноста на фигурите и другиот.
2:23:31 Додека за разлика од Хераклеа, тоа во тоа време навистина било м сериозен и подвиг и уметност да се направи. Ден денеска истражувачи има коишто тоа може слободно да се провери, коишто за Стобис Хераклеа говорат и нигде никаков записни ни нема за кој кои се тие како се вика мајсторот што го праи ова. Не е скопи, не е
2:24:01 мозаичар, не мозаичар. Така седнал, кршел камења и редел. Дали се знае барем дали бил еден или биле повеќе? Дали тоа може да се оцени? Сигурно имал некој мајстор како водечки, ама во тоа време таков потвик на тие квадрати тоа огромно да го напраиш. Кој е процесот ова да се направи? Многу е шо камен. Боите ти се исти. Комплицирано е многу. Процесот е исти како од пред 2000
2:24:32 години. Не го знам ја ни од пред 2000. Освен што ние денеска имаме помош со машините. Овој кога го праве за прецизни коцкички. Да. Да. Сеа денеска ние имаме огромна леснотија во врска со сечењето. Кршењето си е кршење, пак мора да го скршиш. Ама сечењето а ни е огромна пример за ова. Ама сечењето не го праиш пак прилично према примитивно со онаа го ставаш на тоа како се вика, па со керамичето го
2:25:03 резнуваш малку, па пукни го. Па крајната, крајното кршење е буквално примитивно. Клешти обични, така ние ги викаме конски за арматура земаш и кршиш и си го формираш камчето. Дури и најситничково малецково. Тие некогаш се мали колку малиот прст. Кај го држиш, кај го кршиш? Го фаќаш, го кршиш, пола саат го делкаш, го делкаш и летенце и во еден момент таман го фатиш со
2:25:33 пинцето и ти летнува и го нема. И тоа има. Ајде уште пола саат за едно. Па да мора да го формираш. Да го за за едно сантимче. Да. Да. Да. да речеме зеница на око или некои такви мали коишто мора што мозаикот е прво знаеш што ме интересира извини материјалот од кај се набавува не не могуче ова бе како од материјалот бо камењата кај се од сите села од сите градови пријатели како ти викаат еве ги донатор монатор све
2:26:04 имаат еве сакаме да ни направиш и ти замисла имаш сакам ова да го правам црново од страна беливе испреплетени од секаде колку Колку камен материјал е тоа или не функционира баш тоа така све одеднаш и и функциони немам претстава така да речеме треба да собереш материјал и кај се јавуваш кај кој од кој се на овој камен ваљда мора да е одреден ти не може кој материјал на камен кој добро јас имам познавање пошто моите со со камен работеа и ми е добро познат
2:26:36 каменот како материјал прво тоа добро го набавуваш од прво тоа од секаде идеш ти го наоѓа Да речеме некаде некој речен речен камен. Речниот камен е многу тежок за обработка за сечење, за кршење, ама некоја нијанса кога ќе ја видиш викаш мора го земаш прво на машината го сечеш па после кршењето секој пат. Ама идеш ти по реки да најдеш или има добавува? Не одам специјално ама сите се движиме некаде кога ќе видиме. Некој некој пат си го земам си го собирам.
2:27:06 Кога ќе му дојде време почува така. Значи стварно некад шеташ, пеаш, зимаш камер. Да. И си викаш еј овој некогаш ќе ми треба ако ми треба оваа нијанса. Буквално се дома имаш колекција. Од колекција да [смеа] ко не могу. Чекај. Има ли на пример као столариве шо имаат сеа овие фирми шо дава материјали да набави бо? Имаме не одиме. Одиме и по полу иверка [смеа] камен по мермерџилници. Па не ама тоа. Ало дај ми треба таа и таа боја. Не одиме одиме одиме. Но има такви
2:27:38 услуга некој таква не не има има луѓето што работат со мермер со камен одиме таму абе имаш ваков и овој да да и ти го продава дава не знам не знам како функционира са претстава некаде а некаде ни го продаваат некаде ни го даваат а отпадот а отпадот а често пати на нив им е тоа отпад да речеме значи те а ти им го собираш ги професионална деформација тие камења по улица вака си гледаш [смеа] да речеме да и добар Ран. Да. Ова е како бирачот на железо ако го
2:28:09 знаете. Не не ти не го знаеш. Ќе го изгледате после филм некој шо. Не не ќе го изгледате. Што е тоа? Еден клип со собирачот на железо. А некој клип? Добро. Да да го прочитавме. Значи буквално е така. Колку време треба за ова да се случи финалново дело од набавка на камен до финален продукт. Изволте. Значи прво скица мора за се скица да се направи. Нормално си ја правиш скицата, си викаш добро фонот ова, линиите со ова си го праиш
2:28:40 ама скина скица на хартија на страна у размер некој. Полека полека прво помал мало скица, после поголема скица. Сакам финалниот продукт да биде ова за на крај. Да, да. За на крај да мора да се направи скица во реални димензии. Мхм. Еден према еден. Еден према еден. Ама на самата површина или на хартија на страна? На хартија. На хартија на страна. Аха. Да ти имаш паралелно до ова хартија на страна иста величина нацртано вака да и си глеаш таму си лека не прво после не гледаш толку генерално
2:29:10 е прво скицата праиш и толку тоа ти е веќе завршена работа со скицата го имаш в глава и тоа е тоа а некои обележувања насоки на самиот има има ама пак зависи од техниката од дали е директен дали индиректен тоа некој пат пример да речеме за индиректни мозаици коишто се подекоративни или така нешто Нешто тоа веќе се прави на самата скица пак редиме. Е аха. Но за некои без скица директно редиш да
2:29:40 речеме за лик изработка на лик не ти помага скицам ти помага ама пак мора добро тука пред тебе и гормиш ова за ова конкретно за ова мислам дека си напраивме скица и не ова е директно лепено на лице место и кое е првото камче што [смеа] се од кај се почиња човек не се сеќавам се тоа не дур да стигнеме до редење е Дај ми, дај ми малку осет за гледам столче размерот на ова не можам
2:30:11 да гом. 2-т метра на три. Три на три. Како ми личи? Не не не. Вака од а гледам едно столче ова да е по најширокиот дел, но најширокиот е 4 начери. Четири начетири. Океј. Да. Ту добро у 16 квадрата бе. Лили бе. Цела спална. Леле стварно. Четири на четири. четири начетири. Е сега ние од коко најдовме материјал, најдовме се и тогаш буквално
2:30:43 2009та или 10 евентуално акот не може да се сетам баш и со другарот со колегата што го работевме викаме ајде мора да почнеме да сечеме сечеме да кршиме. Како ќе сечеме земавме прво пошто машините дома коишто беа од моите тие се огромни за огромни површини. Не може на олкав лист за сечење на камен да земеш ти вака камчето
2:31:13 да го стиш. Да. Да. Оти ќе треба прстот нема да му ќе ти летне. Да. И земавме прво едно помало машинче за плочки. Оние нормал за баш плочка. Нема за баш за плочка. и седна ти по два саата вака едно камче да речеме за за три минути ќе исечеш едно камче. Да. Прво така теравме и викаме не бива споро да споро ајде поголема машина и така се
2:31:43 сече материјал па после се крши за посналната форма. Да. Кршењето кршењето е обликувањето за пред да го залепиш. Не, кршењето е после сечењето пред редењето. Пошто мора да ги имаш искршени камчињ пред редењето. Да. Да. Мора да ги имаш искршени. Добро. Да. За после ти кога работиш е тогаш го формираш. Тоа е трета фаза. Сечеш, кршиш, пример е пример. На најпоследнава
2:32:15 линија се цел ред бели каменчиња. Белата е цел ред по периметар се. Бели каменчиња. Ти ги имаш унапред. искршено сите овие бели, ама пак пред да го стаиш тука да го залепиш пак може да му треба да формирање некое поситно милиметри за милиметри збориме помалку од милиметри
2:32:45 не зависи пак ако е лик е тогаш е друго нели тогаш е помалку од милиметри за овие личи на квадратче на сантиметар во сега и во тоа има Многу, многу, многу широк. А нели е бе многу цацкајци бе? Не, не, не се цацканици. Колку цкајци на тама работа неа се [смеа] и чекај рече двајца го работите да ова двајца. Како си ги делите обврските кој што праи? И црниот камен
2:33:15 или па немаш се сетам земиш и тогаш беше земаме и редиме двајцата. Јас сакам ова, јас сакам ова и редиме. Аха. Кршиме лепакот си праиш самиот си редиш. крај ја овој крај а и така спонтано и си ќутите и си редите ова што живци треба да имаш бе чоек и нерви треба треба така требале [смеа] доаѓаш колку саати дента па сега не знам тогаш не можа да се сетам по колку време на ко клечич на колена
2:33:46 да да тогаш да тогаш на лице место 10 саата денес ајде утре па утре па и тоа да да толку два-три месеца не фати Два-три месеца, 10 саата на ден. Ајде нека не се 10 ос нека се и шест. Некој ден премногу е човек. Некој ден имаме испуштено. Де де добро да некој ден немаме камења. Ај сеа ќе сечеме ќе кршиме само. Нема редење. А ви зафалиле. Да ти фали. И после има еден и има една важна работа
2:34:16 барем јас шо имам приметено. А ако се сечат строго право идеално камчињата, кога тоа се реди, то изгледа многу како да кажам фабрички, индустриски неубаво ни изгледа. Затоа во самите камчиња треба да има блага отстапка, како да не е рачно изработено ти личи. Да тоа е да тоа мора да го има тоа намерно го правите. Да. Сеа не е тоа искривување амани целата идеја е да не биде кога ќе го
2:34:47 погледнеш па истото и во сле да не биде да да не е совршено правилно тоа му дава абе шмек јас го велам мозаичност или шмек како да го кажеш нели а браво да можам да видам на што мислиш ако се не совршено е него она да ако се перфектни од овие ќе биде ованце машина дое тука и а не е сонцето човек прецизно као Ценц да го направи
2:35:19 може ама одредени делови така да одредени делови оти доволно импренсивно ликот ко ќе го направиш нели со оставиш имаш некој лик преска да има има и чекај бе ќе виги еве оваа ова е во назад така Да, ова е во Назарет. Што е приказната ова? Зашто си у Назарет? Може уште зу Еве еве еве.
2:35:51 Да. Сеа таква е сликата. Ова и од директно на лице место. Па вака сега ова е црквата на Јас не сум бил уште не сум бил. Здравје Боже. Дај малку потешко. А црквата на сето катедралата на свето Благовештение кај што е роден Христос Назарет. Мхм. И таму како што гледате лево и десно има мозаици од цел свет. Да гледам затоа и се пише масдонија. Значи нешто е изложено. Да. Сите народи
2:36:21 даваат даваат мозаици таму. Сеа тогаш јас не можам не знам баш како што се деши, како е тоа издевано. Мислам дека црквата е под јурисдикција на грчката црква или српската не знам. Тогаш знам дека владата и нашата црква и туристичката комора беше нешто така извојувалевојувале нели избориле избориле издејсувале да и ние да дадеме таму мозаик тоа на некој начин
2:36:52 да бе да и си имаме придо сепак да ние како народ даваме таму пошто има мислам дека скоро од сите народи и таа задача ми беше доделена на мене значи ти кога го праиш ова знаеш дека е за Да, вот да. И сериозно ни беше кажано дека тој мозаик мора да биде навистина, ама не ви кажаа оваа оваа сцена да биде. Не, точно. Таа точно. А точно ви кажаа. А зошто таа? Заради тоа што Мајка Божица и Исус бебе. Да. Ама оваа сеа ова е мозаик нели
2:37:25 на оваа икона Богородица Пелагонитиса е едно од огромните богатства исто така што ги имаме ние во Македонија како икона. Таа пелагонитиса сега е во во Музеј на Македонија. Таму е заедно со Христос. А таа оригинално од е од Зрзе. Мхм. Аха. Таа е ааа интересна и приказната со неа. Таа е една од ретките претстави, па можеби мислам и дека единствена така и се вика пелагонитиса од Пелагонија.
2:37:57 Така е крстена и по оваа икона многу цел свет нас исто така не препознава. Ова е мозаик правен по иконата. Да. А да, стварно. Ама ова е нешто што прилично чест бар јас сум навикнат ова често да го гледам насликано. Па ние ја знаеметица ја знаеме. Да. Таа е во нас мислам таа си е наша факто. Не не наша наша наша. Каде и да ја видам ја у ортодокс негде у светот,
2:38:29 тоа е мотивирано од на од нашата икона. Да. А знаеш повеќе за приказната за таа икона. Да има. Еве пиши што да пишам пиши Богородица Пелагонитиса ќе Која од овие или имиџ да идам било која гледаш сите. Еве ја пелагонити се нашата каде различна. Википедија обби овие обично се најбољи резолуција да не е важно да се види како еве ја оваа икона многу што е ајде рече дека
2:39:02 има приказна за оваа икона малце прво каде се среќава прв пат вака па сеа точно каде се среќава не знам но е многу специфична исто така и по по случката што ја има а таа гледате дека е малце свртена вака настрана и Христос е вака мал малце извинен нели да обично кога се мислам обично ааа има еден тип на Богородица од Дигитрија којашто можеби е најчеста од Дигитрија е кога Богородица е исправена Да
2:39:32 да и Христос е исправен до неа да и вака прави се и си ги гледаш постатични со и како да му седи у скутни така и нели по поисправени и постатични со поглед сртен конкот така а тука гледате дека Христос е бикло немирентен ко да извољева нешто се рекло немирен да и ова е сепак ретко како претстава тоа е прво ко да се тр се знае ли се знае ли зошто е решено вака да се претстави
2:40:03 зошто не така не знам зошто е решено од кај дошло сеа не знам авторите се митрополит Јован Зограф и брат му Макариј уште една икона тука е интересно Христос од Зрзе тие двете се од оригинално биле од манастирот Зрзе. се мм и пошто е свртена малце како грб гледате да која е насликана обично на иконостас десно стои Христос лево стаи Богородица мм тоа му е обратно да и кога ја насликале кога ја ставиле
2:40:36 првпат утредента стануваат монастите гледаат обратно иконите ја земаат пак ја ставаат назад пак така било три пати и на крај монасите сфатиле Ова тука мора малце да има некое Чекај, не те разбрав. Они ја цртаат надната страна. Прво е насликан, а прво е насликан Христос од зрзе. Таа е исто икона на на светско ниво, така да кажам, како изведба.
2:41:06 Добро. Аа и после покасно мислам дека е насликано Богородица Пелагонитис на иконостас и ден денеска прво од десно стои Христос, од лево стои Богородица. Добро и овие се будат. Не те разбрав и три пати преку ноќта иконите биле обратно и на мистериозно не знаеме зашто се сменети местата. Да. Да. И затоа и чудотворно се рачуна иконата и на крај монасите си напраиле мислам сеа не знам точно како беше но
2:41:36 игуменот му се јавила престапреци. Му рекла не сакам да вртам грб на на својот син. И ги оставиле така иконите. И ден денеска има копии таму и тие се обратно. А митрополит Јован Зограв и брат му после имаат сликано и во Матка Андреана Матка врвно сликарско доње. Немаат тие многу дела онака како дела
2:42:07 ама тие работи ш имаат напраено се сакав таа зрз ш ја кажуваш пише Христос зрза одма ќе излезе. Дали знаеш некад се нервирам дали им е пишано на кирилица и или на латиница и не ги искача резултати. Ова ќе ти излезе. Еве ја веднаш оваа еве гледаш лево и десно. Еве тука оди десно десно десно десно десно десно. Каде еве ги двете заедно. Да. Ова
2:42:39 и ова кога го насликале они Исус бил на десната страна. Да. е поставен на десно после засебни се. Они ги местеле да да засебни се, ама они ги наместиле обратно. Дојди утредента они обрат они се сменети. Да, овие двете икони се едно од огромно богатство, репрезентативен примерок на средновековната ума. Многу ми е многу ми е исто со многу специфичен лик на Христос.
2:43:13 Да. доста специфично е посебно ова како е покршен, поставен. Мхм. Нели е многу многу јак тој аспект од сите овие приказни за небројниот небројните шу случки за чудачу. Ова сеа ти што го раскажа е како не како нерегистрирано чудо,
2:43:44 неодговорена мистерија. И сеа ние и некако така и ние си го рачунаме да се случи чудо и ко а да тоа мислиш секој ден се дешава. Па да на времето барем она што читаме и слушаме. А па ете и заремиња чудата најверојатно биле можеби секојдневие, не знам. Денеска ние со нашиот материјален ум малку подруго ги гледаме работите, ама
2:44:14 во и во житијата и во историјата се полни такви примери. А па во православието особено за чудотворни икони само ние колку во Македонија имаме чудот. Не можам да се сетам се колка. Има посебна категорија чудотворни икони. Да. Да. И си се знае тоа. И си се знае. И тоа е ко најнормално. Да бе. Не еве значи еве еве еве ќе признаам у момент како го како го кажувам ова.
2:44:47 Колку и да јас со целото мое битие имам прифатено и го осеќам и верувам во креатор како го изустувам зборот чудотворна икона. Пак има некоја жичка у мене шо сака да да контрира, шо сака да каже кај да тоа нормално вибетов за да не лажат овие. Па некој скептик сака да да најде одговор да најде. Абе тоа тоа ти е у карпата има таму едно капка.
2:45:21 Не и не знам што да праам во соси со таа жичка што ја имам. Па тоа мислам дека секој човек е. Не е само нели ти. Јас да речеме имам сведоштва од луѓе вистина за некои јас буквално чуда за икони. Можеш да раскажеш. Па сеа и не можам да се сетам нели треба да мислам некој по оваквото ама а па за Света Гора да речеме таму кај што има многу четоворни икони таму ден денеска
2:45:52 се такви моменти. Ама и ти си имаш скептична жичка така некој ко ќе ти каже еј таа икона такво чудо прави и ти имаш таков нагон некогаш или реакција инстинктивно. Па лично јас да речеме еве како верник или како религиозен човек не. Но како реставратор да. Тоа е интересно се каже оти пример во Русија со со оглед на тоа што
2:46:23 е огромна земја знам дека има комисија за чуда. Да. Јас знам да дури во таа комисија членувал еден тој е и научник а отец Павле Флоренски се вика Павел Флоренски. Тоа е сериозно голем мислител православен христијански во поновото време. Аа и тој живеел за времето на Сталин. Мхм. Да речеме он и му било дозволено да оди
2:46:54 со со мантија со одежда. Сталин им рекол него само не го чепкај. Уау. Да, да, да. Инаку они да речеме он научник е пред се, а тоа ш е свештеник е друго. пример во во битката на на Русија со во втората светска војна со со нацистите. Негова изрична не заповед е на Флоренски строго војската да носи волна.
2:47:24 Оти во тоа време и нели имаат агентура си праеле разузнавање и добиваат добиваат податоци дека а на Хитлер војската прави некакви нови материјали. веќе акри, синтетичките влакна во тоа време почнале да се да се и сеа нацистите пошто се измислувале ново акрил не знам вакви такви синтетички нели влакне она сите тие ги знаеме рекол не никако волна ништо не може
2:47:56 против рускиот студ освен волна леле пример сеа не дека заради тоа е добиена војната но еден аспект нели да а значи човекот бил научник и тој бил член на таа комисија. Колку оделе, како оделе, што е друго прашање нели. Ама интересно, јас мислам дека се сеќавам дека имам читано една статија на реставраторка една од Бугарија, ако не беше докторат нејзин. Темата и беше за чудотворни икони.
2:48:27 Не се сеќавам точно на на подроно, ама мислам дека нејзините заклучоци беа од сите чудотворни икони што се таа ги напраила проучувања или случки или слично. Третина спаѓаат во спонтани реакции хемиски по ваков или таков начин. Да. А третина спаѓаат во измами, но третина спаѓаат необјасниви.
2:48:57 Кратко јасно. Хемијата како науко тука сте. Дури и професорот нас по хемија ни викаше тоа е некаде на некои места ние заглавуваме. Како и да го вртиш заглавуваме. Тоа е тоа. Исто како извини како благодатниот оган. Како бит? Сите знаеме за благодатниот оган. Кога оганот од од од Ерусалим? Да. Секоја година што или како да се што се пушта по сето тој оган во
2:49:29 почетокот не гори. Цвеќата се пара да влезат во сели само одбрани неколку. Да. Патријархот само излегува и му се пали свеќата вака. И на почетокот има клипови постојат кај што тој не гори. Да. Да те гори ама не те гори. Не, он си гори амати изгова. Да, јас сум слушнал. Мис има клипови за тоа во моментот кога излегува и вака луѓето му праат вака праат не ги гори и тоа нели не е не вака да нели држење
2:50:03 вака си го држи и нема пекотина немај ништо. Не не можам да објаснам. Не треба информации. Не на пример ама не ја не можам да си помогнам човече. Колку бараме логика човек човек си си бараш објаснување за сето да ама и порано кога врнел викале боговите ни пуштаат или е ама јас се опседнувам и сеа и на пример јас знам за комисииве јас знам кои се регулациите ја ги знам процентиве
2:50:33 сфаќаш ја за тоа не можам да си помогнам дека сега ќе си отидам дома ја ќе продолжам уше шест месеца за ова да да читам за да не случајно нешто неам прочитано Ај да се објаснувам и поентата е шо кога го правам тоа ми помага во во прифаќањето. На пример вакви информации дека постои комисија дека дури и самите верски личности не го зимаат тоа здраво за готово. Не им е тоа и на и на нив им е
2:51:04 тоа многу ригорозен критериум. Не може секој у секое второ село да прдне дека има чудо. Не можат ни они да прифатат. Така е. Така и дури и они кажуваат. Ко ти шо кажа третина се погодила карпата со со магнезиумот у сулфурот на почвата бла бла бла третина. Третина лажат за третина луѓе чудо е шо што повеќе да ви кажеме
2:51:34 тоа е тоа и сеа таа информација мене ми праи тебе те смируе да ме смирува. Океј. Значи има луѓе што ја имаат истата скепса. посветиле многу поише време и труд од мене од ш сама се правам паметен и си викам океј добро е секој пат кога и да чујам таа жичката скептична знаеш како сакам да си ја скинам сакам да си ја скинам и
2:52:07 ти си ја ти си ми интересен и сеа ти ми викаш као верник не го осеќаш тоа многу многу скептичното ама како реставратор не не како реставратор од наука сепак човек рече чекај да видиме да не е вистина сеа јас немам многу искуство со тие работи скоро никакво и имаш така малце скептичен нагон да да потпрашаш да што тера не не а пак ќе речам како верник немам мене луѓе ми имаат сведочено за за чудам
2:52:43 зборам општо насекаде зборам и то луѓе здрави луѓе зборам сега така така кога човек здрав човек ти кажува нешто некој аспект така е јасно или тие се имаш лично искусено нешто ш можеш да го наречеш необјасниво на на граница на чудо па доста да ама сега не знам не вака повторно треба да може јас поделам една слободно ти сподели ко имам раскажувано со дедо ми не
2:53:14 можно е да не на мајка ми татко бог да го прости дедо Ване ааа даскал даскалот на своисетина години преживува страшно трагична сообраќајна несреќа и останува а овој шо ку инвалид да ама не е парализиран туку со блокирани колена раце зглобови многу коски испокршени. Како и да е, во подоцна во веќе во друг
2:53:47 од јас како го знам дедо ми, он е со две нозе шо не се виткаат и оди како на има и штаки, има и штаки, ама човекот беше карпа човек. ја поспермен човек од него неам не познавам и и многу сум среќен ш сум ш сум го имал во својот живот и како пример и како ете ако ти кажам дека он е цел живот инвалид
2:54:17 копа копаше ниви сам градеше у двор сам шеташе чуваше кози сам сам сам со штаките иде ќе ги тргне ќе ги фрли Струмица ако си бил таму онакај кај гробиштата тоа значи ора не не можам да опишам човекот карпетина карпа камен човек и си бев многу близок со него ја му бев а мислам дека ја му бев прв внук мислам
2:54:48 не знам како и да е беше од оние луѓе шо ко ќе раскажува приказна забораваш кај си пак и јас Имам такви сеќавања од него. Што значи очигледно ја сум имал некаква длабока конекција духовна со дедо ми. Почина баба ми, значи жената негова. Он продолжи да живее уше десетина години. Сеа може ги утињам годиниве. Извини
2:55:19 мамо. Продолжи он сам да живее. и во куќата во Струмица во близина негова живее и една од ќерките негови, значи тетка ми братучеди. Ние сме у Скопје, он е у Струмица и чат пат некој ќе дојде, ќе го види, ќе го праша каков си, добар си. Оти више у постарите години сепак потешко животов. Како и да е да скратам приказна, ние дома имавме едно кученце
2:55:49 дома у Скопје, мало малтезерче. И тоа умре пред не знам 10 години и умрело. Добро. Океј. И сеа заш го спомнувам затоа шо откако умрело не дека мислам ја неш многу на кучето ништо. И ја една вечер сонувам сон у којшто ми се појавува куче кученцето.
2:56:19 Роки го викавме. и сцената од сонот е јас го како значи ми збори ама не ми збори. Не дека зборува кучето со устата ама ме гледа и очигледно ми комуницира реченици и си се разбираме скроз. И ми кажува без зборење. Кучето ми кажува без зборење крени ме и е тешка тажна сцена. Јас во сонот тоа
2:56:52 го доживувам многу трагично како што зошто што е што е. И во таков момент ја го држам кученцево и вака се гледаме очи во очи и исто продолжува да ми комуницира моето роки кученце во сонот. А не си ги осеќам нозете. Помогни ми. Не си ги осеќам нозете. И толку е сонот. Сеа сум имал илјадници други соништа у
2:57:24 животот. Ова и сабајлето кога се пробудив и ден денес ја не го осеќам како сон. Како се будам ја одма се јавувам на мајка ми викам сонував ама не знам не можам да ти објаснам шо е. А она исто така се интересира за тие работи и сеа пробуваме анализираме вака онака и она ќе ми дае не да не ти значи тоа. Не викам не е тоа нешто друго е. Не
2:57:55 викаме поминува денот, не с немаме нешто конкретно објаснување и наредното сабајле ми се јавува мајка ми и ми вика знам шо ти бил сонот ајде дедо ти умрел вчера е како шо добро ау братучет ми којшто е неколку куќи понатака дента кога умрел неколку Колку
2:58:25 саати пред да умрел дошол у редовната посета? Аха. Да го ѕирне. У редовна посета ка си има некој шо си да врточет ми е тој. Редовно врти круг у маало пред да иде накај дуќан дедо арен ли си шо како треба оваона. И последните зборови на дедо ми биле не си ги осеќам нозете и братучет ми као добро а шо како океј
2:58:56 ај ај ај ќе се јавам на мама ау и он после тоа умира тоа се последните зборови на дедо ми не си ги осеќам нозете и после тоа умрел а ја вечерта Пред тоа истите зборови умрено кученце на сон ми ги искомуницирува и ја немам одговор ја на ова освен тоа не беше сон.
2:59:27 Да. Макар што чим го памтиш така вивитно ја и ова не знам колку години поминаа. ја ден денес ова ми е нај јасна слика го пра најјасно докажано со со факти дека ова не е се ова нашево тука да бе живуркање не е се као екчули искусено ми е ја го имам искусено тоа другото
2:59:59 добро православниот став или на православната аскетика Таа не ги негира буквално соништата, ама сепак а светите отци велат дека ние треба малку да се а да се воздржуваме од било кое налегнување, верување, ослонување, земање на соновите како нешто предзнаци и така треба внимание. Барем зборам православната аскетика сепак затоа што има и претерување. Има и претерување, има и други аспекти
3:00:31 во соништата. книги продаваме соновници мало морганка тоа веќе влегува така влегува во колку пати имало му се јави на сон направи бла бла и напраил и стварот не не тоа не е одречено ојакото му се јави на соне на кажи го жената на кажи го бе во евангелието ис кога доаѓа и жена на римскиов шо бил жена му кога му се кога и се јавило на сон и кога отишла да му ка се викаше бе тој
3:01:02 Пилат. Пилат е жена му на Пилат. Кога му му се јавило на сон и му рекла на Пилат не да сонот како не го чепкај, не го чепкај Исус. И овој за тоа сакал да се да се исчисти од не луѓе ова вие одбравте. Ја ја не го осудив ова. Е жена му на Пилат на сон претходната вечер му се има видено. Познатото миење рацете на Пилат. А знаеш за едно писмо на шо има од жената на пилат го опишува Христос. Писмото. Да.
3:01:33 Зашто ми е познато оваа? Е имаме едно писмо. Сеа точно историјата на писмото не го знам, ама го опишува Христос. Го пишува физички, го пишува како да Да, да. Дека таков бил, таков бил, дека не може да ја опише исто така светлината во дека бил неопислив. Едноставно. Да, да го знам ова. Сеа не ми се не се сеќавам точно на содржината на писмото, ама многу интересно писмо. Да, да, да.
3:02:04 Добро, наредна тема. Чекај, сакаш да продолжиме со сликиве? Не, како сакате вие. Да. Ајде да видиме нешто. Ова се витражите. Да. Не, дај прво со музициве да видиме уште некој мозаик кој има. Чекај ова оф нас ќе равите. Океј. Рековме назад не знам точно што имам пратено. Значи ти не си ни таму кога се случува. Не сум не сум. Да не сум. Ова мислам дека амбасадорот си го
3:02:35 монтираше со Сеа на што е напраива она конструкција. Конструкцијата дрвена шо метална конструкција. Аха. За да може да се Да. Да држите да се закачи да биде како рамка. Ова шо е ова сребрено ли е? Инаку мислам дека во Ерусалим има од Македонија дела на двајца уметници. едни од другиот мислам дека е Нестор Алексиев Мирчески. Мислам дека тоа има некои резби во Ерусалим. Резби? Да.
3:03:05 Тоа е така еден од последните а резбари од таа старата наша школа. Која стара наша школа? Та старата резбарска школа којашто била ка у Бигорски кога одиш и кога ги гледаш тоа исто тоа исто невидено наследство. Не исто не од буквално од тука почнало тоа. Пример и во Бугарија има смер резба таму си
3:03:35 прашам каде денес некој може да оди да се обучи за резба најблиску Бугарија точно има резба. Има од Македонија луѓе да кај нас нема. Е сеа тоа што немаме ние немаме школо за резба, немаме школо за иконопис. Тоа говори многу за нашиот однос кон работите. Да, мал народ сме. Да, можеби нема да има многу деца, ама треба да го има заради тоа што не треба. Мора не личи една Италија сеа ш го имала Микеландџело да нема школа за скулптура.
3:04:07 Таа можеби ќе биде и на стара слава, ама има. Има. Ние немаме ниту смер ниту во средно, ниту на факултет. Иконопис или резба држава со додека другите земји го имаат тоа. Дали некогаш сме имале па се изгубија или никогаш не сме? Има интересни приказни. Последно слушнав дека вака таа резборска школа функционирала во Охрид до некаде на почетокот на бившиот режим, поточно после втора
3:04:38 светска војна таа функционирала уште. Чекај извини што значи бившиот режим време ама после втората светска војна тука првите најстрогите моменти. А ми кажаа некоја приказна дека на на Тито Тито нарачал мебели од Ташко од тие мајстори. Кога му ги однеле мебелите завршено се, он ги земал и нарел да се укине таа
3:05:10 школа. Зошто и како не знам. Наре да се укине последен. што не разбира аа не знам така ми кажаа дека наредил да се укине најверојатно не сакал нашиот народ да го видел тоа као предно можеби можеби да можеби е после ми кажа информација од целата работа од црквата од религијата така ми кажаа дека таа информација информација дека е откупен е тој мебел
3:05:43 после распадот на Југославија го има купено човек во Македонија. А назад да го врати? Не, не, не си го купил не ама со цел да го врати во Македонија. Да, ама тоа не ми е потврдено, нели. Само го имам слушнато како приказна, ама имам слушано повера од достојни приказни за поточно за Нестор Алексиев Мирчевски. Мхм. Пример тоа е не знам каква фигура во нашата историја на уметност. Мислам дека немаме доволно посветено време на него,
3:06:13 а треба да посветиме тоа е човекот што го има изрезбано саркофагот со којшто се носат моштите на Гоце од од а од Софија во Скопје, пример. Мм ааа Несор Алексиев Мирчески во целиот негов бурен живот има поминато и кај не бил. Бил во Белгија, во Германија, ателијата има таму. Знам дека сеа не знам дали лично, ама потврдено е, факт е дека фашистите
3:06:43 го барале за работа. Да. До толку бил не да го убијат, да работа не не за работа. Тој бил личен другар со хрватскиот тој паралела на нашиот, макар што тој е каменоделец а со со Иван Мештровиќ бил другар и имам најдено информација дека нив двајцата се повикани од нацистите да работат. И тие ги одбиле сеа нормално да ама на тоа време да го одбиеш нацистот треба да
3:07:14 имаш Да, треба да имаш треба да имаш да и се и се вратил во Македонија. А претходно има работено пример крал Александар а во српско а го има викнато кај него да работи. мислам некои три-четири години работел на што не му има напраено од мебели на прашањето шо да шо колку сум ти должен му рекол па не знам колку даеш толку и
3:07:45 зел му потпишал сеа што е сеа така имам слушано цел сарај тука цел овој дел сарај му го препишал нему на имот а у да на него лично ш убаво тој после го дал за школо знам нели се таму знам дека има некои атељјета после на фамилијата многу и давал и така нешто и на државата знам после нешто таа приказна точно не ја знам како е ама тоа е факт дека е такви мајстори сме имале ние е тоа да тоа беше темата ние имаме
3:08:15 национално богатство на на мајстори и уметници коишто не сме ние сме не ненормално талентирани знаеме ненормално има многу коишто ги немаме спомнато а немаме школо немаме да а немаме традиција на воспоставеност школо за тоа како како тоа во тоа во тоа се гледа нашиот однос кон работите кон културното наследство ние тоа го земаме здраво за готово како да кажам како го осеќаш ти тоа кога викаш е еве
3:08:47 еве во тоа се гледа нашиот однос кој е тој наш однос шо е проблемот со нашиов однос па не знам не знам сеа не можам да го дефинирам веројатно во свеста општата свест ја не наметнувам на држава или на некого личен или на институции. Не, не зборам општо како и како народ па и како општо свеста свеста ни е на тоа ниво. Пример кажи ја паралелата со Германија ш ми ја кажа кога се видовме за националното богатство.
3:09:17 Еве а колегата го спомнав се слушаме кога беше во Германија работеше вој го во германска фирма за реставрација. Добро и ми ѕвони еднаш и шо праиш, како си муабет и вика еве ќе речам а вршам вика работам во а во реставрирам јавно ВЦ. Амаме чоек му вика јавно ВЦ да бе вика германците даваат
3:09:49 милиони тука евра да си реставрираат јавно ВЦ. Не е ни старо вика тоа јавно вец не знам на некоја позната бугар а германска пејачка шо го донирала во градот којшто потекнува и пошто таа е позната германците си го земале тоа за културно наследство јавно вц проевски у крушево да напраил и сеа ние го чуваме тоа као ама шо јавно шолта ли не разбира го реставрира толку им е битно што таа личност го донирала си го чуваме како културно наследство
3:10:21 Таква банална работа. Тоа е тоа пример. А ние тука не знаеме што имаме. Шторомна работа. Да. Ние тука Хераклеа Микеланджело не го знаеме и не го знаеме. Не и не се дооткопува, не се замарава. Да. Не само тоа примери се примери. Ааа паралелава. Да. Затоа ко пример човек ко ќе каже Париз првата асоцијација која му е? Ајфлова кула. Ајловата кула. наследство така точка тоа е тоа
3:10:51 нотердам Нотердам Нотердам Лувр нели одиш во Париз одиш во Лувр па нели кога изгоре сеа покривот за колку за година дена е што остана во светот така 150 милијарди одма собрано пупка вратено на нас последните децении два манастири ни изгореа што се вика тишина а се далеку постари од нотердам е тоа е тоа поважни треба да ни бидат е така тоа ни е свет зборам додека герман реставе прашање. Ај да насликаме. Извини исто
3:11:22 еден пример. Точно пример ни ја опишува сликата за кај сме. Пример мостот во Богомила, акведуктот тука во Скопје. Акведуктот е единствен пример таков. И што со нив? Ништо. Не знам. Мислам дека не не сеа се обидуваат од НКЦ да се рестарираат. Тоа јасно. Ама зборам воопшто ние не е народот оди таму си зима градежен материјал од него
3:11:52 од мостот римско време тоа леле да или пример ете мостот во Богомила шо е римски функционален мост еден од малкуте зачувани од римско време да ја го знам тој ти го знаеш е сега пред мостот има нов мост и убаво што е направен нов мост и факт за да не се користи овој да не се користи тој да а но сликата да речеме Речеме сликата кога ќе влезеш во Богомила што тој мост е амблем на Богомила веќе ја немаш. Ау ја ја квари сликата?
3:12:23 Да да да сеа го неам видено ептен ов тука некаде е на нас односот кон културното наследство кон секое културно наследство општо. А се нервирам. Тоа ни е грубо кажано односот или не знам во средновековна црква да ни тече да се упропастуваат фреските заради не знам случај протокол покрив. Така не е ни средновековна било која црква ти тече покривот заради што
3:12:53 ти се уништуваат. Но кога си размислуваш вака, кај наоѓаш кривица за ова? Ну сите. Ама како ка во кои културни навики или антинавики генерациски се губи? Ова многу назад треба да се отиде. Треба да ни е битно прво да ги знаеме сите. Треба некој да те научи па после да ти е важно па после за да останат да се ценат. Мора низ приказни, низ културата тоа да иде. Не може.
3:13:23 Ка ш порано било цртањето на ѕид и уметноста, сликарството, културно наследство, зош немало друго. Нема слика, нема филм, нема како дава ајде модерно време, филмови, слики и така натаму. Не те учат за тоа. Недно е јас скоро секогаш на тоа доаѓам. Не знаеме. Затоа и таму ми беше муабетот преска иконата. Не знаеме, не знаеме. Не, ама сега ти влагаш у таа институција некоја што
3:13:54 треба да го заштитува тоа. Информирај се. Ама ни она не знае. Ќе побараш. Како се викаше? Се интересираш како не бе не. Како се викаше? Леле леле извини многу гостин на пензии шо ни беше овој шо кирилицата што ја бранеше Јаков од камена река. А не бе не ни беше гостин на подкаст и имаше надимак човек нас. Леле многу е познат со те да за Јаков од Камена река. Не не е тој
3:14:27 с и к нешто беше. Леле првиот графички дизајнер во историјата на Македонија. Да да. И надимак имаше и презимето најди го сега. Сега сега. Извини, извини. Секунда само. Секунда. Секунда. Секунда секунда. Ко да пензија ко беше некако уметник дизајнер ласко Џуровски ете го Ласко Џуровски е графички дизајнер Да да ја гледав емисијата преубава
3:14:57 емисија за кирилица епа добро знаеш за кој мислиме он се бори за задржување на кирилицата ете уште една форма на културно наследство и он раскажуваше како оди во во институции и не ферма да праша да праша за има ли стандард што е крилица? Свесни ли сте вие дека оваа буква да не е Русија нема да постои на тастатурите и та даље и та даље и он кажуваше примерот и кога идеш во институции пак нема
3:15:29 информација пак е џабе. Да ама не е само до институциите до општата нема да го употребам зборот во последно време употребаниот збор систем. Така е. Ама и тој систем сме ние. Не е само и институциите и тие се трудат, некои луѓе се трудат, ама толку може во таа институција треба некој човек да отиде. е тој човек, не само тоа, човек оди и вика не знам јас тоа зашо и тој таму не се заинтересирува, зашо не му е не му е
3:16:00 битно така, ама не пак ќе велам општо и државата треба да речеј малце ова сеа тука ни е битно така малце поопшри сериош принцип ајде како шо беше она како беше ребаланс на буџетот ребаланс на културата да направиме ајде од почеток ова е важниот сега ќе се учи ова ова ќе биде тука и ќе се учи од сеа и низ институции школи ќе почнат како тие работи се случува заради тоа што го кажа со запањачките влијанија ете така со претерување на
3:16:31 глобализацијата и све да декор декор декор и оддалечување од суштината тоа е пак пак може да се каже не знам зошто ние да не си ги почитуваме нашите вредности културно кој ти каже тебе де црквите и Хераклеи чуда дека не треба да се учат у школото кој ти брани тебе ама Ама и тоа по тоа не препознава наш нас светот не препознава. Ние на екскурзија идевме на Хераклеа порано ни беше у школскиот систем. Тоа јас така ја знам. Хераклеа сум бил на Хераклеа екскурзија у шесто
3:17:02 одделение. Ова оди сеа и ќе се гледа и гледаш ти си дете не разбираш ништо. Ама ти имал стра. Ама јас знам што е Хераклеа. Точно. ја би рекол и 10 пати повеќе ми фалело еве сега од денешна у можам да кажам дека можело 10 пати поише да ми да ми објаснува колку пати можеле поише и за религии и за културно нас и за еј исто една е оваа анегдо ми ја кажа да не речам сведок за аа иконостасот во
3:17:34 Свети Спас Мхм човекот а кога ми кажуваше пред неколку години беше веќе старец. Аа многу ми сведочеше една работа. Тој и ко помлад ко тогаш го познавал Нестор Алексиев Мирчески. Мхм. А ко дошле окупацијата окупацијата ко дошла а и нацистите и германците а бугарите сакале да го земат хм да го разглобат и да го однесат.
3:18:08 Додуша тоа плус друг муабет тоа било и државна политика уште од уште од балканските војни а имало специјална единица во војските којашто и и двете војски и српска и бугарска којашто била задолжена само за уметност да си ја да си ја прибират кај нив да а е сеа тоа од наша а тие па како им е мерак бе е тоа е богатство има мерак тоа Не ма
3:18:38 абе добро бе богатство е не е мое не можам ја да си гом сеа ова е мојата историја не ми е ќејф така ка педерски варање е некако не му е тоа поентата поентата е твојата да ја уништам твоето да го нема ама не тоа истото може да се каже и за Британија со Грција и за Америка со Грција за не е баш толку едноставно не велам не ама тие тогаш имале политика дека се ш е богатство се става во централниот музеј тоа То од аспект на пари или богатство,
3:19:08 национално наследство или го сметаат нивно ли што како им е кејф така бе? Не ми е мете сега знам колегите а археолозите уствари замислете не знам пред дали беше лани или сега нешто добро кој труд направија за да се собере на едно место од а и од Требениште или од Корошишта беше на за изложба да се направи од три Бугарија Србија Македонија се направи изложба озна и успешно да да леле стварно Но тоа можам да замислам што било. Да. Сакам да кажам ние имаме исто многу
3:19:39 разнесено културно наследство. Има како огромна огромна бројка разнесено секаков вид. И што вика тој сведокот дека дошле бугари и да се вратиме да и дошле и сакале да го земат иконостасот и Нестор Алексиев Мирчески пошто му оди на германците и на течен јазик овака као од К15 приказната на течен германски јазик и вика видете ова е за нас значајно културно наследство им објаснува и германците културен народ
3:20:11 викат океј не го чепкаме и не го чекаме да рекле нема да и ги спа спасен и он после го зема тоно доволно да идеш да кажеш барем као нацисти да да тоа е интересно го земале го го размонтирал мерак го размонтирал го зачувал некаде не знам отку поминала војната го вратил гостасот бре да тоа е тоа значи 300 приказни се такви со нашево културно наследство
3:20:41 ме потсети на еден момент сакаш нешто да докажеш мом слободно слово Од самокам да направам една паралела да речеме мачу пикчу од ко 13ти беше 14ти мачу пи ова у Перу не бе тоа е живот тоа не ли е пред наша ера колку а не не 13ти 14ти мачо а а океј добро така светски познат е нели да да а ние имаме колку века пред тоа милениуми наследство ехе но тоа е не мислам не работиме на
3:21:12 промоција на на Како само себе актуелизирање, како намерно, ко да се супресираме. Да. Еве јас често за себе лично, што ми пречи многу и малку ја на го зашто ме потсети ова со расколот е кога збориме за религии и сеа значи прво у старт ми пречи
3:21:44 и кажува многу за човековата природа поделбата прво Вославни римски. Значи тоа у старт ми е некако океј. Значи значи работава отишла кај шо не треба многу рано. Моево е подобро од твоето. Уште уште од тогаш ако не сте се разбрале. Значи вие ни тие ни тие немам немам коментар што да кажам. Ја утнавте поентата. Значи што и да сакал Исус, што и да сакал Бог со сето тоа евангелие, со сите тие рано
3:22:16 христијански татковци на црквата. се испокаравте, не се разбравте и ајде сеа ќе се кољаме. Добро, фастфорвард колку стотици години дојди до денес до апла ден денес и ти имаш српска црква, македонска црква, грчка црква, ама сите сме православни ама вие не смеете да постоите. Да. Ама православни сме, ама не може. И сеа
3:22:47 ја како најобичен верник ве слушам вас што треба да сте претставници на тоа за коешто јас треба да се стремам апсолутното добро и вие меѓу себе вака се понашате. Тоа ми е број еден негативен пример што ми е страв дека е едно од најлошите влијанија
3:23:17 за неприсутноста на религијата во во нашите животи. За ко и кога треба некаде да се да се насочиш што гледаш ти? Пак раскол. Па раскол меѓу луѓето коишто треба да се пример за љубов. пак се граници ваше наше. Пак е пак е човек човечкото скапаното егото зависност, зависта. Значи ако вие
3:23:47 не сте пример како бе сфаќам многу ме боли ова многу ме боли. Како немам ја друг пример бе луѓе. Ни 2 милиона Македонци немаат друг пример. Вие сте вие сте таа црква, тој со тој се коља, се праи, се пљука, се лаже, се краде. Кај, кај друг да ве игнорирам ли? И ја лично тоа го имам напраено. Ја лично патот до до креаторот
3:24:19 мој, ова го имам зборено на на некои епизоди. Ја јас си јас ја имам откриено мојата лична приказна. Ја бев крвнички атеист. Ја бев има посебна категорија милитант атеист бев. Ја јас не тоа не е атеист. Ја ја не е атеист. Шо и да е. Ја јас тоа е антитеист. Да. Анти. Така. У право си. У право си. Ја имав години кога и ама анализирајќи
3:24:49 се себеси од оваа гледна точка сфаќам што ми било. ми било ми било бунтовништво против нешто што сум гледал ама не ми било дообјаснето. Ама друга празнина у себе, односно очигледно дадена потреба од креаторот, од Бог, среќа и благодарност што ме бутнала од тој пат и ме насочила кон овој пат. Мојот личен
3:25:20 пат до тоа беше игнор на вас. Игнор на сопствената моја православна црква. Игнор заради примериве ш ги набројав. Очигледно ја преку вас нема да дојдам оти вие не сте ми убав пример. Океј. и од моја страна сум можел да го игнори, да се насочам по по добрите примери, по суштината на пораката, ама заради таква бунтовничка природа игнорна ова и ај сеа ја сам на
3:25:54 свој начин читај ова, мисли на ова, моли се за ова, пробај вака преку спорт, преку духовност, преку искусение, преку да си дојдам до нешто да си дојдам до нештото шо се вика да поклон пред Бог за откако си го најдов сам сеа да се вратам на чекај ај да читаме сеа нема смисла сеа сепак имаме македонско православие и да читам и да
3:26:26 ги најдам поентите со коишто сум дошол до коишто сум дошол ја сам и пак имам криво ми е зашто дојдов сам а не преку васм Вака сега аа да не ги мешаме како да кажам пак политиката е тоа да православието како вероисповедување и и и не како несовршеноста на со на православните
3:26:56 тоа е тоа е и мојот тимент одговор. Знаеш, извини. Ова е како вештачки инсти, како министерство за Така. Така. Некој е министер главен што има средства, чуда и бе у име на пари моќ. Тие ентитис ми се пак као некој тип на политичко нешто да и Света Гора или тие не знаат. Тие се чисти како солза. сами. Добро и таму и тие ги имаат сопствените
3:27:26 проблеми и тоа огромни проблеми. Но тука мора да кажеме ние дека ние бевме непризнаена црква. Сега не сме. Значи ние бевме непризнаена. Да. Да. Не, не. Ја немав нешто да немав ја немав ја потомништво против конкретното. Ако римокатоличката црква си има едни проблеми, кај нас има други проблеми. Но од друга страна дури евангелието нас а и во тој во тоа недоразбирање
3:27:56 на лично ниво ние секој од нас сме повикани на лична одговорност нели така е а политичките и јурисдикциските прашања и слично секој има кој да ги решава тоа од нас не знам не се нели во евангелието Христос не бара од нас многу он бара од нас лична одговорноста за почитување на неговите заповеди заради тоа што ако гледаме така нема да се оправда никој нели секој па и
3:28:27 низ историјата и црквата и било која имала грешки зборам општо а па и православните имаат грешки но битното е да се знае дека дури и во тој конфликт јас ќе кажам една многу важна работа можеби за да те доближам до до појасен појасна слика ние Не бевме во Ерес ние македонска православна. Да. Да. Ние не бевме во Ерес. Ние имавме само јурисдикциски проблем.
3:28:57 Абе ама зошто ги имазначи? Да. Тоа ми е тоа главно нема против македонско конкретна јурисдикциски проблем. Ја имам проблем кон како српската и грчка не ти признава. Што ви е уопште муабетов со признавања? Што што е едни во истото сме? На какво место мислите дека се наоѓате вие за да мислите дека имате авторитети за признавања? Поголем или помал вер ви е поентата. Јас баш тоа ти што го кажа ааа Христовото
3:29:29 повикување на нас како лично, лично ние треба да го дадеме тој придонес, верба да ние сами треба да се потрудиме, како рече ти прееска поход. Подвиг, подвиг. Да. Поход обратно подвиг. Да. Подвиг. Христос и Бог од сите нас индивидуи бара подвиг буквално да личен. Точно. за да го оствариш тоа за што духот е постои.
3:30:00 Ја токму тоа го искористив да си го најдам и токму тоа ми помогна да си направам дистинкција од ти што викаш ко ко министерство и тоа ми направи океј црква као политички ентити у не вера религија морални вредности духовност и таа димензија на живеењето вредностите и духовноста е е так е тоа вистинското а ова е некоја регулатива тука
3:30:30 овоземски овоземски праша кошто порано или покасно ќе биде решен и се реши на јаболки ко јаболки круши ко не збориме ни за истата работа као точно за што се бори за превладно да као знаеш како као дај те молам не не можам не ми го прљате не ми го прљате светово да не ми го прљате светово вие тука мислете си дека сте којзнае што фаци шо треба да признавате нешто буквално дај ве молам Не ми го прља ова. Така некако ми беше
3:31:03 чувството. Не па. А инаку те сфаќам дека уствари ние само немаме ние никој од нешто барано. Значи ние бевме непризнаени. Ние бевме обвинетувани си бркаме работа. Ние што се вика ние си бркаме работа и некој си таму не не признава. Ко прво што ти значи тоа да ме признаеш? Не, не разбирам што не признаваа уствари што не па многу широк муабет е тоа сеа и јас не сум толку црти ако си знаел ја не се
3:31:33 сеќавам не бев упатен ефа актуелен неш Јован Вранишковски беше не беше еве поконкретно прашање познато ми беше политички што што ја тангира македонската црква дали Србија ја признала што му што и мења на македонската црква тука во Македонија дали Србиве не признале или Не шо ни мења нас тука на нас Македонците и македонските свештени лица и нашите ритуали што треба да си ги имаме и односи со црква. Што ни мења
3:32:04 нас? Дали Србиве не признале? Па ќе речам не сум до толку упатен во прашањево ама вака. Ние дури како непризнаена црква а имаме од поново време светители. Добро. Тоа говори многу. Имаме светители канонизирани коишто веќе со ето иконографија икони им цртаме посведочиле со чуда се собира веќе собрани се чуда светители. Тоа значи дека како да кажам ние како црква си
3:32:35 функционираме, благодатта Христова си постои нели така едноставно ааа со тој раскол барем јас сега како што го разбирам, ние бевме само отргнати од заедницата на православните земји. Зошто? И што ни праи тоа со шо е ре? Па сепак православието е заедница. Па баш ако зош да ме исфрлаш ти од ш ти сметаме ние важното е дека се поправи тоа не решено е тоа крај го решено е да и тоа е битно сепак ете и
3:33:06 ние сме правиле знаеш како се реши зашто тој лидер со овој политички лидер се можеби добри и ај сеа јас ќе ти дадам тебе тука ама ти мене се цркну пак е за некоја гадна работа е политички преговарањ не е суштинското и човечкото она пак ќе речам ааа пак е со некоја задња намера зашто ти јас од политиката политиката си го праи своето но ете мудроста и на нашите архиереи сите по ред вака или така во крајна
3:33:37 линија се реши проблемот така да ќе видиме ќе видиме пак си останува она индивидуалното тоа не не промене тоа пораката е таа индивидуалното Христос нас не повика на индивидуална одговорност во крајна линија пак тој ништо не ни вети на земја земјата. Апсолутно така. Да, да, да. Тоа е исто многу битно и тоа е тоа. Најважното е дека се реши проблемот. Тоа е најважното. А сето друго политика имало ќе има. Да. Имало и како што кажа ти пред 1000
3:34:08 години секој пат имало помалку или повеќе. Тоа е она човечкото, искушението, гадното, неубавото, човечката природа што ја викаат. Да. Но и постоела, постои и ќе постои за секој. Така. Но важното е никогаш не може да е све совршено и да е се и таа е вечната борба уствари. Точно. Точно. Пак ќе речам, едно е ааа православието и и тоа е борба што а друго е православните нели сите ние како луѓе имаме недостатоци.
3:34:40 Тоа е тоа. Пак ќе речам, ако римокатоличката црква си има своите проблеми таму има таму тоа па од таму е па еден проблем што една глава кај нас па во правислото има повеќе глави мм тоа е па плус не можеш ако ја земеш едната глава можеш да а во провели има е многу главо и соборноста во црквата е многу важна затоа и беше важно и нашето признавање и тоа ние треба да го разбереме соборноста е многу битна во во
3:35:10 православија Затоа се вика соборен храм нели сите кај што сме се собрале со се собираме да така да и нашето признавање беше важно како чин не дека нас ни не дека нас некој во тој момент ни спречувал или не ни спречувал ние да се да бидеме црква и дака така така тоа е тоа но ете и тоа се на се надмина и така да види да денес денес гледам така по како Тоа се сепак луѓе, тоа се сепак
3:35:43 луѓе на крајот на де кои ги имаат истите предизвици што треба да си ги надминат со своите лични подвизи. Така е тоа грубо кажано ако гледаме толку политички па за времето на комунизмот имало примери за религи таму има и вакви и такви примери да не збориме никој не го оправдува комунизмот да и не имало имало и таму имало сеа пак не можам да се сетам имало мало епископи коишто с по на слободно се потчиниле на
3:36:15 на црквата на она на државата на комунистичкиот режим имало некој којшто закине починале маченички. Така е. Имало некои коишто не слободно, но на сила биле потчинати и затоа пример еве и тие па имаат имаа сеа веќе немаат. Руската задгранична црква којашто фактички се оддели посебно функционираше толку години како непризнаена црква од страна на руската црква. Самите себеси. Да. Затоа пак велам
3:36:45 шпагети. Но и тоа се смири. Затоа човек кога да бе да вечен процес е тоа вечна борба ве процес пред да преминеме треба човек во трпение да очекува решавање на работите нели кога ќе така е и погодно време нормално има уште 20 минути да затоа викам пред да преминеме на наредна тема младен ако можеш таму е младен смени го дискот за да не го мислам знам дека има уште ама нејќам да го мислам
3:37:15 во контекст на тоа признавање непризнавање бла бла бла бла а друг шо да си одиме ние по нашите теми да наредната тема е и мислам дека е многу поубава тема е што сепак зборот дали да баш зборот Македонија може да се најде во во Библијата во ова го зборевме Да да нели како една од првите како се вика тоа места локации кога се
3:37:46 пуштаат на шире на христијанството апостолите. Па и тука доаѓа нели во слика Лидија. Да. Па во Библијата сеа не знам колку точно фати таму има и доста дела напишано. Не знам и од нашата мислам има доста дела напишано на тоа колку точно како патиштата на свети апостол Павле. Да. Да. Има тоа убаво. Ама баш овој дел од приказната ми е некако многу мил дека сепа нели се зборува да се зборува де
3:38:18 раскажи ја таа христијанството во Европа дошло преку нас или преку Македонците или слично но да ако го земеме тогаш во тогашни тогашни граници граници околности вака има сеа во дел апостолски на свети апостол Павле е така беше во во апостолски па така на јаве му се јавува таму пишува човек Македонец и да одиш таму. Така. Така е. Сеа ние
3:38:49 читаме човек македонец. Така е нашите преди. Некои кажуваат дека во посно време се мени тоа. Човек од Македонија е едно, човек македонец е друго, нели? А мислиш и во преводот пробуваат да Да. Сега тоа не знам. Јас не сум до толку ваквото. Ние во Битола сликав една црква ааа посветена на Света Лидија и таму баш точно направивме жити. Јас мислам си го гледаме иконографскиот дел мој. Мхм. А житие илустрирано житие на света Лидија македонска. немаше не или барем
3:39:20 не најдовме ние вака генерално и со ааа со иконографот имаше еден иконограф таму којш од од Митрополија има еден иконограф којшто си задолжен за тие работи којшто како под негово менторство и водство направивме житие. Сакаш да кажеш не можевте да најдете претходен пример за да видите како би изгледала таа фреска ли шо црта?
3:39:50 Нецелосно. Нецелосно. И ви требаше се наоѓаше само делови вамутаму во и но целосно житие на сета Лидија не најдовме и вие сеа мора вие го праите. Да. И мора да го составиш тоа нели нели не да го гледаш вака така да него баш ти да го составиш. Да треба да го од самото житие да го илустрираше. Така. Така. И така почнавме со видението на свети апостол Павле. Поточно тоа е видение кај што тој на
3:40:23 Јаве му се јавува човекот Македонец. Ааа и тука се и Лука Лука а Варнава и Тимотеј. Тие се заспани, а му се јавува човек Македонец нему и му вика дојди во Македонија и помогни ни. Сеа ние тоа иконографски го решивме за жал недо фотографија не е важно. Александар Гулевски, иконографот рече и човекот и едно ангелче од позади оти и како решение иконографско вели дека тоа е можеби ангелот на нашата црква
3:40:56 оти има нели во евангелието се спомнува ангелот на таа црква нели демек секоја црква и е доделен и по еден ангел. Да да, да. Како и да е свети апостол Павле прва стапка во Европа е во Филипи. Ден денеска постои тоа местото. Тоа е такво едно како изворче и таму ги наоѓа а група прво жени коишто мијат или сеа точно не се знае. А сета Лидија којашто се спомнува во самото тоа житие таа
3:41:26 веројатно не била по потекло македонкедонка. Тука не ни можеме да знаеме ние од сегашен аспект. Таа е потекло од Тијатир во Мала Азија, но веројатно била мачена или за Македонци нешто така. Но како и да е работата е што нашиот нашиот народ македонскиот народ тогаш на веднаш се покрстува. Цеталидија прва пристапува се покрстви. Не само што првата крстена така таа е првата покрстена
3:41:57 македонка и и другите прифаќаат. Другите прифаќаат и таа ги вика апостолите во својот дом и пишува во житието и тие во нејзиниот дом направија црква. Мм. Да. Е сега тоа црква во тогашно време во не во идеолошка смисла е истото нели да иако било подрумче негде да се скриеме значението е тоа Да да да и тука мислам
3:42:28 јас тоа и плус не знаев како баш иконографски да го решавам но имаш предизвик тоа да го претставиш да морав тука и про и про надлежниот епископ и и со него и со иконографот со од епос од од митрополија нормално на своја рака да не правам ништо тие дадоа едно убаво решение нели оти тогаш литургијата во тие први векови и плус минус не била
3:42:58 уште востановена едноставно немаме претстава како било тоа така да ние најдовме веројатно некое решение кај што се апостол Апостол Павле го благословува лебот. Тука евангелие има на масата. Некое такво решение оти тогаш црква а се подразбира како да кажам црква со мало ц онаа институција оние е камен оние тули она ме разбирате? Црква објект црква и црква. А црква со
3:43:30 големо буква се мисли за црква народот. Народот е црквата а глава на таа црква е Христос. Значи тоа е она коешто А да тоа е исто многу важно ние да го разбереме дека црква е народот. Така. Црква е народот. Па да де. А глава на таа црква е е Христос. А црквата е телото Христово,
3:44:01 односно народот. Тоа е многу важно. Се надевам дека ме сфативте идеолошки како како не скроз тоа е или може да се каже црква како ово од земска институција и црква како затоа е со мала ц градбата точно затоа ние кога ќе се и во мислам и во светите кога пишуваат пишуваат за Ерусалим и за небесен Ерусалим мм значи се праат некои такви парале Да да абе тоа ти е
3:44:33 океј можеш да отидеш во објект и да се молиш, ама и можеме сите ние дома како народ Мхм. да се молиме. Точно. И сите ние да сме тоа е она што не сврзува литургијата нели повторно Христос не сврзува нас. Затоа се вели дека е една апостолска црква во симболот на верата. Да. Да. Тоа е тоа и нас не тоа Точно е концеп. Исто така и многу важно
3:45:03 исповедам едно крштевање. Пробувам да ја зами ај малку физички опиши ми ја. Не може физички да се опишиш. Не, не. Ова црта ми го мислиш ова шо го на шо А за жал не видов слика. Да. Фреска се вика. Можеш ли да пратиш отпосле? Фреска е. Фреска е кога е на ѕид ти е. А икона е кога можеш како икона фреска. Од терминот фреска се мисли кога е ѕино
3:45:34 сликарство. На ѕид е така на ѕид икона си мислишлано. А икона икона можеш да го фатиш да го преместиш. Едноставно се поместува. Само малку да малку за термините под фреска произлегува од зборот фреш. Фреско на италијански. Тоа е мокро, свежо. О тоа е тоа. Значи на времето сликале на мокро. Тоа е тоа објаснуваше да не стигнавме да го да го домуабетиме. Леле, многу сакам вака ко ќе ми се мајб
3:46:04 некој збор фреска, фреско фреш. Тоа е од таму произлегува зборот. А сето тоа е иконографија. Сето тоа е икона. исто кога ти реков да ми опишеш не мислев нормално нормално дека не може да се физички во просторот сакав да го замислам колку метра како шо по тоа да ми опишеш сакам да ја замислам сега дур сме тука не знаеме каква била куќата нејзе не не не ти што ја црташ а па добро
3:46:35 колку прозорецот вака не знам можеби беше метро 60 на некои 2 метри така и ти тоа на на правцид или Има некој криви нешто. Не, точно таму беше направо. Има и место на криви. Тоа е приказната на крстењето. Да. На крај беше. На крај беше. А пошто пожитието толку знаеме како информација така да толку и сеа ние не смееме го раскажа сега да не смееме да претставуваме нешто по наша измисли. Сеа може нели во додема ама со доза на сигурност дека
3:47:06 нели така било. Е сеа назад на пред саати муабетот кога почна се наоѓа човек пред таа фреска. Добро и и на неа има приказна и приказната ја раскажати и сега и приказната ја има како што ја има во Библијата, во житието на сите луѓе. житието и рековме во апостолско дело на ако некој
3:47:36 конкретната книга во Библија во Дела апостолски еден два не можам сеа треба да проме некој од тие ама ми текнува и мене таму беше и сеа фреската ја раскажува таа случка тој настан од лево кон десно ли е е и тоа баравме решение да видиме како било така значи ама сфаќаш ли сега на што мислев пред четири саати така дека како да ми фали упатство
3:48:06 како да ја примам, како да ја гледам, како да ја читам фрескава за да ја доживеам во целосна нејзина така така потенцијалност. Јасно. А па ние престолот сето тоа го свртивме на кај исток оти барем тоа мислам дека се знаело дека и кон исток како симболика од таму изгрева сонцето нели.
3:48:36 Добро што е свртено на кај исток? А народот којшто стои пред чесната трпеза и ден денеска се служи литургија накај исток. Добро кога се врти човек се врти на запад накај народот којшто стои во црквата. Добро и сеа на фреската ликовите нацртани се свртени накај исток. Да. На на прво е свети апостол ако е итно нешто јави се. Прво е свети апостол Павле, зад него се апостолите, Света Лидија и тука народот. Така ни е претставена.
3:49:07 Тоа е каде на фреската лево. Тоа лево е народот десно е тука чесната трапеза. Свети Аппостол малце одделен кај што нели веќе благословува. чин мислиме дека така го претставивме лево се веќе сета Лидија па па апостолите такво иконографско решение ние сме мислам пак ќе речам а иконографот и надлежниот епископ рекоа дека тоа е
3:49:37 и сеа во Делче од фреската го има моментот кај што е јавлението не тоа е на почетокот тоа е во каде Во црквата, во секоја црква генерално и во празници да речеме, а за да биде тоа во континуитет треба да има континуитет. Црквата не е само да влезеш и да насликаш празници вамутаму, таму тука настава и тоа е посебен посебен нели
3:50:07 муабет. Има гледаш да има пак упатство ти треба. Не, не, не треба да има ред концепт, да речеме од истоко, од тука од од исток се почнува со Благовештение, па се прави еден прстен во континуитет за да се заврши со со распнување. Пример не може да каже тука распнување па сеа тука благоштено. Значи не само што секоја фреска сама по себе има приказна, туку и во контекст на сите фрески и
3:50:37 икони во црквата има конкретен точен точно. тек за приказната. Точно. Да. И мора да има хронологија. Колкум треба колку си ти сигурен дека секој човек го знае ова или го доживува ова? Па не знам. Но со тоа што ние го претставуваме така со тоа што го претставуваме барем мислам дека допринесуваме за човекот тоа да го виде. Колку е нормално е пак ќе речам прашање
3:51:07 на лично интерес на дали сум ја нешто посебно специфичен ама од денес натака знаеш и ја не знаев ќе знам да доволно за да го барам е така и не дека е квиз некој ќе не сега знаејќи го фактов ќе ми биде многу полесно интуитивно и природно да влезам и да знаејќи го евангелието,
3:51:37 знаејќи убаво стварно прочитано и ќе можам да си го доживеам тоа што ми го раскажуваш. До денес ја ова нити го знаев. Да сум се замислил, може ќе сум го претпоставел. Пак ќе кажам дали сум уникатен случај или не, ама имам некое чувство дека повеќето луѓе врска немаат дека е вака. Не знам можеби, но нашата идеја е тоа да го предоставиме колку што се може
3:52:08 поважно. Така потврдуваш? Апсолутно е. Да. Е сега многу важно и самата црква колку простор има да се засликање некои црквиња малечки. Нема простор да се прави житие. се ова сега само енормно повеќе ќе ми ја зголемува вредноста на подвигот оти сега знам и сеа ја ќе влезам еј види каква е црквичкава леле бе шо е помала да ви приказната како е наша у како успеа
3:52:40 на на 3-4 метра види човече утре ќе отидам у у храм да ој Уау! Детали. Тоа е тоа. Тоа сакам да ти кажам. Дури и оваа мала информација сега само ми даде бесконечно ново богатство, бесконечно нов начин на од поново доживување на целава работа. Само со тоа едно упатство што ми го кажа. Ја еве ви сеа се превозбудив ќе кажев гарантирам ај не гарантирам појма
3:53:11 немам. Само ќе се повторам по 16ти пат. Мислам дека повеќето луѓе немаат појма за ова. Добро во крајна линија не работа да ама добро пак ќе речам во крајна линија не им е и работа на некои луѓе да го знаат како ја корисна информација секој верник за којшто 90% у Македонија тврди тврдат дека се треба да го знае ова треба треба да го знае треба да го знае од
3:53:42 прво ја утре идам и на ќерка ми и го кажувам ама не само секој верник секој човек а пошто претендираме да си го почитуваме културното наследство. Треба да иде до а Свети Никита, треба да иде до Нагоричане да види кои сцени таму има, да види кој контуитет има од сцени на житието на Свети Ѓорѓи, Марков манастир е, него таму е па богатство таква, таква нарација каква има во тие цркви. Значи има огромни нарации а и посебно
3:54:13 посебно некои ретки сцени, но треба да се зеле. Има има најразлични претстави во Не можам ли да ти кажам колку многу си у право за ова што го милион си у право дека ова треба да го правиме затоа ти викам утре те ќерка ми е трето одделение четврто утре идам и го кажувам ова не за друго колку да и ја ставам семчето на информацијата да не биде како мене
3:54:44 да не биде како мене на 43 да го дознае. Да. Така. Само за тоа ништо. Чисто да знаеш буби кога влагаме у црквите тт оти е доволно едноставна информација да ја бар чуеш и и да ја имаш у себе и секоја година со различно значение ќе ти се открива информацијата. Така е. Ама многу се еве очигледно е колку се фрустрирам.
3:55:14 Не знаеш колку често се наоѓам во истава ситуација. Како бе на 40 го дознавам? Како бе 40 години проживеав и подкаст ли требаше да направам и ти ли требаше да ми дојдеш на подкаст за да го дознаам ова? А човек што трага, човек што активно чита на ова, се интересира, ти кажувам го прима. Епа еве ја дозна информацијата. Да. Ама не еди и друга работа. На пример во Курбинова шо сите го знаеме ангелот од Курбинова. Така
3:55:46 како тоа сите го знаеме што што е што значи ангелот од Крубино пример еве една само паралела ќе направам е да пиши и ангелот од Крубиново Крубинова Крбиново а културноуметнички работник еве го бе дури и срчот еве го ангелот а па мене ми е позната слика Така не не тоа е полета левата е таа ми е
3:56:17 позната од негде. Еве не знаев дека е тоа ангелот светски позната ама ова е ангелот од Крубиново и тоа пример нормално. Аа што значи светски познато? Тоа е фотографија. Ова е на 50 денарката аа не ми е од 50 денарката позната мене таа на 50 денарката. позади ама кога кажуваш светски познато као у Русија негде ова го учат го цел свет самата црква курбинова е светски
3:56:49 добро и зашто ја спомна оваа пример ангелотно па тоа е едно од нашите амблеми како пример во Србија не знам може дали сте слушнале за Бели анџо не ти ебе во Србија бели анџо му е национално богатство еве паралела да направиме бели анџело Е па можеби да нема Србин да не рече да не го знам јас Белијанџо тоа му е тоа е ангелот од е ама таму ваљда се трудат за културното
3:57:19 наследство да го научат луѓето да го малце подру еве бе ајде ајде ка како како секој Србин знае за Белијанџо не знам кој но мислам дека знаат повеќе па општото образование општата култура така идеш у школо и у четврто одделение ако не го знаеш кец понављаш Така ваљда. Претпоставувам. Тоа сакам да кажам тоа сакам да кажам. Вакви информации што ја на 40 години ги дознавам и се нервирам зашо ги дознавам. А треба у сакам да ги има у четврто, петто, шесто.
3:57:51 Кој не го знае понављаш бе брат. Така е. Ама не ме интересира дали си религиозен или не. Ти учиш у школо у Македонија. Македонија по ова ја знаат. Ти нема да продужиш возрасен човек ангелоново не го знаеш како еден и еден што е два и не очекувам од тебе да си да придонесеш за општеството у државата бе чоек не те пуштам школо да завршиш дур не знаеш да
3:58:21 читаш така зашто затоа што треба да придонесуваш у народот така е така е и ова така е се слам да е до мене тоа вака треба да биде не цело курбиново а не вие тројца иконописи си и толку и сеа 2 милиона народ од вас тројца ли да знаеме не тројца не сме нормално сигурно ама не знае општиот народ општата култура не секој човек од македонија да ама и самото Курбиново е бисер во и нерези и Курбиново и многу Света Софија
3:58:53 сите ние сите имаме бисери на средновековното сликарство и многу зачувани и ретки во Курбиново пример еве Еве точно дека ни е тука во пример прв пат се појавува а се појавува мелизмос. Ајде шо е тоа кај да барам шо да не па добро сеа не може ни да видиш тоа е по треба поголемо објаснување. Мелизмос прв пат во во историјата на сликарство се појавува една сцена. Литургистите се свртени накај централно а Христос тука е на
3:59:25 путир. А мислиш на друго место у црквата го има тоа? Ааа да да. Не, ја мислев нешто детаљче на свето. Не само заради тој факт, туку и самата изведба. Јасно ова е на тоа време ова било барок. Аха. Да. Изведбата на дрпериите, на врвно мајсторството и тоа народот цел свет го препознава нели. Сеа ние друго прашање сеа мислам дека е пак се испраќаме на културното
3:59:55 наследство на неодговорноста наша. А инаку имав тема за тоа дека не знам па зашто и покрај сето не неинформираност што ја имам пак имам информација од негде дека сепак постои во светот нешто по што светот има препознатливост за македонска резба, за македонско иконографско, за македонско
4:00:25 фреско пишување. вање што нас македонско не прави дистинктивни во светски рамки и еве и ти неколку пати кажа ова е светски познато по што се разликуваме ние по што сме така специфични дистинктивни за светот баш по тоа да не распознава сеа ние пример има една во историски рамки има
4:00:55 една македонска иконописна школа. За охридската иконописна школа и средновековната и порано се знае во во историчарите на уметност ја знаат ааа македонската иконописна школа пример најизразети претставници кај нас се Михал и Евтики. Тоа прееска ги спомнавме да ги ка тие во православниот свет се она што е Микеландџело што е Да винчи. Значи знаат и Русите што знаат и кои се тоа
4:01:28 кое време е ова? 13ти 13ти век и 14ти век. Македонска иконописна школа век. Таа школа се развива во веројатно во атељетата во Солун и таа веќе сеа сите сите сме слушнале оној муабет дека ренесансата почната од тука нели. Добро, не сум слушна или од нерези или не е важно, тоа е малку по подруг муабет. А тие се многу таа школа,
4:01:58 македонската реконописна школа е многу револуционерна во тоа време и инвентивна и во сцени во решавање на теолошки концепти, точно претставување и плус отворање во колоритно секакво отворање. Таа е спаѓа во општиот палеолошки ренесанс на византиското сликарство. Но македонската школа она што го има извадено ќе кажам Богородица Привлепта е нешто исто така невидено. Тоа го знаат
4:02:28 цел свет православен. Русите знаат која е Богородица и што имаме ние во Богородица Перивлепта. Дури сега во светлина на понови истражувања уназад на Света Гора Протатоно што е црквата првата црква зато Прота се вика прва црква на Света Гора. Таму излегоа потписи каде што се најде потпис од Ефтихи. Имаше мислам уште постои еден лик зограф Панселинос се вика. Е сега зад
4:02:59 Панселинос веќе во поновите истражувања најверојатно или е или е брат му можно и Михаел, но најверојатно е друг еден од од ако сигурно дека е од тоа атеље и испадна дека перилепта е пред протонот насликана. Сеа за тоа време тоа значи дека прво во Охрид е напраена привлета, а после протатонот. А протонот се смета
4:03:29 исто како можеби сериозен врв во тоа сликарство. Не е само тој пример, огромни примери се од Света Софија, Вељса. Вељуса новото сликарство што го открија во Вељуса. Сеа ново сликарство го извадија првиот слој изваден е реставраторите. вториот слој веќе јас најдов стати и за Вељуса веќе од мислам дека беше жената декан на факултетот по историја уметност од
4:03:59 Москва луѓето пишат за тие работи знаат за нас но не знаеме тоа е најтрагично тоа е најтрагично имаме огромно богатство лиса беше 11ти век така нешто кога е 11ти век да тоа е во тоа време е пример исто ние грубо кажано се смета во науката дека најстарата фреска после покрстувањето и после иконоборството е Сити 15 во Струмица. Да, Свети Пет имаме ние
4:04:32 среднокото наше сликарство е толку многу богато, толку многу пласно шо е длабоко вткаено во нашиот а неразделен фундаментален елемент од нашиот идентитет. кратко јасно кажано колку и ние тоа да не го знаеме или не го но нели ти е срце срцепарително кога раскажуваш како у 13ти век сме имале иконописна школа
4:05:02 Микеланџело ниво пред Микеландџело и да постои тоа е ренесанса сепак ама за тогаш е било тоа о и денес нема да да тоа е точно јасно колку се знае дете детално за за историјатот на тоа на пример кога кога ја снемува кога може да се каже е веќе 16ти век нема турско почнува да се
4:05:36 со турско веќе ние неколку имаме поствизантиски период 15ти век навака ама веќе во средно турско немаме скоро да нема никаква активност многу слаба активност тоа така но веќе при крај на турско е тука е па веќе нов период интересен којшто е сам по себе обиди за враќање на нешто што ај дај тоа ве дај наслов за втор пат кога ќе те викнеме [смеа] па веќе со при крај само ми го најави да
4:06:06 ме осташ така повторно ќе кажам со графите наши коишто ниту биле образовани ниту биле школовани ниту ништо самите вака самородно нашиот народ повторно создавал дела, а тој 19ти веќе е толку многу богат, толку многу пласен. Тоа е како побуна, у бунт, у па буквално буквално враќање на духот. Па не враќање ама од више зош од 19 више ттиот век не пороби турци. Влијанието на
4:06:37 Охридската архиепископија тука е неоспорно низ вековите. А а таа и се укинува нели са Охрид какво богатство е народот. Така. Но народот си останува и тука ќе спомнам пример а не е пркос нородот си ги знаел традициите, си ја знаел верата. Колку примери се за градењето на манастирите од тоа време ќе спомнам во Берово Архангел Михаил да речеме којшто има и е врзан малку и со со Кресненското востание нели. А
4:07:08 манастирот збориш овој шо е у цента мислам у центарчето тој да бе архиеви едниот тој Да да шо има како дворче малце внатре па така е таму бил учител а Димитар Беровски Да. Третиот по ред, нели, прв бил најстариот свештеник, после а дракалски свештеник, па после Ѓорѓ Димитар. Значи тие уште тогаш како беше точно сеа
4:07:39 варијантата е дека за да напраат манастир попот треба да ја даде ќерката на бегот и да ја напраат за 40 дена црквата и да не биде повисока од околниот амбиент. Да не биде повисока. Затоа нашите цркви од тоа време да немаат куполи. Не се високи. Генерално покасно имаат да но почетокот немаат куполи. Безкуполни се. пониски, позатворени, по вкопани в земја. Да. Стра и луѓето фаќаат за 40 дена права црква.
4:08:12 Изненадени сите. Па добро и ќерката да се даде. Добро успеале после да не ја делат ќерката. Е за среќа и бегот починал. Инаку гле у какво време како се бореле буквално. Па има фрески некаде на глина. Пак тоа сериозни напори во тоа време над човечко. Да. Да за 40 дена црква сега не може на ако не ја направите за 40 дена нема црква знаеш за за flow flow она
4:08:43 in the zone кога flow state човек кога уметник сртис перформанс што и да е кога е толку внесен во моментот во нештото што го прави кога го уби сигурно он го осети луѓето да да ама така осет за време резбашка За жал ние имаме времето уметниците сакав да дадам една етикета на кратко за да рипнам точно у таа тема ааа дека
4:09:13 кога човек е толку посветен кон одредено дело како ти со твоите на детаљи на да перфекција е неточен збор ама ама има стремеж кон така имаш имаш осеќаш должност да ова биде напраено како што му е, како што треба. Колку можеш да го опишеш тоа чувство на на флоу? Затоа ми требаше етикетата за
4:09:44 да можам со еден збор да ти го кажам. Ќе ти опишам а мислам посветеноста. Јас се трудам се трудам и да не копирам тоа е друго прашање. техниката јас сликам со јајци со пигмент. Сеа имаме некои варијанти за мокро фреско. Тоа е посебна приказна. Здравје Боже. Ќе биде не за сега. Ааа сакам да бидам колку што се може повеќе
4:10:15 не знам ни кој збор да го кажам. Автентичен оригинален. Неоригинален во смисла на Јасно те разбирам. Така. Но автентичен. Сеа некои викаат е сеа секој ден ќе правиш јајца или слично. Тоа е. Секој ден кршиш јајцата, правиш емулзија за сликање. Тоа е тоа. Немаш готови бои од тубата да истуриш. Тоа е. Но од друга страна техниката си носи естетика во себе секој пат. Има дури некои што е со јајцава? Па сликаме со јајца.
4:10:46 Вистински јајца. Мислам не емулзијата се користи од јајца да се праи од жолчката на јајцето. Добро ти знаеше ти имав малце слушнато ама нејќев да во денешно време се слика со акрил генерално. Добро, јас мислам лично немам ништо против не тава работа него ти оваа техника е трејр твој. Точно да и автентичноста да има многу мислители па и пример Павле Флоренски, Рафаел Калерин
4:11:16 велат дека не треба да се слика икона со современите техники. Тоа акрилот, прво акрилот мислам дека ја има онаа пластична нишка. Тоа оти пигментите се генерално пигменти, земени бои, минерални бои. Прво тоновите кај нив се смирени, додека акрилот сепак сепак остава еден пластичен Да знам пластичен ефект. А пример тие некој пресилно може флоренски архимандрит Рафа
4:11:48 вели дека техниката носи естетика во себе си секој па тоа исто како музичарите на коиштота носи или ја носи во себе си техниката тие пра тие праат споредба пример јас тоа го префрлам кај нас не може ти Цариевски да го иссвириш на Оргула Аха. Или не можеш бетовен да го исквиреш на
4:12:18 гајда. Така бе. Јасно. Една снаменете за тоа е тоа за пијано. Тоа е тоа. Таа вика тие велат дека техниката си носи техниката си ја бара таа техника и крај. И тоа е точно. Тоа и музичарите го знаат во многу аспекти. Многу работи техниката е посебно мислам е важна го ја носи таа естетика во себе си. Не е клучна. Јасно. Но ја носи таа естетика во себе си. И со јајцето сме сега. Да. Со јајцето после со секој ден или
4:12:48 има едни мисли од некои а Бог твори не копира, а копира оној другиот нели. Мхм. Ние треба да се трудиме да бидеме творци. А кога човек твори, дури тоа и психолошки е така кажано, кога човек твори, не да кажам се се се осетот за време едноставно се губи. Тоа тоа тоа тоа е флот. Не само осетот те снемува се исклуч ти не тој флоу јас го имам слушано многу
4:13:20 порањ. па дури кај хирурзи коишто он е он нема друг начин однос да е длабоко сконцентриран но и дали секој пат ко го го имаш влагаш во флоу па не знам дали секога влагаш некогаш имаше механички ај да си земам не не тоа е си е природно земаш се концентрираш и работиш сеа нормално некој пат имаш рок [смеа] тоа е друго прашање нелизна
4:13:50 Од друга страна па уметниците имаме го имаме тој проблем малку со рокот, нели ти сакаш да го завршиш па не можеш па сакаш подобро па не можеш. Тоа е посебен проблем. Зборам нормално вината велам кај нас не дека рокот е проблем. Нормално сега ако нешто прекрасно јасно јасно тоа но со времето се заборава човек и и го губи тој осет. Не само тоа и за храна. А тоа го имам наоѓано и кај стари мајстори и кај Миколаџело, кај сите, кај Даниел Несторов Фрчкоски
4:14:20 најдов податок дека он по 16 часа се заборавал. За храна сакаш да кажеш заборавиш да јадеш тоа? Не сликал се, заборавал да јаде и да слика. Да, да. Тоа да да апсолутно. И ти го имаш истото искусано. Да, да, да. Па завчера кога беше не знам се заборави цел ден. Еј абе ние не јадовме. Да сопругата интересна и анегдота. Таа првпат кога се качи на скелет, цел ден црташе, сликаше, не се симна.
4:14:51 психолози кога сакаат да го квантификуваат малку тој поимфлоу или да го вметнат во рамки на животното дискус живеење на човековото живеење и кога праат онакви мета истражувања на на анкетибе само подднесени прашалници и бла бла бла корелација некоја Ко ја нашле луѓе што
4:15:21 репортираат почесто фло искусен искусено флоу во животот репортираат и повисоки нивоа на среќа во животот. Како како да ед како да е едноте исто. Добро, па мислиш дека можеш да бидеш у флоow ако праиш нешто ш нејќеш? А мм добро добро ја имам и многу медицинско научнички навлезено во објаснување на флоуто као екчули шо се
4:15:52 дешава со хемискиот баланс со кои молекули се ослободуваат. Не се бла бла бла и има параметри у коишто можеш да го ифоce као можам вешта не е вештачки можам можам плански сега да ајде сега у да те ставам у флоу и сеа тоа е у задње време тоа може да е страв може да е не знам такво не мора да значи дека праиш нешто што уживаш јас имам и друга теорија само а од друга
4:16:24 страна има една книга многу е убава книгата авторорт е Јохан не знам точно ка нашо е на нашо би дошло Јохан Хојзинга така нешто чеш и така нешто ааа книгата му е игра се вика Игра аха он многу убава е книгата го свртува ја свртува уметноста и спортот во поново време и он вика дека играта игра плеј плеј да е е базата на културата Ја
4:16:58 вика уметноста е игра, а секоја игра е интересна. А се ш е интересно нели тоа е тоа. Тоа е забавно да се губиш. Така забавно. Значи и самиот а самиот мислам Џордан Питерсон нели со игра моментот. Ете така. Самиот ум веројатно му е нешто игриво. Тоа му е бе забавно интересно се губи. Да. Едноставно тоа е. Тока границата на игра и работа да ја најдеш тука линијата тенка да да ја играш ивицата цело
4:17:28 нели се дури не се умориш физички сеа и тоа има момент така физички ваквото така да играта многу влече и лично мислам дека креативни секоја креативна работа му создава на човека како да кажам не знам го раздвичува него не го го држи жив тера да мислиш да размислуваш го држи жив ќе те нели тоа се сите сите креативни работи, не само цртање, сликање музика или било што. Сите креативни работи го активираат мозокот и
4:18:00 така така полесно човек ние од спортска перспектива Извини уште една работа многу битна. Ние денеска можеби повеќе имаме проблем со зборот досада. Е можеби не така за разлика од порано. Порано терминот досада еве пак ќе речам до појавувањето на слика на радио било се било апсолутна тишина. Така е. Досада било нормално. Размислува било нормална. Така да
4:18:30 немале интернет, немале телефони, шо ќе праат ќе цртаат. Така и тоа е тоа кога ги зимав капите од братот и нели и треба да заокружиш да влезеш у канцелариичот. А идејќи едно дете, второ дете, трето дете, едно иде натаму, едно наваму, едно наваму. на телефони човек ќе се удреа да беа синхронизирани на телефоните. Јас вака одам викам види ги децава чоек да оди пешки не сака без да се занимава. Што викаш ти имаме проблем со тоа е уште
4:19:01 огромен проблем. Не имаме него страшен проблем имаме со знаеш колку малце треба бе еднаш еднаш еднаш у животот треба да преседиш низ таа досада. Преседија 10, 15, 20 минути преседија и секомислува гла и и решен проблем за остатокот од животот. Секој друг пат, секој нареден пат ко ќе има досада оп ќе си уклучи мозокот нешто
4:19:32 како што е наменето да биде. Јас сега мака мачам да најдам моменти у денот да си да си креирам досада оти тоа ми е она време за мислење слободното време за да мисли да така без рестрикција знаеш какви убави разговори почнува да ми праи со тебе разговарам пример за за денес епизодава
4:20:02 да кажи пауза да направиме за една пауза. Ајде и трел да одиме само да имаме предвид дека човекот му е роденден и треба да денес денеска да да бе стварно денес ти е роденден. Епа ај уше уште една пауза и ќе завршиме после. Значи пред паузава сакав да доловам како често наоѓам сличности со уметници, со било каква потрага. во
4:20:33 живеењето секој дека може низ својата перспектива и да ја разбере и да ја доживее и нашата перспектива е спортска и дел од мојата потрага и патешествие духовно е преку живот посветен на спорт и паралелата е таа ти имаш живот посветен на како да речеме иконографија иконографија данограф Значи животот ти е посветен на
4:21:04 иконографија, а секојдневието ти е исполнето со активноста што иконографијата ја бара и таа активност може да има форма на сите можни начини на коишто рековме. Така и спорт. Ние имаме живот посветен на спорт, а секојдневието е исполнето со активности што тој спорт од нас ги бара. И некогаш е тоа трчање, некогаш е возење, некогаш е вакво возење, некогаш онакво.
4:21:36 Ама кога го гледаш тоа од таа перспектива на цел живот како едно дело што ние го имаме напишано во тоа дело е сочинето од телово. Умов и тело е исто коешто до тука сака да вози точак. До тука сака да крева тегови, до тука сака
4:22:07 да трча, ама духов не може да седи мирен и и троши цел живот за да ги надмине и надмине и надмине тие телесни граници. И таа пракса е мој личен искуствен пример за како ја преку спортот живеам и духовно и како
4:22:38 духовно терајќи го спортот исто така го одам и патот кон кон подвигот што го рековме што го бара Исус што го бара Бог од нас оти самиот факт што ја можам тоа така да го доживеам дека ја имам дух којшто е само заробен у тело и телово е инструмент и со духот се рушат границите и мораш да се запрашаш добро каде
4:23:09 каде иде духот што му што го што е тој стремеж зашто сфаќаш многу често се запрашувам мислиш јасно мислиш јасно ни е нас Така 40 години ти да акаш, да тренираш, постигна [смеа] што можело да се постигне. Постигнато е телово. Шо можело напраело, шо напраело? Направило што уште сфаќаш? Значи мора плус нешто да постои.
4:23:41 И сеа моето заокружување на муабетот е тоа дека да се опседнеш со било што е уствари нашата овоземска шанса, прилика да да го одиме тој пат. Дека не мора да можеш да одиш и со бајбл стади.
4:24:11 А, а можеш и духовно да живееш и појма да немаш за ова. Појма да немаш за Библија, појма да немаш за Исус, појма у 6,000 години у кинеска династија у минатото кога некои занаетчија 90 години оштри нож. Тоа се духовни подвизи и таквите моменти мене ми се као доказ дека се е вистина и во Библијата и во
4:24:43 духовноста и во патот што го одиме. И тоа ми беше кругот ш сакав да го направам. дека и ти кога се посветуваш на дело и тие искри тие тие жарчиња на се изгубив у времето ме снема додека ти додека си редел мозаик ја дур сум бил на трка ти дур си акал workкаут
4:25:13 тоа е тоа е тоа е искусвањето Тоа е тоа да се изгубиш у времето. Со тоа докажуваш дека дека е тоа шо е време сва сакаш шо сакам да ти доловам. Да. Ама многу работи кажам сеа [смеа] да дадам многу. Од кај тоа ми е паралелата. Тоа ми е паралелата. Кога кога зборуваше на неколку работи се сетив. Едно од тие е пример а во светите
4:25:46 отци честопати велат дека па и во евангелието дека секој дар е дар а се и секој односно талент пак и сите тие дарби се дар на светиот дух. Па дури не тоа не и до до православни луѓе до тоа многу луѓе го имаат искусено низ низ и низ историјата дека сепак тоа
4:26:16 им е дар дури и ренесансовите гении сите тие длабоко во себеси увидуваат дека тоа им е дар тоа не е нивно дека му е дадено на користење сите истото дека 100% точно тоа едно интуитивно доживување на на на многу луѓе, барем јас она и уметници што го имам видено низ историјата. Сеа тоа се надоврзува исто така има еден момент,
4:26:46 ти сигурно ќе се сетиш и ти. А тука е исто и емисијата со талентот нели, што е талент, колку е талент, колку е хардворк. Ааа има една парабола во евангелието за талантите. Не знам дали ќе се сетиш. Плус, плус. Интересен е зборот кој нашиот превод е талант. Талант, да. А така е многу важна и огромна парабола. Ааа параболата од Хри
4:27:19 од Христос е еден господар оди на пат и на слугите со им раздава таланти. Мм сеа дури кај нас се нарекува и талент. Нели талент знаеме што е нели? Да де. А во евангелието дури зборот е талант. Сеа тоа мислам дека значи паричка или нешто така. Не сум сигурен. Сепак јас не сум така и и вика на на едниот му дајде 10, на едниот му даде пет, на едниот му даде
4:27:49 една. Памтам параболата и кој што направи со талантите. Така. И кога се врати ги повика секој кој што направи со талантите. ти со 10те ш направи уште 10 демек го умножив јатот и тој му вика и уше толку ќе ти се придодаде ти со петте и уше толку ќе ти се продаде значи а тој со еден едниот вика јас пошто ми беше страв мојот го закопав да да го закопав за кога ќе се вратиш ти да ти го дадам и овој му вика неверни слуго
4:28:19 и тој ќе ти биде одземен талант да да значи таа парабола е огромна дека не се работи кој како дали Ама селе не сме тебе што ти е дадено тоа на дар тан талент е дар да ти треба тоа да го умножиш леле да треба да го умножиш тоа е тоа еве ти го стремежот бе човече еве зашто не прекинуваш еве зашто ќе тренирам дур умрам
4:28:53 леле сум го сфатил на секого колку поголем дар е даден за било што ќе се бара и поголем отчет. Така и го осеќам јас кога го правам. Да, така. Јас осеќам грев ако не го користам. Така го осеќам јас. Цел живот така го осеќам. Така и е. Јас првпат кога добив сознание дека имам дар за трчање беше кога победив на трка у второ трето одделение.
4:29:23 Моето прво искуство беше доаѓаат да ми честитаат. Моето прво искуство беше не бев ја одговорен за ова. Не сум за се што правам ја на спортски план не се ни осеќам одговорен како да не е ни мое. Тоа тоа е тоа и ако не го праам се осеќам крив затоа ш не покажувам благодарност. Мене ми е дадено ова тело
4:29:55 што може да ги прави овие работи. Мојата дар е спортско ориентирана и јас осеќам грижа на совест баш во овој контекст што го раскажа кога кога не го правам. се осеќам така и еден од најдобрите квоутови во историјата на спортот е од стив прионтејн ќе дај ми неколку секунди оти нејќам да го згрешам како беше со
4:30:27 со со гифтот со гифтот со гифтот извини нејќам да го згрешам и сеа дека го а цел живот го знам на памет Да. Пази ги одбраните зборови. Give anything less than your best. Значи дадеш било што не е најдоброто твое е да
4:31:00 ја жртвуваш дарбата. многу на кого да жртвува на кого да или е жртва посветафice зборот значи како грешиш правиш грев а така да да ако не дадеш се од себе правиш грев тоа е тоа би бил македонскиот превод тоа е тоа а на англиски значението е тоа to give anything less than your best is to sacrifice the gift у смисла ја
4:31:31 да го раздаваш да го расфрлиш да го не како тој со едното да е сега исто тука ми текна една мисла мислам мисла а во и во христијанството и во православието а има една многу битна работа којашто често пати а не во денешно време ние сите ја забораваме убаво кажете телото е дадено така во православието телото претставува храм на светиот дух
4:32:02 Да. Тоа е огромна огромна мисла и тоа и тоа честа го мисла. Тоа е храм на светиот дух. Значи аа ако е храм на светиот дух тој храм треба да се чува и е грев ако не го чува. Тоа е тоа се поврзува нели со спортот и со се. А духот е посебно мислам ти сигурно ќе се сетиш на и ти на на и на на молитва во маслиновата гора кога апостолите заспиваат. А чекај како ова е ноќта кога го зимаат
4:32:38 да кога овие апостолите заспиваат така и три пати кога и да ги буди или како така и вика духот е силен а телото е слабо. Да. Значи сепак нели ама па исто така е многу битно и во православието и во православната аскетика а подвиг врз подвиг односно а човек да не си зема а подвизи па и во трчање во спорто над своите сили нели но полека полека полека полека да
4:33:10 се надминува себеси да се надоградуваси поскалила не наеднаш така тоа е тоа е многу, многу важно. Јас сум ти вечно, вечно благодарен што дојде денес. Не знаеш уште колку многу ми фали продолживме да разговараме. Мислам ако сакате и делата уште малку да ги разгледаме евентуално или тоа сакав и јас да предложам. Сакам да ја затвора затвориме ако сакате друг да го затворам
4:33:40 разговорот. Сакам баш така со навраќање на тоа на преку некои од твоиве дела да го заокружиме муабетот. А дали икони, дали фрески, како кажи. А инаку ако сакате да направиме некој друга емисија по некоја похај и така левел мм паралела на емисијата а сите ние коишто се бориме со Бога. Така беше мисла аа да одмбер club. Таму имаме сери таму имам
4:34:12 имаме многу вака мислења и ставови да размениме каде што согласувам и јас или не се согласува или традицијата православна има многу таму огромен мут. Ти спомнав ти честопати ги спомна симболите така да од Џонатан Џонатан па Џопиго или како и да е ама ти спомнав и за правилото кај што симболите не се забрануваат ама се ставаат во втор план тоа е исто многу важно
4:34:42 да потоа има има еден ти спомна момент каде што а за тишината спомна така има една во во православната традиција тоа е специјално исто така не е вселенски собо Но е огромен спор којшто има одиграно многу влијание. Тоа е и сихастичкиот спор. А и сихастичкиот спор е а така зборот исихија е тишина. Да отихуваат овие. Така тоа е исто така многу битен збор каде што во твоите кажувања најдов
4:35:13 елементи каде што не мислам не од мене од тој спор ти можеш да најдеш одговори таму. Мм оти сихастите тврдат дека го гледаат Бога. Они беа оние што се во еден квадрат ќутат. Точно им спуштаат молитвени потзи. Така тие тврдат дека го гледаат Бога. А па оние од од другите велат дека никој не може да ги види Бога и Бог е неспознатлив
4:35:43 и дека тоа што го гледате вие не е тоа. Но што е спорот? Епа спорот е тоа. Тие тврдат дека да тврдат дека Но нели како што ти покажав ти покажав на книгата од старецот софрони таму е преображение тие велат дека ние бог во суштина не можеме да го спознаеме и тој е неспознатлив но го спознаваме по неговите благодатни енергии и тоа е таборската светлина така се вика нели тој Христос има преобразено на на
4:36:14 табор и тогаш апостолите го виделе во во таа светлина и Цихастите тврдат дека не го гледаат Бог, не можат да го спознаат, ама сеќаваат неговите енергии, го осеќаат. Така е. Тоа е тоа. Јас сум у тој табор. Тоа е тоа. Тоа е исто. Јас сум у тој табор. Сум јас. Ама веќе ми дае одлична идеја за кога пак ќе дојдеш. Ако нема проблем и нема да откријам сеа многу ама ќе откријам дека ќе биде во mers онли. Еве
4:36:44 и ти да знаеш. Претпоставував ќе имаме за прв пат мемберс онли епизода со гостин. Добро, чест ќе ми биде затоа што ќе обработиме тема кај што баш ова сакам да и ама толку да не откривам. Добро готово. Кажи ка која од сликиве сакаш да муабетиме после мозаикот да видиме некој. Ова е од Ерусалим нелирусалим кажавме оди мозаикот во ааа ој ќе кажеме за него. Оди, оди, оди.
4:37:15 Го глеавме оваа со за сите луѓвме. Е до врати, врати малку. Така е. Ова е ова е еден под може да одиш леводесно. Тоа е еден под тоа е емозаик пак. Тоа се вика техниката опус сектиле. А ова е се еден под. Да, еден под само со повеќе мотиви. Да, еден под. Ова е правено да не речам рачно без ЦНЦ.
4:37:45 Чекај, чекај, чекај. Ова не е пот и ти да сликаш на него. Не, не, не. Ова е камен. Не бе, ова е мозаик. Зумирај. Каменчиња се овие. Ама не, не. Ова се поголеми парчиња. Да, да, да. Ама пањ камења се. Да. Ти слика мислеше. Жими се. Не бе, ова е мозаик. Каменчиња се као на потцртано. Мислев дека не. Ова е опус сектиле. Ова е мозаик. Така се вика. Со по мермерчиња се овие. Ми личат на мермер. Да. Да. Исто така и ова е со еден
4:38:16 архитект другар рече не ти ќе праиш ваков по таму му викам каде ова нема од оваа традиција велам од Византија е заборавенатички илузии пра да се загледаш у него даа почина да шета човече да да тоа е у ко у 3D праи у абе ова хипнотизира тоа ти беше поентата бе не не општо за подот сакав да кажам дека онаму так т такк такк тие се као неправилни оние горниот дел ова е
4:38:46 да можеш да спознаеш дека и различна е бојата на белите таму жми се леле ова е трипање сакав да кажам дека оваа традиција нека звучи фалба ааа е релативно замрена од времето на Византија до сега сега има конкретно традиција ова е ова е стил на вакви мозаици стилот опус сектиле вакви мозаици Има во поново време веќе почнати се да праат во Италија така помалку. Во Русија
4:39:17 има во поточно во Белорусија има една екипа. Ова е друго нешто. Да. Овај не истиот не истиот пот но истиот тип на Да. На ваквото е да аха на малце игра со геометрија, фрактали, повтарање на има и има и на Света Гора веќе и по новите по новите цркви на Света Гора има во старите има неколку, но сакам да кажам дека треба малце ние да да се да се вратиме на она дека ние сме сериозно
4:39:48 талентиран народ. Е да знаеш колку се талентиран народ. Јас да имаме многу случаеви низ светот. Еве ќе кажам за уметнициве побравтимот наш, он е цел живот во Америка. А сликар? Сериозен светски сликар е. Ние кај нас секоја бранша по еден имаме. Светски Иванчо Талевски во Америка во Филаделфија предава таму на факултет на еден на еден другар синот Константин
4:40:19 Столаковски. Сеа во Милано учи сликар, сликар сликите на оваа возраст и место сите да се соберат тука секаде имаме таленти. Сериозно а ти ти збориш за да направат школа? Ја па викам абе не мора да се соберат ама бар да знаеме дека постојат бар да биде секојдневие во информирањето за овие работи. Ја пак ќе кажам у мојата утопија
4:40:50 македонска утопија секој ден на вести треба да има. Овие спортисти се до таму со тоа и тоа. Овие уметници се до таму со тоа и тоа. Овие иконографи се до тоа. Ете а црквата вака и вака. за таа литургија, тој регион таму и таму да оди и пола и секој ден тоа да биде малку позитивна афирмација ама информативно
4:41:21 информативно информативно да не морам ја цревата да си ги извадам за да копам за да дознаам нешто е тоа а негативното да ми се сервира кај да се свртам обратно кај да се свртам да има информација за позитивните работи. Е на крај пет минути за шлајмот. Кој сака добри вести? Добро. Не ми треба шлајм. Шлајм и ако сакаш шлајм иди копај барај шлајм.
4:41:52 Да, точно. И што ќе копам ја да дознаам дали Лина Ѓорчевска стигнала до втора рунда на Австралија он. Да. Баш сакам кај да се свртам да го знам тоа. Идам у зур и на екран иде тоа. уклучувам радио и само за тоа се збори. Дарио е моментално на припреми за европско првенство. Драги гледачи, Лина Ѓорчевска е на трето коло. Ѓуретановиќ моментално е во зимската фаза на тренинзи. Сфаќаш? Иконографите тие работат
4:42:24 моментално на црквата. Она само тоа да бидат информациите. Ова е мојата утопија. А кој сака шлајм иди барај го со сила. Најди го. Сфаќаш тоа? Тоа ми е мене политика ме хиптизираше ова ова. Аа каде е ова? Истата е. Не не каде е? Во Ресенско во Јанковец. Црква. Црква. Да.
4:42:57 Ова е друга црква ама и вакви сакам да кажам оваа традиција на изработка на вакви подови е скоро замрена. Сега во поновите векови се враќа. Сеа ние се трудиме. Е ова е од еве го со лик кога кажуваше колку мора да е попрецизно. Леле чове леле бе. Ова е мозаик. Минирај малку те молам. Ова е да бе. Ти не глеаш. Види каменчиња се човече. Види зеница. Ова е од црквата Константин Елена на
4:43:28 Скопје. Ова мајка Тереза црквата вака пожутен го наоѓаш за сенката на го наоѓаш. Мора да да нема фарбање на камен. Да. И за ова има ка заик тоа нема фарбање. Ка мора којшто ќе го најдеш да го сташ. Не не. Природен камен си е природен. Каков е таков е. Сеа со природен камен има малку пооскудност. Потешко се работи но се работи. Па тоа ама мислам ферски техниката нема да го бојам. не не тоа си има. Старите си имаат. Со овие мозаици што ги напраивме ние
4:44:01 тогаш бевме поголема екипа. А помлади не искус сепак неискусни за такви димензии оти ова е колку е на ова е само еден лик сеа не донесов повеќе сакаш да кажеш и не е као не е неш многу јако не не сакам да кажам дека еден лик е само од целата серија на мозаици таму е огромна квадратура аа и ова исто така а ова продолжува сега на кај друг не не ова е еден лик друг лик има таму па
4:44:31 пишвин косноти Милена на чекај не можам сеа ова го гледам човече вегите му се нацртани е влакната на вегите ги грешка не нацртани наместени со каменчиња е со овие мозаици неколку луѓе со тогаш во Битола се работеа ааа собрани ентузијасти направивме работа којашто сепак мислиме дека колку толку барем ние културно си
4:45:01 оставивме сме печатни за историјата заради тоа што ете Свети Сава е целата во мозаици во Белград, но таму се комбинирани мајстори руси, Срби а така сакам да кажам дека ова ние си го направивме од ќејф што се вика во Македонија наше дело е тоа исто така затоа ни е многу драво македо не моравте да викате руси срби да сакам да кажам ова прв пат се соочивме со толкави димензии огромни за оваа црква мислам не бев само јас од Битола Димитрија Солакоски
4:45:32 и Буба Солаковска работеа, а Ленче огромна екипа бевме, но мислам дека успеавме да оставиме печат во Македонија на на таква црква, на такво место, пошто тоа е практички создавање историја. Така како не тоа ќе те прашам го држи ли тестот на времето сега ова Точно да за 500 години некој ова да го гледа така. А ова се работи со коишто ние докажуваме дека и каков творечки потенцијал имаме во Македонија. Дека не
4:46:02 е само зборам од сите аспекти дека добро Русите се подобри, Србите се подобри, Бугарите се подобри и Грците и така натаму и та и на колку броен народ. Да ние види чоек те гледа и ова е со природен камен. Како може да се долови ова? Ненормално. Со природен камен 70 и неколку квадрати. Тоа да го исечеш, да го искршиш, сечење, кршење. Тоа сите рабо сечевме, кршевме. Леле стварно тоа пак тоа природен камен ми да
4:46:32 дека треба да се најде. Да белите. Што е? Што е материјалот што лепи цемен? Лепак. Лепак. Не, лепак. Лепак. обичен да го наречеш, ама добро ние си го избравме лепакот со испитани. Тоа се лепаци ш ќе држат. Јас го имам испитано по сите можни начини. Што значи испитано? По сите начини правам еден мозаик, го ставам за ќе го покажам, ќе го покажеме следно
4:47:03 за еден друг. Го стаив наесен во една кофа. Зимата мрзнеше целото претеро. Напролет го извадив, никој униште. Тоа е лепакот. Готово. А и така ти е. Нема да пукне, нема да се исуши, нема да падне. Така. А но ова ми е драго многу мислам овие мозаици оти со природен камен во таков подвиг е реток. Зборам за сите нас. Ние ко во Барселона после ова бевме
4:47:34 да земаме а смалтите се вештачките камчиња за за мозаика. А да земаме смалти и се најдовме таму со еден мозаичар Роберто. А инаку вештачки камења за за мозаик прават неколку фирми во светот буквално. Мхм. И ние баравме па ете постојат и такви коишто мислам за столари. Не не тоа се тоа не е вештачки материјал. Тоа е нешто помеѓу стакло, порцелан камен тука некаде. Да.
4:48:04 И италијанецот во Италија прашуваме имаме време. Немам време, нели. Медитеранска работа. На Кинезо му пишеме Кинезо вика се возам во автобус да стигнам дома, а пресметката ќе ти направам. Леле стигат ѕвони и вика не можам да ти направам, не можеме. На одмор сме сега ако ептен нешто кажи ако треба ако не иди вика во Шпанија во Барселона имам контакт таму од Роберто некој познат мозаичар. Тој вика ќе ви заврши работа. и отидовте
4:48:37 така и ние одиме каме ајде ни воспостави кинез од контакт одиме да и му викаме роберто вака и вака дојдите вика ве чекам викам ајде ќе направиме некој муабет соработка одиме таму и ние македон македонци викаме ајде може нешто ќе направиме некога ќе се најдеме за работа земаме камчиња шо земаме му ги покажуваме работите и вика природен вика да и викајзи балкан ентузијазам А и се фати за глава.
4:49:07 Ова вика вие го праевте природен камен. М да вика како го ај вика сечењето со машини како го кршевте и јас викам па земаш една секира ја ставаш во бетон земаш чукот од одозгора и кршиш. Он вика земаш вака и кршиш. Викам да бе да вика вие не сте норма. Викам тоа е тоа. Викам еве да знаеш викам чи човекот се фати за глава не знаеше шо да каже. Викам да викам да знаеш мозаичар и он мозаичар мозаичар врвен му викам да знаеш во Македонија ние
4:49:39 како викам дој да видиш докажам да видиш викам дој да видиш викам да видиш ќе раклеа и ти вика не вика и тоа и вика вие новите јасно ми викаме дај некоја соработка или слично било шо а вика не не сте ми вие работници викам зошто вика како ќе те платам пари ми вика ама не можам вика јас знаеш викам Зошто не не викам мене ми требаат кинезите не си вика ти не си вика ти ааа
4:50:12 работник да земеш да викам и не спроведуваш ти креираш и ми вика ама не ме разбираш ти викам добро кај е работата што не разбираме вика вие сте мајстори ми вика робот да ти си вика вие бе стварно бе човек кажа дека ти треба кинези да си зимаш ти текнува аа му требаат него ајде тие глупостите прај ми ги да не се замарам јас ќе си поставувам него му треба а она шираци
4:50:42 такви малај ајде за без пари да истото со витражите кинези ми требаат мене во Полска во Полска а со витражите рековме ај веќе малце ко се поусовршивме ај викаме да идеме до Полска таму е центарот за витражите во Краков има еден музеј еден нивни светски уметник познат тогаш и оваа исте направија и и ај да земеме часови за за витраж ќе научиме се нешто нешто ќе научиме ново
4:51:12 вие кај пољакот ние кај пољаците таму ти се цел музеј цела институција само за витраџи аха ти се а стварно огромна институција со стакла колку што сакаш контакти секакви се е нема зборови за таму за приемот за се и курс ни да земеме да научиме нешто онака оти си викаме ние тука веќе праиме праиме шо праиме ама дај апгрејд малце друг некој од Полска кога ќе ти каже нели од музејот со вековна традиција од
4:51:44 народот ти каже да научиме кога одиме поминува курсот и со сопругата викаме па не е ништо не све си знаеме да ама сеа шо е работата треба да се цениме сами тоа е работата да исто со ви тржите. Еве сега ќе ги покажеме во Солун кај што земаме материјали и праевме еден витраж за една привана куќа во Струмица. Мислам дека и не знам можеби има од има
4:52:15 а изгледа до овде последна можеби помеѓу првите витраж. Витражите се на почеток беа тие на почеток беа се е. Да. Ова и ова му викаме на ова е у куќа у Струмица. Да. во приватна куќа е ова со витражот е така да кажам повеќе на на сопругата оддел а оддел отсек таа повеќе мера јас сум си по цртањето повеќе пример навечер дома нели со мозаик или нешто така повеќе по цртањето и на од Солун шо земаме материјали од од
4:52:48 тој витражисто тој и витражист и продава материјали ама тој е исто така маестро лампи шо праи му покажувам ваков витраж треба да прати а вие ова Нема вика ви ова ентузијастик нема шанси како бе нема му викам се глеаме викам за некое време завршуваме му викам еве вика како баба знаеш ти вика со ка со какви стакла па баш за ова конкретно збориш и за овој и за тој претходниот другиот
4:53:19 тие два е ова овој ова е 50 на 90 димензија на врата бе врата да ова е 50 на 90 димензија Мислиш цртано со жими со маслени бои бе? Јас ви тражав многу. Чекај малце. Ова се парчинца стакло креирани лепени за да се дојде до ова. Парца да јас витражот многу го потценував како техника ама да речеме специјално за овој витраж. Ова нели е тешкацкаица бегу. Ова е потешко од мозаик. Тоа ми тоа сакам да кажам. стаклото за викам леле и се измачивме и јас и сопругата и мајка и ни помагаше таа
4:53:50 крвишта вака по рацете имаше оти тоа на машините ш се работи олкаво стакленце пример олкаво треба да го фатиш на машината вака да го измазниш оти кавици некои не постои оти витраж а со прави а со прави сечења или прави спојки е лесен елмазот пак та ама во кривини ако не го споиш идеално стакло со стакло едно Ама ама ова треба да се наплати дебело ко ќе направи па па ова
4:54:20 како ќе го спом е види бе ми абе боја е ова бе не е стакло не не ова самото стакло е та ова знам тоа сам ти кажал колку е неверојатно мислиш дека мислив дека се цртани па не ова е рачно правено стакло и тоа мисли ми тече бојава и чека онаа цкаицана доле под жолтото десно десно од црвеното шо е тие двете стакленца се спајани таму А не се се е тоа споено со Подоле иди со маусот. Подоле подолево.
4:54:50 Овие две е таму тие тоа и десно од него. Тие се Да бе на третина од нот се тие пример. [смеа] Абе пичко мај. А чека она кривоно тоа викам бе чоек. Крививе мислиш. Абе остави ти оние тенкине бе. Сите сите сите. Да е тоа и тоа да го вметниш да клопне. Леле вика епа тоа како од димензијата не ова е ова сечеш. Спојуваш сече. Тоа е спојката. Тоа е фугата. Да. Фугата. Таа треба да биде. Ова е фугата.
4:55:20 Тука има парче стакленце. А добро. И после фуга. Така да. Да. Ама и таа фугата има историја да ја направиш да ја споиш да биде како неза од јоди колар купи фуга [смеа] шлапа. Мислам фугата е олово. Ова е традиционална техника тифани крших. Фугата е олово. Олово да. Ова е тифани техника не е. Ова е оригинална Тифани. Зашто е олово? Оти дозволува и малце топло ладно ширење на материјалите.
4:55:51 Не олово калај комбинација 60 30 70 [смеа] 60 40 30 зависи тоа многу. Ама нели е тоа проблем со стаклото? Мораш мораш да оставаш простор да да дишеш од сека. Нема простор да дише. Има фолија мора да клопне идеално и имаш едно помина. Ама топло ладно нели се шири се шири. Не, не, калојот поминуваш и тоа е имаше еден обид, другото е веќе по прање сеа. Аха. А ова како целина сега
4:56:23 стаклово има внатре во рамката на вратата простор. Да. Не, ова е цело едно стакло, едно парче. Да. И тоа едно големо парче фактички може да варира во текот на годината ради топло ладно. А не не. Тие варијанци варијации се многу минимални. Ама мораш да ги дозволиш. Не, не ги има нормално луф луфта си да тоа е нормално тоа зборам ја дури и дрво кога работев мораш мораш да дозволиш каде и да има спојка една со друга мораш да имаш во
4:56:53 план дека ова а се движи со се со годишните времиња и ти во дизајнот мораш да планираш дека не знам оваа спојка со оваа даска со ова штрафче мора да има просторче од неколку милиметри да шета да се дише тоа вика оти ако е толку многу под притисок и не му даваш дрвото ќе си најде кај да мрдне и ќе пукне на светот таму а ваму бар му контролираш каде се движи и така и со стаклата на по
4:57:25 краевите на целово ова едно дело кај што влага во рамката тука во дрвото има летвичка и таа летвичка стои таму само за да скрие 3-4 милиметра празнина позади ваму ова летва така така така има луфтичка еве ова е главната даска ова е летвичка е позади оваа летвичка стаклото има 2-3 милиме празно баш заради тоа и ако не се
4:57:55 остави тоа ќе пукне топло ладно зима нешто вооно и у еднаш мене ми се има случено ова у нов стан купен нов стан вратата од терасата големата пукан рандом. Јас си седам, работам на компјутер со мета. Бам и срчит цела соба. Се вртиш вака овака и ја нема и ја немаш вратата чоек. Ја
4:58:26 нема вратата. Ја нема го нема стаклото. Зашо не остаиле едно милиметарче да дише? Тоа се големи површиниве. милиметарче да мрдне се испив це се испи и онака сме готови [смеа] уште со сакаш некоја од сликиве имаме да покриеме да за може да кажам уште за крстилницата и заше уште некое сликарство таму крстилница ајде кажи каде одиме
4:58:56 ајде најдеа ова е не врати врати врати врати врати не не тогаш на другата страна напред еве ја а крсти Крстилницата бе водата кај што се пуни. Се пуни. Ова со вода. Да, да, да. Ова е крст во ова е во дворот на некоја црква. Да. А ова исто така беше сериозен подвиг што го направивме. Мислевме дека ќе успееме многу побргу, но
4:59:27 е прецизни. Леле, не успеавме подруго. Тука имаше и облини. Ај во Константинна беа прави таму. Барем да кривини. Ова беше кривини и за ова многу луѓе се заслужни. Да не, можеби најмалку јас, другата, мајка и многу работевме многу и од тука имаше од внук ми другари шо шо помагаа, шо се сечеа, шо работевме, но се справивме на крај некако да да го направиме. Исто
4:59:58 така една ова е од поретките па и во православниот свет вакви крстилници од поново време. Хм. И по оваа крстилница после не надо да се воопшто мозаик или мотивот на мозаикот? Не воопшто мозаик оти ова си огромна квадратура. Ова е 7-8 метра вака на нати и ова е се во мозаико. Како се инаку обично ако не се вака обично корито некои прсници се. Па да или веќе сеа ова е и декоративно и за
5:00:29 повозрасни за деца ама веќе во крајна линија децава веќе во купел мислам во купел се крстува да се крстуваат ако добро ова беше и ако е за бебиња ама има и возрасни ш се крштеваа така тогаш треба вакво нешто купел да се стави таково но и ова е една работа ш сметаме дека ја оставивме ја оставивме на како културно наследство Мхм и и после овој мозаик не најдоа не знам
5:01:00 агент така би го нарекол од од руската црква издаваат каталог на мајстори на христијанската уметност ија да и не најдоа со оваа крстилница вака и вако поинтеретна оти ние инстаграм имаме ама не го не го многу не не постираме многу работи шо ја стаивме не најдоа веднаш ова е прекрасно дело Треба да видиме ако сакате вклучиме во каталогот на христијански мајстори. Честни е викам
5:01:31 секако. Така да еве сеа трета година по ред ќе испадне тој каталог кај што сме вброени во со некое дело од таа година. Па првата бевме со крстилницата, втората не се сеќавам. Сеа допрва во сеа допрва треба да да покажеме дела. Ама сакам да кажам дека сме на ред со руски мајстори, со мајстори од цел свет. Таму кај што има комисија од од руската црква, патријархот таму гледа одлучува
5:02:01 историчари на уметност и не е баш туку така секој да да не може било кој да предобро предобро е. Глеаш е треба и наши каталози да има и треба екскурзија да има. Се што зборевме денес петто одделение идеме на екскурзија и да ги видиме треските, витражите и да објасниме старите да да се се знае дека имале мајстори ама ја не сум не ме интересира ова е у Македонија не сум потр не ако не
5:02:34 те прашувам тоа ти е ко со спорт кога зборевме бе ко за физичко абе тоа е мора кој те прашува те прашува ли некој еден и еден математика дека треба да знаеш да Така за мене ова е тоа. Па не и за ова дали ќе згрешам ако кажам дека вака ми звучи од сите овие дисциплини да ги наречам икон икони, фрески, мозаикот нај ти лежи на душа, нај некако
5:03:05 уживаш у него се наоѓаш. Да. Ама мозаикот е многу тежок за работа. Мозаикот е е крвава работа. Ама ради тоа и го сакаш. Да ама не мозаик не може да работиш во континуитет. Не можеш. Имаш пример еден годишно два така нешто и прилиме. И ова што е праено е пак ќе речам огромна поддршка ми е сопругата таа и повеќе работи од мене. Без неа не би можел овие работи да ги изведва изгледам.
5:03:36 Ааа мозаикот е и бара и физичка спремност, бара и психичка спремност, бара секаква спремност. Плус стоиш, стоиш ти во место, во позиции не знам какви здравен стоиш цело време и едноставно не можеш во континуитет да го работи, додека сликарството е песна на задуша. Шо е така? Да, да. Нормално скеле е, ѕи ладно е, топло, не е едноставно, ама пак е подруго. Па
5:04:06 така ми делуваш некако како најгорд, најгорд си на мозаиците. Па можеби да, ама сепак драги ми се и сликарските делови. Како не нормално, нормално дури и самиот спор кога го кажувам нејќам да ти го ставам така вештачки да не се сфати погрешно, ама така некако не знам таков впечаток добивам. Нај некако изгледа како блиску до твојата душа. Па не не можеби изгледа така. Ами
5:04:37 сликарството си има своите аспекти. Работата е што можеби со мозаик, со камен биле такви ситуациите или околностите кај што сме се нафатиле на нешто по драстично како стапка. Сепак ова а прави тешки работи. Тоа е тоа. Драстично како ова или исто како музиците на Константин Елен. Тоа навидум изгледа многу лесно. А ама кога човек почнува да работи тука се соочува
5:05:07 со со проблемите тоа ни навидум не изгледа не знам навиду во одредени моменти човек ако земе да рационализира најразумно е да се откаже нели да ќе се соочи со со предизразумно најлесно е да најлесно е да се откаже да бе не не дури и најразумно да се откаже најразумно го сфаќам што се каже најразумно е да се кош е најразумно да да не креваш 200 кила над глава кошо е најразумно да не идеш на дефран не е разумно да идеш на
5:05:38 тур дефнс така го сфаќам ја така е така е [смеа] не нема разум ова е духот си сака бе бате ли ти разум такво ми е мене но пак ќе речам овие работи не сум ги правел сам сум имал улога во нив нормално поддршка имам од сум имал од татко ми од сопругата сега огромна поддршка ни помагаат луѓе луѓе не сме оставени сама работа нели во оваа работа. Има свои кинези [смеа]
5:06:10 свои кинези. Да. Така да јас пак уживањето ми е во сликањето. Деан Роберт [смеа] има да видам. Не знам шо имам пуштено од од фрески. Види ако овај икона беше. Не ова е не ова ми исто така драго дело во Света Петка во Точила во Прилеп. Кај да зумирам човече за цел кроф на 100 квадрата и поише. Не, многу повеќе е таму. Ова е многу
5:06:41 многу повеќе ваму куполи ваму ко не може да се снајдам под кој аголаам. Еве ја тајната тајната вечера. Не тука во моменто да тајната вечера. Тука во моментов сам работам веќе нели подолго време бевме порано екипа замина од странство. А ова е исто така ова е друго. Ова е друго и од друг ова. Ова е дел од ова. А да еве го ова делче а сликано вака
5:07:11 е ова убро. Мислам дека така го видов. Да. Така е. Така е. Сега ова го пуштив кај вас за да пошто ова се сериозни димензии. Голема е црквата. Огромна е. Очигледно е да ааа ова е години се прави со донации на народот секој нормално колку што може. А и е мислам дека со овие димензии црква со јајци и пигменти ова сликано. Тоа сакав да го истакнам. Не тоа боже
5:07:45 тука сега ти на5 како би превеле писи а види види си има убаво трите христови искушенија и еве ја сцената разговорот со самарјанката еве ја сцената така и ова така и ова не бе ти кажувам со други очи сега со со друг дух го гледам ова е така пример и таму ние се труди трудиме за точно јас се а да биде да има евангелска точност на сцените
5:08:16 нели тука се и свештеникот и одборот се трудиме да да биде што беше приказната со симболиката на иконите за овие наметкиве само Исус има плава наметка од горе а друго од доле а сите други имаат црвена наметка од горе, а друго од доле. Не, нешто такво. Зашто ми се сврте у глава сега?
5:08:47 Не, не е не е баш така. Не е баш. Ама а има нешто врска со има малце Христос. Христос генерално се црта со црвена а долна драперија. Долна а од горе мора да е сино долна во најголем број случаи. А а обратното а има зошто е то обратното? Нема. Нема со црвено и со ваквото. има во преображение се слика во светли одеж. Добро. Така после има ли некои такви као правила ш мора да
5:09:17 се запазат и што знат нормално не треба да се забегува и во тоа аха да не се претендува зборам дото аха пак ќе речам во ова сликарство суштината е друг симболизмот е во втор план не дека не треба да го има убаво шо ме врати таму така но не треба таму да ни биде акцентот така таму не треба да ни биде акцентот пример Пример на преображение се претставува Христос светлијалишта заради тоа што
5:09:49 прв план е тоа шо рековме уште на почеток на епизода иконата е прозор да тоа е у прв п и ако тоа ти го пробуди симболизмот е у втор план симболизмот е точно во втор план во прв план е а личносниот контакт ете така ќе го речам на твојата личност со оној којшто што е на иконата којшто те гледа пре којшто те глеа којшто гледа точно а иконите сведочат за нивната пак ќе
5:10:21 речам со самата а а честопати поставеност самата се и тоа е идејата и во црквата не е идејата во црква влезе човек еден светител да гледа ваму еден таму или да гледа вака нели во еден чист амфаз онака статичен академски ама да гледа настрана нели и ние помина Знаеме што значи човек кога го трга погледот од тебе. Така да треба да бидат тука присутни
5:10:51 и нормално да будат молитвена да бидат молитвена побуда побуда. Импулс кај човека. Е сега уште ова ми текна да кажам. Самиот принцип на сликање на иконата зборам како ликовен третман врз врз телото, трапериите, врз одеждите има една нишка којашто е точно ја нашата уметност ја разликува од западната ренесанса. Тоа е толку суштествен елемент шо за
5:11:23 сите нас е многу битно да се знае. Во делата на западната ренесанса или западното сликарство не е важно. рембрант сите тие кај нив светлината е придодадена. Лината е придодадена. Така кај нив светлината е нешто коешто паѓа врз објектот и така се третира секој објект во тоа сликарство и особено
5:11:55 во и во реализмот тоа е така. Значи ти си творец. Професионално занимање на сликарите, на нас ни е светлината. Ти си творец. Мислам творец. Материјалот со којшто работиш ти е светлината. А и затоа кај нив реализмот кога сликаш сликаш сликаш сенки, светлосенки. Светлината паѓа од тука па тука се формира сенка или Мхм. Тоа е она коешто е карактеристично за
5:12:25 западното сликарство. Додека источното сликарство нема нафрлена светлина во исто во западното сликарство или реалистично како и да е ако има фигура на било кој на светец е природно да има до него сенка оти светлината доаѓа од некаде додава сенка и сенката има и ја по и постои ама сенката пример еве само како за поголемо појаснување сенката е сенката е
5:13:00 специфична за овој свет. Во оној свет, како и да го наречеме оној духовниот или во небесниот Ерусалим, не е битно, нема сенка. Затоа во иконите светлината е карактер на ликот, е својство на ликот, излегува од ликот а во сите насоки. Да. И особено затоа драпериите завршуваат со со светлина.
5:13:32 Третманот на лицето завршува со светлина. Има оние познати сеа не знам на моја некој дали да семира има едно нешто коешто се вика двишки последни на светлина. Интересно е. Интересно е. Е, а интересно е. А каде што на светителите и на ш ги претставуваме ние лицата на најизразените коски тука кај шо е пример е и на Христос тука тука се акцентира светлината. Да бе. А интересно е што пример моштите на
5:14:04 светителите остануваат зборам мошти на светители не знам дали знаете што се тоа се нераспадливи тела на свети. Значи тие се обожиле, се пронижени од светлината Христова и им останато телото и онака со израздени коски. Затоа и во сликарството двишките послед на светлина се точно доаѓа по светлите делови. Светлината е својство, карактер излегува од
5:14:34 светителот, а не е придодадено нешто од надвор на светителот. Така затоа нема сенка во тоа сликарство. Не, не. Затоа честопати кога се сликаат пример сцени во континуитет, временската рамка не е важна. Во иста сцена буквално човек може да види три различни моменти како што беше на тритохристови искушание. Времето тука не е граница. Сликата не е снепшот од случка во време.
5:15:04 Затоа во реализмот кога ми се насликала слика со три моменти нели би било чудно веќе тоа друг. А тука го имаш а временската а дистанца. Тука не е проблемот и тоа е другиот свет. Сеа тоа се повторно надоврзува со тоа е посебна тема дека материјата и материјалноста не е само материјата туку и времето.
5:15:34 Аха. Како дел од овоземското и ако збориме за небесата треба да го оттргнеме. Така. Затоа и нели 1000 години пред Бога се како еден ден нели не. Да. Да. И тоа е исто многу важно да се знае. Епа еве ја и а тоа е тема башка по себе посебна тоа. ја и ова сеа ш го збореше со светлината и си во себе си го квалификувам како уште една линија од упатството за како
5:16:05 треба да да гледам икона ова е ненормално важен интересен момент што ми обогатува и вреден знаеш како ми прави ни еден атом од ова не е случаен за се има поента зошто и таа поента Зошто е некако поврзана со било каков обид да не приближи до небесата. И ова со светлината е една
5:16:35 таква намер. Значи има намерност, интенш во тоа. Не е а е а е сеа ме мрзи сенки да цртам и сеа ние ќе се собереме. Слушај од утре ај ние да се договориме. Не има зошто и за се има зошто и за се има. Зошто не е случајно? Не, не само тоа. Има и логика на пример сите драпери што се сликаат има своја логика. Таа го прати физичкиот. Не да не го прати буквално ама не подлежи под овие закони. Зборам и наликовен израз.
5:17:05 Исто така јас дури имам пробано онака си имам пробано. Малце ако врзеш ако речеме апстракцијата е на едната страна од ликовниот јазик кај што е комплетно апстрактно. од апстрактно тоа е нели Мхм. апстрактно значи на некој начин комплетно ослободено од било каква форма и реализам ако ги ставиме тие на двете страни вака иконата е точно по средина малку ако човек иде кон кон кон малце чекај да земе он веднаш се
5:17:37 сеќава на иконата реалистичен принцип веднаш тоа се случува кај нас во во преродбата тоа има кај нас во преродбата да во преродбата во во при крај на турско значи расчистиле со византиските традиции. Зборам потогаш време старите и веќе еве се стапнува кон реализам. Од друга страна во денешно време па знаат работите да одат да се да се вратат премногу и да се да се оди во некакви
5:18:08 дури чудни апстракции и претре рушење. А иконата е точно на средината на тој ликовен јазик. То ние како естетика го имаме разгледувано на средина комплетно малце ако земеш нешто по одма оди во апстракција не е тоа то тоа малце ако одма оди во реализам и тоа е повторно јас го гледам дека тоа е и човекот нели Христос се воплоти во тело
5:18:38 точка тука на средината тоа не е ни ваму ни таму и човекот е дух душа и тело не може да биде само телесен, не може да биде само духовен. Како ние сме личности, нели со со тоа комплет. Томе ти Томе не може да го замисли Томе ако само со душата. Да. Де така? Знам знам скроз знам што збориш скроз. Така да иконата е многу
5:19:12 мене ми е тој јазик многу ми е онака фасцинантен. Нема тоа е патот малку ако одиш лево одиш кон реализам. Ше ова веќе влегува во реализам. Одиш тука кон на апстракција одма се враќаш. Иако преска може у момент на возбуда реков дека чат пат така ме фаќа нервоза зашо на касни години дознавам некои работи. Сепак сум неописливо благодарен шо ете и бар ги дознавам. Денес сум ти бесконечно
5:19:45 благодарен шо конечно уште една димензија шо не бев доволно информиран, шо не ја знаев, а осеќав дека ми фали за да ја доживеам поубаво. Ми помогна многу. Не можам да ти кажам колку ми помогна. Многу ми отвори некои духовни врати. да можам утре и да споделам со ќерка, а и за себе во нашите македонски цркви да можам да си ги доживеам
5:20:15 ш биле наменети и надевајќи се дека кој да успеал да не ислуша не знам колку саати денес ваљда петина надевајќи се дека некој не и слушал и не и внимавал и и благодарност огромна за сите вие шо успеавте со сето ова денес кажано и бесконечно недоискажано.
5:20:47 Ако човек денес застане пред икона со искрено и отворено срце, што може да очекува да му се случи? Пробаме и тој одговор да го дадеме и да ја затво. Па прво и основно тоа е она којшто сеа да не звучам така нели сепак сум зограф не можам да знам повеќе од
5:21:17 свештеници и така натаму ама јас можам да пренесам она коешто јас го имам вака прочитано сознано слично сепак и Бог бара од нас пред се чисто срце чисто срце и отворено срце и дури Има и во псалмите, а нели милост сакам, а не жртва. Милост. Така значи аа пред се Бог бара отворено срце од нас.
5:21:48 оти само така човек може да го отвори патот за па и да види во икона кога ќе погледне икона ко ќе го да можеби да си не од иконата нормално туку да почувствува благодатна а како да кажам дел од благодатта на на да му биде на дар дадено да ја почувствува таа благодат а тоа е на некој начин дури и смислата на на животот во православна смисла на збо
5:22:19 да почувствуваме делот од од тоа од од таа небес. Кратко, јасно, има еден разговор, го препорачувам на сите да го прочитаат, ќе биде интересен и за двајцата се вика разговор на разговор со Мотовилов. А во тој разговор Свети Серафим Саровски, нас ни е слава, си го имаме земено за слава. Тој води разговор еден со генерал, мислам дека е не ни важен,
5:22:50 не знам, Мотовилов водат еден разговор етапно поетапно, поетапно, етапно, етапно за смислата на на и на животот и на православниот живот и на смислата на постоењето и си ти серафим во одреден момент сеа јас ќе се обидам со мои зборови му вика па смислата е ние да вкусиме а благодат на светиот дух да живееме во таа сила. Недо вика како да знаеме нели како да го знаеме тоа самиот
5:23:21 Мотовилов му вика како да знаеме тоа и сеа ти се рави пак мирово па види околу себе и сети во срцето и во тој момент мотовилов гледа дека тие разговарајќи во снег дека и снегот околу нив истопен дека се стемнило дека заборавиле на времето и се и видел и Сити Серафим и тој во светлина и тогаш се сетил и и Сити Серф му рекол, епа тоа е тоа.
5:23:52 Се сеќаваш сега тоа е а сакам да кажам неописливо е чувството на благодат. Тоа само може човек да го живее нормално по дар на светиот дух. Нешто повеќе неописливо ама знаеш кога си го осетил. Така кратко јасно во во делата на православната аскетика низ историјата доста натрупана точно има мисли кај што душата си го препознава својот створител
5:24:25 тогаш тоа е едноставно благодат. Веројатно ни се дава до некаде да вкусиме да вкусиме тронка од тоа од од царството небесно. Дејан фала ти многу чест ми беше задоволство се надевам дека имам фала ти ка добри работи ништо нема проблем напротив уживав среќен роденден и се гледаме пак фала Многу чао, чао, чао.
5:24:56 [музика]